วันจันทร์ที่ 20 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ร้อนตับแตก-ร้อนตับแลบ

สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รัก สวัสดีสั่งลาเดือนเมษายนเดือนที่ว่ากันว่าร้อนที่สุดของปีไปเสียทีนะคะ ปีนี้เรียกว่าร้อนขึ้นกว่าปีที่แล้วอีก คุณๆ คิดเหมือนคุณครูลิลลี่ไหมคะ ปีที่แล้วก็ว่าร้อนมากแล้ว ปีนี้ร้อนกว่าเดิมอีก นี่ก็ภาวนาให้ผ่านพ้นเดือนเมษายนไปเร็วๆ เสียที

แต่วันนี้แม้จะเข้าสู่เดือนพฤษภาคม แต่เราก็ยังยิ้มกันไม่ได้เต็มที่ เพราะถึงเมษายนจากไปแล้วแต่ก็ใช่ว่าจะหอบเอาลมร้อนๆ ไปด้วยเสียเมื่อไร เพราะถึงตอนนี้ เวลานี้ หรือแม้กระทั่งขณะที่กำลังเขียนต้นฉบับไทยรัฐออนไลน์อยู่นี้ อุณหภูมิความร้อนของประเทศไทยเราก็ยังคงจะร้อนแดดแผดเผากันอยู่เลยค่ะ อย่างว่าค่ะ สภาวะแวดล้อมเปลี่ยนไป ทั้งการทำลายทรัพยากรธรรมชาติ ทั้งปัญหาโลกร้อน ทั้งเรื่องของวงจรการทำอุตสาหกรรม ก็ทำให้โลกใบนี้อยู่ยากกันขึ้นทุกที พูดถึงเรื่องความร้อนของอากาศบ้านเราแล้วก็ให้นึกถึงสำนวนไทยขึ้นมาอันหนึ่งที่วันก่อนมีคนมาถามคุณครูลิลลี่ว่า “คุณครูขา เวลาเราร้อนมากมาก ร้อนจนทนไม่ไหว นี่เราต้องพูดว่าร้อนตับแลบ หรือร้อนตับแตก กันแน่คะ เห็นคนใช้กันทั้งสองอย่าง สับสนมากค่ะ” เอาล่ะค่ะ เห็นไหมคะว่าเรื่องของภาษาไทยเราสอดแทรกไว้ได้ทุกสถานการณ์เสมอ ขนาดบ่นว่าร้อน ร้อน ร้อน เราก็ยังวกเข้าเรื่องของความรู้ภาษาไทยจนได้ ว่าแล้วก็มาฟังคำอธิบายของ ร้อนตับแตก กับ ร้อนตับแลบ กันเลยค่ะ
 

เริ่มกันที่คำว่า “ตับแลบ” ก่อนนะคะ คำนี้ถ้าเปิดดูในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน ปีพุทธศักราช 2554 จะพบว่า ตับแลบ เป็นภาษาปากนะคะ เป็นคำวิเศษณ์ แปลว่า มีอาการเหนื่อยมาก เช่น วิ่งเสียจนตับแลบ เพราะฉะนั้นถ้าเราจะพูดว่า ร้อนตับแลบ จึงไม่น่าจะถูกต้องนัก เท้าความไปถึงบรรดากูรูผู้รู้ทั้งหลายมีการวิเคราะห์กันว่า คำว่า "ร้อนตับแลบ" นั้น ที่แท้จริงน่าจะเป็น “เหนื่อยตับแลบ” มากกว่า หมายความไปถึงอาการเหนื่อยมากซึ่งมีผลมาจากการเผาผลาญพลังงาน อันมาจากการทำงานของตับซึ่งเป็นอวัยวะภายในของคนเราโดยตรงนั่นเองค่ะ


ทีนี้มาดูคำว่า “ตับแตก” บ้างนะคะ ก่อนอื่นต้องบอกก่อนว่า อาการร้อนตับแตกที่เราๆ ท่านๆ บ่นกันในช่วงภาวะอุณหภูมิร้อนแบบนี้ มิได้หมายความว่า ร่างกายเราร้อนมาก ร้อนจนทนไม่ไหว ถึงขั้นที่ว่าตับอันเป็นอวัยวะภายในชิ้นสำคัญแตกออกเป็นเสี่ยงๆ นะคะ คำว่า ร้อนตับแตก จริงๆ แล้วมีที่มาค่ะ ซึ่งที่มาก็เป็นดังนี้ค่ะ “ร้อนตับแตก” มีที่มาจากใบจากที่เราใช้มุงหลังคาบ้าน เรียกว่า ตับจาก อันนี้ถ้าลองเปิดพจนานุกรม ค้นที่คำว่า ตับจาก จะพบความหมายว่า ตับจาก เป็นคำนาม หมายถึง ใบจากที่พับทบกับแกนไม้ไผ่ โดยเรียงซ้อนกันเป็นแผงแล้วเย็บด้วยหวาย ตากให้แห้ง ใช้มุงหลังคา เป็นต้น และตับจากนี้เองซึ่งเมื่อโดนแดดจัดๆ หรือโดนความร้อนจนร้อนมากๆ ใบจากที่ถูกเย็บเรียงติดๆ กันเป็นตับก็จะแตก หรือมีอาการที่โก่งตัวเบียดกันระหว่างใบจากแต่ละใบในตับ ทำให้เกิดเสียงดังเปรี๊ยะๆ จนเราสามารถได้ยิน และก็คาดว่าน่าจะเป็นใบจากที่ใบหนามากๆ หรือแก่จัดและแห้งมากๆ เมื่อแตกจึงเกิดเสียงดังมาก ถึงขนาดที่คนสมัยโบราณ เอามาเป็นตัวชี้วัดว่า ถ้าวันไหนได้ยินหรือรู้ได้ว่า ตับจากที่มุงหลังคาบ้าน "แตก" เมื่อไหร่ วันนั้นเราจะถือว่าร้อนมากๆ หรือเรียกว่าร้อนจน "ตับแตก" นั่นเองค่ะ เอาล่ะค่ะ หมดเนื้อที่ของไทยรัฐออนไลน์กับคุณครูลิลลี่แต่เพียงเท่านี้ ก่อนจากกันไปขออวยพรให้คนไทยทุกคนตับดี ตับไม่แตกกันทั่วหน้านะคะ เพราะนั่นย่อมหมายความว่า ลมร้อน ความร้อนจะจากเราไปเสียที สวัสดีค่ะ

instagram : krulilly, facebook : ครูลิลลี่

คุณครูลิลลี่

สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รัก สวัสดีสั่งลาเดือนเมษายนเดือนที่ว่ากันว่าร้อนที่สุดของปีไปเสียทีนะคะ ปีนี้เรียกว่าร้อนขึ้นกว่าปีที่แล้วอีก คุณๆ คิดเหมือนคุณครูลิลลี่ไหมคะ ปีที่แล้วก็ว่าร้อนมากแล้ว ปีนี้ร้อนกว่าเดิมอีก 21 เม.ย. 2558 18:36 24 เม.ย. 2558 09:47 ไทยรัฐ