วันพฤหัสบดีที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
พระครูกา

พระครูกา

  • Share:

อีกาสมัยก่อน...ไม่ค่อยกลัวคน หากินอยู่ใกล้ๆคน นอกจากส่งเสียงร้องบอกยี่ห้อ กา กา แล้ว บางครั้งมันยังทำเสียงครืดๆในลำคอ ทำให้เข้าใจว่า อยากจะบอกอะไรกับคน

คนก็ผสมพูดกับกา “บอกข่าวดีบอกไป บอกข่าวร้ายบินไปเสีย”

ความเข้าใจว่า กาบอกข่าว เกิดขึ้นแต่ครั้งพม่าล้อมกรุงศรีอยุธยา กาบินมาเสียบตายบนยอดเจดีย์วัดราชบูรณะ คนก็เล่าลือกันว่า เป็นลางบอกเหตุ เราจะเสียกรุงฯ

ที่นครศรีธรรมราช...สมัยอยุธยาตอนปลาย มีตำแหน่งพระครู 4 คณะ พระครูกาแก้ว พระครูการาม พระครูกาชาด (ชาติ) พระครูกาเดิม ของคณะสงฆ์ลัทธิลังกาวงศ์ ทำหน้าที่รักษาพระบรมธาตุ ทั้งสี่ทิศ

(สารานุกรมประวัติศาสตร์ไทย เล่ม 1 อักษร ก. ฉบับราชบัณฑิตสถาน)

พระครูกาแก้ว รักษาทิศบูรพา พระครูการาม รักษาทิศทักษิณ พระครูกาชาด (ชาติ) รักษาทิศประจิม พระครูกาเดิม รักษาทิศอุดร พระครูกาแก้ว บางครั้งปฏิบัติหน้าที่เจ้าคณะเมือง ในตำแหน่งสังฆราช

คำว่า “กา” ที่มาเป็นชื่อสมณศักดิ์ และชื่อคณะสงฆ์ 4 คณะนี้ เขียนไว้ในวรรณกรรมพื้นเมือง ชื่อ นิพานโสตร ชาวนครศรีธรรมราช เอามาเล่ากันต่อๆมาว่า

เมื่อพระบรมสารีริกธาตุ ประดิษฐาน ณ หาดทรายแก้ว ก่อนเป็น เมืองนครศรีธรรมราชนั้น มีกา 4 ฝูง สีขาวฝูงหนึ่ง สีเหลืองฝูงหนึ่ง สีแดงฝูงหนึ่ง และสีดำฝูงหนึ่ง เฝ้ารักษาอยู่ทั้งสี่ทิศ

จนเมื่อพระยาศรีธรรมาโศกราช สร้างพระสถูปบรรจุพระบรมสารีริกธาตุแล้ว จึงเอานามกาทั้ง 4 ฝูงมาตั้งเป็นชื่อสมณศักดิ์ ตำแหน่งพระครูผู้รักษาพระบรมธาตุทั้ง 4 ทิศ

กาขาว เป็นพระครูกาแก้ว กาเหลือง เป็นพระครูการาม กาแดง เป็นพระครูกาชาด และกาดำ เป็นพระครูกาเดิม

ความเชื่อเรื่องนี้ ยังมีกว้างขวางในระดับชาวบ้าน แต่เจ้านายผู้ใหญ่ สมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงไม่เชื่อ

ทรงอ้างหลักฐาน หนังสือประทวนเก่า ที่เจ้าพระยานครศรีธรรมราชตั้งพระครู “กา” ราชทินนามของพระครูกาแก้วเมืองไชยา มีว่า พระครูรัตนมุนีศรีสังฆราชาลังกาแก้ว

ทรงแน่พระทัย คำ ลังกาแก้ว มาจากคำเต็ม ลังกาป่าแก้ว ซึ่งได้แก่พระสงฆ์ลัทธิลังกาวงศ์คณะป่าแก้ว ที่อุปสมบทมาจากพระวันรัตมหาเถระแห่งลังกา

ลังการาม น่าจะมาจากพระสงฆ์ที่ไปบวชแปลงมาจากเมืองรามัญ ลังกาชาติ น่าจะมาจากพระลังกาแท้โดยชาติกำเนิด และลังกาเดิม น่าจะเป็นพระสงฆ์ลังกาวงศ์พวกแรกที่ไปบวชแปลงจากลังกามาอยู่ที่นครศรีธรรมราช

ปกติ คำ 2 พยางค์ ชาวนครศรีฯมักพูดทิ้งพยางค์หน้า เช่นสตางค์ เหลือ ตางค์

เช่นเดียวกับคำ ลังกา เหลือ เพียง กา

ยังมีประจักษ์หลักฐานโบราณ ที่เสริมพระวินิจฉัย ของสมเด็จกรมดำรงอีกมากมายหลายข้อ

แต่ความเชื่อของชาวบ้าน ก็ยังมี ในการปฏิสังขรณ์พระธาตุ สมัยอยุธยา ที่วัดตะเขียนบางแก้ว เขาชัยสน พัทลุง เมื่อ พ.ศ.2504 มีการปั้นรูปกาไว้ที่ 4 มุมรัตนบัลลังก์ ยืนทำหน้าที่อารักขาพระธาตุของกาไว้

ระหว่างความจริง...ที่ยืนยันด้วยประจักษ์หลักฐาน และความเชื่อ แม้เกิดจากเรื่องเหนือจริง กา 4 ฝูง 4 สี เกิดจากปาฏิหาริย์ ทำหน้าที่ รักษาพระพุทธศาสนา

ความเชื่อ...ของชาวบ้านแบบนี้แหละครับ พิทักษ์ปกป้องพระพุทธศาสนา ให้ยืนยงมั่นคงมาได้

เพราะฉะนั้น อย่าประมาทความเชื่อ

เหมือนรัฐธรรมนูญฉบับที่กำลังตั้งใจร่าง...ถ้าทำให้ชาวบ้าน มั่นใจและเชื่อใจว่า เกิดจากจิตเจตนาที่จะสร้างความสมานฉันท์ ความสมดุลทางการเมือง...ชาวบ้านเขาเห็นว่าดี และตั้งใจเอา

ผู้มีอำนาจหน้าไหน ฝ่ายใด รวมหัวกันไม่เอา ชาวบ้านเขาคงไม่ยอม

วันนี้ผมทำหน้าที่กา...บอกข่าว ได้เท่านี้แหละครับ.

กิเลน ประลองเชิง

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้