วันพุธที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

26 มิถุนายน วันสุนทรภู่

สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รัก มาเจอกันวันนี้เป็นวันดีเลยค่ะ ตรงกับวันศุกร์ที่ 26 มิถุนายน 2558 ซึ่งถือเป็นวันสำคัญอีกวันหนึ่งของคนไทยและของภาษาไทยโดยตรง นั่นคือ วันสุนทรภู่ ผู้ที่เป็นกวีเอกของประเทศไทย วันนี้คุณครูลิลลี่ขอให้เนื้อที่ทั้งหมดกับกวีเอกผู้นี้นะคะ ถ้าจำไม่ผิดเคยเขียนถึงท่านมาหลายครั้งหลายคราแล้ว แต่โอกาสสำคัญแบบนี้ขออนุญาตหยิบมาฉายซ้ำเล่าอีกครั้งเพื่อย้ำความสำคัญของท่านก็แล้วกันนะคะ สำหรับประวัติโดยย่อของสุนทรภู่ ถ้าไปค้นคว้าในตำราหลายๆ เล่ม จะพบคำบรรยายว่า สุนทรภู่เป็นกระฎุมพีผู้ดีชาวบางกอก อันนี้คุณครูลิลลี่เชื่อว่าคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ต้องงงและสงสัยแน่นอนว่า กระฎุมพี คำนี้แปลว่าอย่างไร คำว่า กระฎุมพี เป็นคำนามนะคะ แปลว่า คนมั่งมี หรือ พ่อเรือน ค่ะ แหม! ไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้แค่เริ่มต้นเล่าประวัติก็ได้คำศัพท์เป็นความรู้ไปแล้วหนึ่งคำ มาว่ากันต่อนะคะ สุนทรภู่ นับเป็นกวีเอก 4 แผ่นดินค่ะ ที่เรียกอย่างนั้นก็เพราะว่า สุนทรภู่ เกิดในวังหลัง ปากคลองบางกอกน้อย เมื่อวันที่ 26 มิถุนายน พ.ศ. 2329 ยุคต้นสมัยแผ่นดินรัชกาลที่ 1 เมื่อเติบโตขึ้นเข้ารับราชการในวังหลวง เป็นนักปราชญ์ราชบัณฑิตประจำราชสำนักรัชกาลที่ 2 ต่อมาได้ออกบวชในรัชกาลที่ 3 นานถึง 18 ปี คือ พ.ศ.2367-2385 อายุ 38-56 ปี ก่อนจะลาสึกมารับราชการในวังหน้ากับสมเด็จพระปิ่นเกล้าฯ (แต่อาศัยอยู่พระราชวังเดิม ธนบุรี) จนถึงแก่กรรมในรัชกาลที่ 4 เมื่อ พ.ศ. 2398 อายุ 69 ปี ค่ะ

มาถึงผลงานที่เป็นสุดยอดของสุนทรภู่มีมากมาย ที่ถูกรวบรวมและแบ่งประเภทไว้ได้ คือ ประเภทนิราศ นิทาน สุภาษิต บทละคร บทเสภา และบทเห่กล่อม ถ้าจะชี้ชัดลงไปก็ได้แก่ นิราศ 9 เรื่อง ประกอบด้วยนิราศเมืองแกลง นิราศพระบาท นิราศภูเขาทอง นิราศวัดเจ้าฟ้า นิราศอิเหนา นิราศสุพรรณ นิราศพระประธม และนิราศเมืองเพชร รวมทั้งรำพันพิลาป ส่วนนิทานมี 5 เรื่อง ได้แก่ โคบุตร พระอภัยมณี พระไชยสุริยา ลักษณวงศ์ และ สิงหไตรภพ (เรื่องหลังสุดนี้ เราๆ อาจจะคุ้นกันในชื่อ สิงหไกรภพ มากกว่า เพราะได้ดูหนังจักรๆ วงศ์ๆ ที่ดัดแปลงเป็นชื่อนี้เสียมากกว่า แต่ชื่อเดิมที่แต่งไว้คือ สิงหไตรภพ นะคะ) นอกจากนั้นผลงานของสุนทรภู่ยังมีที่เป็น สุภาษิต 3 เรื่อง ได้แก่ สวัสดิรักษา เพลงยาวถวายโอวาท สุภาษิตสอนหญิง รวมถึงบทละคร 1 เรื่อง คือ อภัยนุราช และ บทเสภา 2 เรื่อง ได้แก่ เรื่องขุนช้างขุนแผน ตอนกำเนิดพลายงาม และเรื่องพระราชพงศาวดาร นอกจากนั้นก็ยังมี บทเห่กล่อม 4 เรื่อง ได้แก่ เห่เรื่องจับระบำ เห่เรื่องกากี เห่เรื่องพระอภัยมณี และเห่เรื่องโคบุตรค่ะ

จากผลงานของท่านที่โดดเด่นที่สุดเห็นจะหนีไม่พ้น นิราศ นิราศเป็นอย่างไร บทประพันธ์แบบไหนเรียกว่านิราศ ไปดูกันค่ะ คำว่า นิราศ ถ้าเปิดตามพจนานุกรมจะได้ความหมายว่าเป็นคำกริยา แปลว่า ไปจาก ระเหระหน ปราศจาก หรือ ถ้าเป็นคำนามก็จะแปลว่า เรื่องราวที่พรรณนาถึงการจากกันหรือจากที่อยู่ไปในที่ต่างๆ เป็นต้น มักแต่งเป็นกลอนหรือโคลงก็ได้ อ่านถึงตรงนี้คุณผู้อ่านคงจะนึกภาพตามออกแล้วนะคะ นอกจากนั้นคำว่านิราศยังมีอีกหนึ่งความหมายว่า ปราศจากความหวัง ไม่มีความต้องการ หมดอยาก เฉยอยู่ ก็ได้ค่ะ

คุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รักคะ สุนทรภู่ได้รับการยอมรับจากสังคมโลกว่าเป็นอัจฉริยบุคคลที่ได้จารึกคุณประโยชน์และคุณูปการจากผลงานมากมาย ซึ่งเป็นประโยชน์ทั้งทางวิชาการ ประวัติศาสตร์และบันเทิงคดี สิ่งนี้เองสะท้อนให้เห็นว่า “คนไทยมีความสามารถไม่แพ้ชนชาติใดในโลก” และทิ้งท้ายไทยรัฐออนไลน์เนื่องในวันสุนทรภู่ และเนื่องในสภาวะเศรษฐกิจที่กำลังประสบปัญหาอยู่ในเวลานี้ คุณครูลิลลี่ขอหยิบเอาบางตอนจาก สุภาษิตสอนหญิง ที่เชื่อว่าหลายท่านเคยท่องจำในวัยเด็กมาสอนใจกันอีกครั้งในวันนี้ นั่นคือ


“มีสลึงพึงบรรจบให้ครบบาท
อย่าให้ขาดสิ่งของต้องประสงค์
จงมักน้อยกินน้อยค่อยบรรจง
อย่าจ่ายลงให้มากจะยากนาน”

พบกันใหม่กับไทยรัฐออนไลน์ครั้งหน้า สวัสดีค่ะ
 
instagram : kru_lilly , facebook : ครูลิลลี่

คุณครูลิลลี่