วันจันทร์ที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

องค์กรอิสระก็ต้องปฏิรูป

การยกร่างรัฐธรรมนูญในขณะนี้ นอกจากจะมีผลกระทบต่อระบบการเมือง ซึ่งอาจปรับเปลี่ยนใหม่แล้ว องค์กรอิสระก็ถูก กระทบด้วย ตัวอย่างเช่น กกต.จะถูกลดอำนาจ ป.ป.ช.ถูกลดวาระการอยู่ในตำแหน่ง กสม.อาจถูกยุบรวมกับผู้ตรวจการแผ่นดิน และเป็นโอกาสอันดีในการปฏิรูปองค์กรอิสระต่างๆที่มีบทบาทสำคัญ และมีอำนาจในการให้คุณให้โทษนักการเมือง

เรื่องคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) และผู้ตรวจการแผ่นดิน ประธานคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย (คปก.) กับคณะร่วมกันแถลงคัดค้านการรวมองค์กรอิสระทั้งสอง เพราะวัตถุประสงค์ในการจัดตั้งต่างกัน กสม.มุ่งตรวจสอบและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนในวงกว้างระดับมาตรฐานสากล ส่วนผู้ตรวจการแผ่นดินตรวจสอบการกระทำของเจ้าหน้าที่รัฐ

คปก.เสนอว่า ห้าองค์กรอิสระต้อง อยู่ต่อไป ได้แก่ กกต., ป.ป.ช., กสม., คตง. และผู้ตรวจการแผ่นดิน องค์กรอิสระเกิดขึ้นครั้งแรกตามรัฐธรรมนูญ 2540 เนื่องจากระบบการตรวจสอบถ่วงดุลปกติระหว่างอำนาจ นิติบัญญัติ บริหารและตุลาการล้มเหลว ฝ่ายนิติบัญญัติไม่ตรวจสอบฝ่ายบริหารตามหลักการ เพราะในความเป็นจริงฝ่ายนิติบัญญัติเป็น “ลูกน้อง” ฝ่ายบริหาร

เนื่องจากระบบพรรคการเมืองไทย ไม่ใช่พรรคมวลชน หัวหน้าหรือผู้นำพรรคเป็นทั้ง “เจ้าของพรรค” เป็นผู้นำฝ่ายบริหารและเป็น “ลูกพี่” ของ ส.ส.เสียงข้างมากในสภา ส่วนการปราบการทุจริตก็ล้มเหลว เพราะเจ้าหน้าที่กระบวนการยุติธรรมปกติ เช่น ตำรวจ ไม่มีใครกล้าจับนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีในข้อหาทุจริตโกงกิน เพราะเป็นลูกน้องนักการเมือง

คณะผู้ร่างรัฐธรรมนูญ 2540 จึงให้กำเนิดองค์กรอิสระมากมาย เพื่อตัวช่วยในการตรวจสอบการใช้อำนาจ โดยเฉพาะฝ่ายบริหาร แต่เกือบ 20 ปีนับตั้งแต่มีองค์กรอิสระ ถึงจะมีผลงานน่าประทับใจในระดับหนึ่ง เช่น มีการตรวจสอบการทุจริตเลือกตั้งอย่างจริงจังมากขึ้น ปราบปรามการทุจริตจริงจังมากขึ้น สิทธิเสรีภาพประชาชนดีขึ้น แต่องค์กรอิสระก็ยังไม่สมบูรณ์

หลายองค์กรถูกนักการเมืองที่ได้รับผลกระทบโจมตี กล่าวหาว่าไม่ได้มาจากเลือกตั้ง แต่มีอำนาจลงโทษนักการเมือง ที่มาจากประชาชน แต่ความจริงก็คือองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ 2540 มาจากคณะกรรมการสรรหาและได้รับความเห็นชอบจากวุฒิสภาเป็นด่านสุดท้าย และวุฒิสภามาจากเลือกตั้ง แต่ถูกหาว่าไม่ยึดโยงประชาชน

ที่น่าเป็นห่วงก็คือ รัฐธรรมนูญฉบับใหม่อาจให้ ส.ว.มาจากการแต่งตั้งทั้งหมด และ ส.ว.เป็นผู้แต่งตั้งองค์กรอิสระ น่าจะถูกโจมตีว่าไม่ยึดโยงกับประชาชนยิ่งขึ้น ขนาดให้ ส.ว.มาจากเลือกตั้งครึ่งหนึ่งตามรัฐธรรมนูญ 2550 บางกลุ่มก็ไม่ยอมรับ และปัญหาสำคัญที่สุดคือข้อกล่าวหาว่าองค์กรอิสระเลือกที่รักมักที่ชัง หรือ “สองมาตรฐาน” จะแก้ไขกันอย่างไร?

13 ก.พ. 2558 11:04 ไทยรัฐ