วันศุกร์ที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
พุทธสถานโบราณในอุซเบกิสถาน

พุทธสถานโบราณในอุซเบกิสถาน

  • Share:

พ่อผมมีเพื่อนซึ่งนับถือเคารพรักที่เป็นนักการทูตชาวอุซเบกท่านหนึ่งชื่อ คุณซาอิด ราฮิม อิกรามอฟ สมัยที่มาเป็นหัวหน้ากงสุลของสาธารณรัฐอุซเบกิสถานในเมืองไทย คุณอิกรามอฟ ก็คบค้าสมาคมกับครอบครัวผมค่อนข้างสนิท ท่านชอบเดินทางไปจันทบุรี เมื่อกลับไปรับตำแหน่งใหญ่ในกระทรวงการต่างประเทศอุซเบกแล้ว ก็ยังเชื้อเชิญทั้งพ่อและพี่ชายของผมให้เดินทางไปยังอุซเบกิสถานด้วยทุนของทางรัฐบาลอุซเบกิสถาน

ผู้ที่มารับผิดชอบสถานกงสุลคนใหม่ในปัจจุบัน ชื่อ คุณเชอร์โซด โซอาตอฟ ก็ขยันไม่แพ้คุณอิกรามอฟ สัปดาห์ที่แล้วคุณโซอาตอฟชวนพวกเราไปดื่มชากาแฟที่สถานกงสุลในซอยวิทยุ 1 แล้วก็บอกว่า 29 มีนาคม 2558 จะมีการเลือกตั้งประธานาธิบดีอุซเบกิสถาน ฐานะที่เป็นเพื่อนใกล้ชิดกับประเทศเรา ผมอยากให้ช่วยเล่าเรื่องอุซเบกิสถานจากประสบการณ์ที่คุณไปประเทศนี้ตั้งแต่ พ.ศ.2534-2558 ให้ผู้อ่านชาวไทยของคุณทราบหน่อย

ก็บังเอิญที่ครอบครัวผมจะไปสำรวจและศึกษาโอกาสด้านการค้าการลงทุนในอุซเบกิสถานครั้งใหญ่ในปีนี้ เวลาเกือบจะ 25 ปี ที่พวกเราเกี่ยวดองหนองยุ่งกับเอเชียกลาง ปี 2558 เป็นปีที่โอกาสการค้าการลงทุนของประเทศอุซเบกิสถานเริ่มเบ่งบานสว่างไสวที่สุด หากประเทศของเราพลาดโอกาสทองนี้ ต่อไปในอนาคต ลูกหลานของเราก็คงจะตำหนิพวกเราซึ่งจะเป็นคนในอดีต ว่าไม่มีวิสัยทัศน์ จึงไม่ได้ปูพื้นฐานในเอเชียกลางไว้ให้คนไทยรุ่นต่อไป

หนึ่งในเป้าหมายของเมืองในอุซเบกิสถานที่ครอบครัวผมจะเข้าไปสำรวจในปีนี้ก็คือเมืองเตร์เมซ ที่ตั้งอยู่บนฝั่งตอนเหนือของแม่น้ำอามูดาร์ยา ห่างจากเมืองซามาร์คันด์ไปทางทิศใต้ 257 กิโลเมตร เมืองนี้ติดกับชายแดนของประเทศอัฟกานิสถาน ซึ่งมีโบราณวัตถุทางศาสนาพุทธถูกนำออกมาอยู่เนืองๆ ใกล้กับเตร์เมซเป็นโรงปั่นฝ้าย ซึ่งบริเวณใกล้กันนั้น เป็นเมืองโบราณที่มีอายุสองพันกว่าปีที่ยังมีหลักฐานของทางพุทธศาสนาคงเหลือให้เห็นอยู่

กว่าสองพันห้าร้อยปีที่เตร์เมซเป็นชุมทางของเส้นทางสายไหม ซึ่งปัจจุบันก็ยังคงทำหน้าที่นี้อยู่ เตร์เมซเคยเป็นศูนย์ของศาสนาพุทธในเอเชียกลาง ศาสนาพุทธเผยแผ่จากอินเดียไปยังจีน เกาหลี และญี่ปุ่น ก็ผ่านไปจากเมืองเตร์เมซนี่แหละครับ ที่นี่ยังมีถ้ำหินที่ในอดีตใช้เป็นพุทธสถาน มีสถูปเจดีย์โบราณที่มีความสูงถึง 16 เมตร

จากเมืองเตร์เมซมีถนนค่อนข้างดีเข้าตอนเหนือของประเทศอัฟกานิสถานที่จุดผ่านแดนไฮราธาน ต่อไปยังเมืองพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่ในอดีตอีกแห่งหนึ่งซึ่งมีชื่อว่าบอลข์ ใช้เวลาเดินทางจากเตร์เมซเพียง 1.30 ชั่วโมงก็ถึงเมืองบอลข์แล้ว ออกไปนอกเมืองหน่อยก็จะเจอพุทธสถานโบราณที่ปัจจุบันมีชื่อว่า นัวบาฮาร์ ภาษาสันสกฤตคือ นววิหาร

ผู้อ่านท่านคงจะเคยได้ยินชื่อ เหี้ยนจัง นะครับ ภาษาจีนกลางออกเสียงว่า เสวียนจั้ง ที่เรารู้จักกันในนิยายไซอิ๋วว่า ถังซัมจั๋ง ท่านเขียนบันทึกการเดินทางต้าถังซีโหยวจี้ หรือ จดหมายเหตุการณ์เดินทางสู่ดินแดนตะวันตกของมหาราชวงศ์ถัง ในหนังสือของท่านก็จะมีเหตุการณ์บ้านเมือง สภาพผู้คน และวัฒนธรรมประเพณีของเมืองต่างๆ ทั้งเตร์เมซและบอลข์

ในแผ่นดินเอเชียกลาง เริ่มตั้งแต่อัฟกานิสถานซึ่งมีพรมแดนติดกับเติร์กเมนิสถาน ทาจิกิสถาน อุซเบกิสถาน ข้ามไปจนถึงคีร์กีซสถาน ประเทศพวกนี้มีโบราณสถานและโบราณวัตถุของศาสนาพุทธเยอะ และมีเรื่องราวต่างๆ ทางศาสนาพุทธโบราณเป็นจำนวนมากที่ยังไม่ได้ถูกนำมาเผยแพร่ต่อโลกภายนอก

วัดหรือสถาบันการศึกษาใดของประเทศไทยอยากจะเชื่อมกับนักประวัติศาสตร์ นักโบราณคดี เพื่อที่ท่านจะเข้าไปศึกษาค้นคว้าความรู้ทางพุทธศาสนาในเอเชียกลาง ผมมั่นใจว่าผมจะเป็นตัวเชื่อมให้ท่านได้

พรุ่งนี้ขออนุญาตกลับมารับใช้ในเรื่องของอุซเบกิสถานกันต่อครับ.

คุณนิติ นวรัตน์

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้