ข่าว
100 year

ผู้ตรวจสอบที่เข้มแข็งสุด

ไทยรัฐฉบับพิมพ์8 ธ.ค. 2557 05:01 น.
SHARE

เนื่องจากประชาธิปไตยที่แท้ไม่ใช่แค่การเลือกตั้ง แต่ยังมีองค์ประกอบสำคัญๆอีกมาก การตรวจสอบและถ่วงดุลอำนาจเป็นองค์ประกอบที่สำคัญยิ่งอีกอย่างหนึ่ง จะทำอย่างไรจึงจะให้อำนาจต่างๆถ่วงดุลกันอย่างเหมาะสม เพื่อไม่ให้อำนาจใดอำนาจหนึ่งกุมอำนาจเบ็ดเสร็จ ทั้งในด้าน นิติบัญญัติ บริหารและตุลาการ ซึ่งจะเป็นเผด็จการเต็มใบ

จากประสบการณ์การเมืองหลาย ทศวรรษที่ผ่านมา พิสูจน์ชัดเจนว่าการตรวจสอบและถ่วงดุลซึ่งกันและกันระหว่างอำนาจนิติบัญญัติ บริหารและตุลาการ ซึ่งเป็นหลักประชาธิปไตยสากลและใช้ได้ผลดีในประเทศ ประชาธิปไตยที่พัฒนา แต่ใช้ไม่ได้ผลในประเทศไทย ซึ่งนำเอาการปกครองระบบรัฐสภาตะวันตกมาใช้ แต่ลอกเลียนมาได้แค่ทฤษฎี

ตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุดคือการเมืองไทยในกว่าสิบปีที่ผ่านมา พรรคที่ชนะเลือกตั้ง กุมอำนาจทั้งด้านนิติบัญญัติและบริหาร ทั้งยังมีความพยายามที่จะเข้าแทรกแซงองค์กรตรวจสอบอื่นๆ ผู้นำพรรคเป็นผู้กุมอำนาจเบ็ดเสร็จ ผ่านการควบคุมทางพรรค อำนาจนิติบัญญัติไม่สามารถตรวจสอบอำนาจบริหารได้อย่างแท้จริง เพราะรัฐบาลคุมเสียงข้างมากในสภา

ในการร่างรัฐธรรมนูญที่ดำเนินอยู่ขณะนี้ จึงมีหลายฝ่ายเสนอแนวความคิดเกี่ยวกับการแบ่งแยกอำนาจ โดยเฉพาะการถ่วงดุลกันระหว่างอำนาจนิติบัญญัติกับ บริหาร บางฝ่ายเสนอให้แยกอำนาจทั้งสองออกจากกันแบบเดียวกับระบบอเมริกันโดยให้นายกรัฐมนตรีหรือคณะรัฐมนตรีมาจากเลือกตั้งโดยตรง ห้ามสภาอภิปรายไม่ไว้วางใจ และห้ามยุบสภา

แต่ยังไม่ชัดเจนว่าอำนาจทั้งสองจะตรวจสอบและถ่วงดุลกันอย่างไร? บางคนเสนอให้ใช้กระบวนการถอดถอน แต่ในด้านการบริหารประเทศก็อาจมีปัญหาว่าถ้ารัฐบาลกับเสียงข้างมากในสภาเป็นคนละพรรค รัฐบาลจะไม่สามารถบริหารประเทศ ถ้าสภาไม่ผ่านร่างกฎหมายสำคัญๆของรัฐบาล เช่น กฎหมายงบประมาณ และรัฐบาลก็ยุบสภาไม่ได้

แต่ดูเหมือนว่าส่วนใหญ่ต้องการให้เป็นไปตามระบบเดิม คือไม่แยกอำนาจนิติและบริหาร เสียงข้างมากในสภาผู้แทน ราษฎรเป็นผู้เลือกนายกรัฐมนตรีเหมือนกับในรัฐธรรมนูญ 2540 และ 2550 และเสียงข้างน้อยคือฝ่ายค้านเป็นผู้ตรวจสอบรัฐบาล โดยมีองค์กรอิสระและอำนาจตุลาการร่วมตรวจสอบอำนาจบริหาร แต่ให้เข้มแข็งยิ่งขึ้น

แต่จากประสบการณ์ที่ผ่านมา แม้แต่องค์กรอิสระและวุฒิสภา ซึ่งมีอำนาจตรวจสอบก็อาจถูกอำนาจการเมืองแทรกแซงหรือครอบงำได้ จึงต้องเสริมสร้างระบบการตรวจสอบนอกสภาให้เข้มแข็ง มีพลังอำนาจในการตรวจสอบใช้อำนาจของทุกอำนาจ นั่นก็คือ จะต้องเสริมพลังการเมืองภาคประชาชน สื่อมวลชนให้แข็งแกร่งแต่มีปัญหาว่าจะทำอย่างไร?

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

บทบรรณาธิการผู้ตรวจสอบเข้มแข็งถ่วงดุลอำนาจประชาธิปไตยได้ผลพัฒนา

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้