วันอังคารที่ 19 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
ปฏิรูปการศึกษา ครูสายพันธุ์ใหม่

ปฏิรูปการศึกษา ครูสายพันธุ์ใหม่

  • Share:

“กุญแจในการปฏิรูปการศึกษา” หรือ “The Key of Education Reform” นายแพทย์ธีระเกียรติ เจริญเศรษฐศิลป์ ผู้อำนวยการศูนย์จิตวิทยาการศึกษา มูลนิธิยุวสถิรคุณ ตอกย้ำไปในหลายเวทีว่า

ปัญหาการศึกษายิ่งใหญ่ที่สุด...หลายประเทศทั่วโลกเจอกันมาแล้ว บิล เกตส์ ทำงานวิจัยเกี่ยวกับการศึกษา พบว่าสิ่งที่สำคัญคือ “คุณภาพของครู” และ “คุณภาพการสอน”

“ทำอย่างไรก็ตาม...เด็กจบใหม่ที่เก่งๆ ไม่จำเป็นต้องจบครู จบวิทยาศาสตร์ จบคณิตศาสตร์ เอามาเป็นครูจัดอบรมให้เต็มที่...เส้นทางครูเป็นเส้นทางที่ง่ายสำหรับคนเก่ง เทียบกับบ้านเราเป็นยังไง ทำอย่างไรก็ได้ให้เด็กเข้ามายากๆ...”

ประเทศไทยกับเส้นทางการปฏิรูปการศึกษา นายแพทย์ธีระเกียรติ บอกว่า เราใช้งบอยู่ราวๆ 5 แสนล้าน กับระบบการศึกษา ให้ความสำคัญเป็นอันดับหนึ่ง...เรามีโรงเรียน 4 หมื่นโรง เรามีครู 4 แสนคน แต่ผลจากระบบการศึกษาน่าตกใจ พบว่าเด็ก 75 เปอร์เซ็นต์ ยังอ่านไม่ได้เขียนไม่ได้...อ่านไม่ได้เลยหลายหมื่นคน อ่านตะกุกตะกัก ประมาณสองแสน แล้วอ่านได้แต่ไม่รู้เรื่องอีกหลายแสนคน

นี่แค่เรื่องการอ่าน ยังไม่นับรวมเรื่องความรู้วิชาการอย่างคณิตศาสตร์ และเรื่องนิสัย ที่พบว่าเด็กไทยมีการลอกข้อสอบ หรือเคยลอกมากถึง 92 เปอร์เซ็นต์

“การปฏิรูปการศึกษา” ต้องมีแก่น มีหลัก กระจายอำนาจ พร้อมๆกับดึงทุกภาคส่วนมาร่วม...เอกชนที่มีศักยภาพเข้ามาร่วมก็ได้ ความต่อเนื่องในการปฏิรูปก็สำคัญ การปฏิรูปการศึกษาไทย จึงต้องฝากไว้กับทุกคนในชาติ ช่วยกันให้ผ่านพ้นวิกฤติไปให้ได้

สอดคล้องกับ “ครูสายพันธุ์ใหม่” ประเด็นคิดในมุมมอง ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ที่บอกว่า เป็นเวลานับสิบปีที่ผ่านมาที่เราได้รับทราบเห็นจริงประจักษ์แก่สายตาก็คือความล่มสลายทางระบบการศึกษาของประเทศ การเรียนการสอนที่มุ่งแต่การทำข้อสอบ การแก่งแย่งเข้ามหาวิทยาลัยเพื่อปริญญาเต็มไปด้วยการท่องจำ...

“ภาคปฏิบัติทำไม่ได้ หาความรู้เองไม่เป็น เพราะไม่อยู่ในตำรา หลีกเลี่ยงทำงานหนัก รับแต่งานเบา แต่ผลตอบแทนต้องสูง ไม่ค่อยมีหรือไม่ชอบการทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม ความรับผิดชอบต่ำ...

บริษัท สถาบันเอกชนต่างมีปัญหาในการรับบุคลากรเข้าทำงาน ทั้งๆที่มีปริญญารองรับ แต่คุณภาพไม่ถึง...องค์กรวิทยาศาสตร์ ห้องปฏิบัติการ...แล็บ หานักวิทยาศาสตร์...เทคนิเชี่ยนทดแทนยาก”

แม้แต่การสืบทอดตำแหน่งผู้บริหาร ผู้ที่ต้องเป็นมันสมองในการวางนโยบาย รวมทั้งต้องมีความคิดริเริ่ม คิด “บูรณาการ” โดยดูการทำงานโครงสร้างเป็นระบบ...ไม่ยึดติดรูปแบบ มีการผสมผสานความร่วมมือทั้งจากสถาบัน องค์กร ตนเองและที่ต่างออกไป และแม้แต่ต้องสามารถบูรณาการศาสตร์ต่างๆเข้าด้วยกัน

“ลองนึกถึงภาวะบรรยากาศในการทำงานของเราเองขณะนี้ นึกถึงการแก้ปัญหาของรัฐบาลทุกคณะที่ผ่านมาทั้งหมด น่าจะส่อถึงคุณภาพของคนไทยว่าด้อยค่าลงขนาดไหน คิดและทำแคบ...ติดอยู่ในกล่อง ทั้งหมดเหล่านี้อาจเหมือนไม่ค่อยเห็นอะไรดีสักอย่าง ต้องบอกว่าถ้าเราไม่หาข้อบกพร่องของตนเอง หาแต่ความดี เราก็จะคงอยู่ที่เดิม และตกต่ำลงเรื่อยๆ”

“การศึกษา”...ตั้งแต่อนุบาล ประถม มัธยม ระดับอุดมศึกษา น่าจะต้องมองอย่างจริงจัง “คุณครู” ถือเป็นหลักสำคัญของประเทศ จะทำอย่างไรขณะนี้ ประการแรก...โดยที่ครูถูกกำหนดให้ทำงานเพื่อเพิ่มพูนวิทยฐานะ หรืออยู่ในระบบโดยไม่ได้เกี่ยวกับงานสำคัญที่ต้องสอนสั่งให้ลูกศิษย์

ประการที่สอง...ครูอาจจะไม่ได้มีรากฐานของความรู้...วิชา ในการที่จะสอนให้ลูกศิษย์เก่งจริง เพราะครูก็ยังต้องท่องจำเพื่อมาสอนและออกข้อสอบตรงกับที่ตนเองเรียน โดยไม่ได้มีประสบการณ์มาก่อน เช่น ครูสอนชีววิทยา คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์

ประการที่สาม...ครูเป็นจำนวนไม่น้อยยังต้องมีภาระที่ต้องดูแลตนเอง...ครอบครัว และยังต้องเป็นตัวอย่างคุณงามความดี ทางจริยธรรม คุณธรรม และในที่สุดก็เกิดการสร้างหนี้ยืมสินกันถ้วนหน้า

ตัวอย่างอีกประการของความไม่สอดคล้องของระบบการศึกษาคือการทำวิจัย ซึ่งมีการถกเถียงมากมาย และมักจะสรุปอยู่ที่งบประมาณของงานวิจัยมีน้อยเกินไป เมื่อเทียบกับจีดีพี (GDP) ของประเทศว่ามีปริมาณต่ำกว่าของประเทศเพื่อนบ้าน

กระนั้นเมื่อทุ่มเทกำลังทรัพย์ คน งบประมาณ สถานที่ โดยที่สถาบันและมหาวิทยาลัยทุกแห่งในประเทศไทยขณะนี้มีวิสัยทัศน์และพันธกิจที่จะเป็น “มหาวิทยาลัยวิจัย” ทั้งสิ้น...แต่จริงหรือที่แค่จะอัดฉีดเงินอย่างเดียว โดยไม่ดูระบบ วิธีการ โครงสร้าง...ปัญหาใดที่ต้องการการแก้ไขจริงๆ...

คุณภาพของคน วิถีการสร้างคนแล้วจะทำให้คนไทยเก่งจริงได้

ถึงตรงนี้ คุณหมอธีระวัฒน์ ตั้งคำถาม...เรามีทางแก้หรือไม่? นึกถึงขนาดของประชากรครูทั่วประเทศทุกระดับ ว่ามีจำนวนเป็นหลักหลายๆแสน เป็นไปได้หรือไม่...ที่จะคงครูที่มีคุณภาพเต็มแก้ว...สอนเป็น...สอนดี... สอนให้คิดเป็น และยังเป็นคนดีมีคุณธรรม ให้เป็นครูสายพันธุ์ใหม่

พร้อมๆไปกับการมีระบบเออร์ลี่รีไทร์ และปรับปรุงคุณภาพบุคคลสำหรับครูที่เหลือ

“ครูที่เข้าโครงการครูสายพันธุ์ใหม่ทุกคน ที่มีหนี้...จะได้รับการปลดหนี้ ในจำนวนที่กำหนด แต่ถ้าไม่สมัครใจเป็นครูต่อ หรือมีคุณภาพไม่ถึงเกณฑ์ที่กำหนดใหม่ ก็จะได้รับการวางตัวในระบบใหม่ของครูโดยให้รับหน้าที่อื่นๆ เช่น ครูช่วยสอน หรือเปลี่ยนอาชีพตามความเหมาะสม โดยมีการฝึกอาชีพให้”

สำหรับ “หนี้” ที่ได้รับการปลดจะมีขั้นระดับและมีการทำงานตอบแทนที่เหมาะสม โดยหักหนี้ส่วนเกินจากที่กำหนดตามอัตราที่จะเป็นไปได้จากเงินเดือน

แน่นอนว่า...“ครู” ที่คุณภาพเข้าเกณฑ์จะถูกเข้าโครงการปรับปรุงเป็น...“ครูสายพันธุ์ใหม่”

ซึ่งจะมีผลตอบแทนที่สูงกว่าครูตามลำดับขั้นปกติขณะนี้ ครูที่เปลี่ยนสภาพรวมกับครูที่จะเข้าใหม่จะกลายเป็นครูสายพันธุ์ใหม่ มีหน้าที่...ที่ต้องเข้าเกณฑ์ตามที่ควรจะเป็นของนิวไทยแลนด์...ประเทศไทยใหม่

“ครูเข้าใหม่” อาจจะเป็นได้ทั้งคนที่จบปริญญาตรี โท เอก แพทย์ วิศวกร สถาปนิก สิ่งแวดล้อม ได้ทั้งหมด ครูกลุ่มนี้สามารถย่อยเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่าย เพราะเป็นเรื่องที่เรียนมา...ทำวิทยานิพนธ์มาโดยตรง และเห็นเป็นเรื่องปกติในชีวิตประจำวัน ซึ่งต่างจากครูสายพันธุ์เก่าซึ่งไม่มีความรู้ ประสบการณ์มาโดยตรง แต่มาเรียนใหม่พร้อมๆกับนักเรียนที่ตัวเองต้องสอน

มุมมองข้างต้นเป็นการแก้ปัญหาครูสายพันธุ์เก่าล้นระบบ...ไม่ได้เป็นการไล่ออก เป็นการให้เกียรติคุณครูที่ได้เสียสละหยาดเหงื่อแรงกาย ให้ออกจากระบบอย่างมีเกียรติพร้อมกับมีอาชีพใหม่รองรับที่เหมาะสม

ในขณะเดียวกันส่วนที่ยากที่สุดอีกประการคือ “ประเทศไทยใหม่”... จะกำหนดคนไทย...ครูสายพันธุ์ใหม่อย่างไรให้เป็นคนเก่ง คนดีพร้อม...เกลียดการโกง พร้อมทำงานร่วมกันเป็นกลุ่ม และต้องเปลี่ยนระบบติดตามผลใหม่ของครู ที่ไม่ใช่เป็นการสร้างภาระให้ทำงานมากขึ้น โดยเบี่ยงเบนไปจากงานที่ต้องสอนเป็นประจำ

พร้อมกันนั้น ครูเหล่านี้ต้องสามารถติดตามวิทยาการก้าวหน้าในสาขานั้นๆ เพื่อสอนนักเรียนได้เหมือนกับที่หมอต้องติดตามข่าวสาร ข้อมูลความเปลี่ยนแปลงต่างๆตามวารสารทางการแพทย์ใหม่ทุกวัน

“เราคงต้องใช้เวลาไม่น้อยกว่า 5 ปีในการก่อให้เกิดกองทัพสายพันธุ์ใหม่...ต้องล้างสมองคนที่จะเป็นครูสายพันธุ์ใหม่ให้ได้ก่อน และดูงบฯว่ามีความเป็นไปได้แค่ไหน...เป็นสิ่งที่คาดหวัง ไม่อยากให้เป็นแค่ฝัน” ศ.นพ.ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา กล่าวทิ้งท้าย.

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้