ข่าว
100 year

ความฝัน "ลุงเหนอ" ตำนานกาแฟแห่งสวี

ไทยรัฐฉบับพิมพ์6 ธ.ค. 2557 05:01 น.
SHARE

จังหวัดชุมพร ขึ้นชื่อในการปลูกกาแฟอันดับหนึ่ง ของประเทศ ส่วนมากเป็นพันธุ์โรบัสต้า พื้นที่ปลูกมากที่สุดในอำเภอสวี รองลงมาคืออำเภอพะโต๊ะและท่าแซะ

แต่ถ้าเอ่ยถึงสัญลักษณ์กาแฟ หลายคนรู้จัก กาแฟลุงเหนอ

ชื่อจริง เสนอ นามสกุล ศรีคง เหตุที่เรียกลุงเหนอ เพราะวันนี้อายุ 70 ปี เริ่มต้นเหมือนเกษตรกรทั่วไป อยู่ในหมู่ 5 ตำบลนาสัก อำเภอสวี จังหวัดชุมพร ทำสวนทุเรียน เลี้ยงเป็ดไก่ ทำนา ทำโรงสีข้าว และเมื่อปี 2532 เริ่มปลูกกาแฟ 10 ไร่

ปลูกกาแฟได้ปีเดียว ก็ต้องเจอมรสุม กาแฟราคาตกต่ำ เหลือกิโลกรัมละ 17 บาท

ชาวสวนกาแฟเดือดร้อน ถึงขั้นรวมตัวกันชุมนุมประท้วง ลุงเหนอเข้าร่วม ช่วยกันขนกาแฟมากองหน้าศาลากลางจังหวัดชุมพรหลังเก่า แต่การประท้วงครั้งนั้น รัฐบาลไม่ช่วยอะไรได้มากนัก

เลิกจากชุมนุม ลุงเหนอกลับบ้าน คิดหาทางออกให้ตัวเอง

เช้าวันหนึ่งไปตลาด ซื้อกาแฟแบบตักชง น้ำหนัก 200 กรัม เขาขายถึง 108 บาท

ลุงเหนอได้ความคิด กาแฟก็คือกาแฟเหมือนกัน ทำไมเราไม่มาทำกันเอง กินกันเอง

นับจากนั้น ลุงเหนอเลยมาลองคั่วกาแฟ ตอนแรกกินไม่ได้ ก็ไม่ลดละ พยายามลองต่อไป จนกระทั่งไปเจอคนจีนคนหนึ่ง เขาเคยคั่วกาแฟขายมาก่อน เขาทำกาแฟให้กิน กาแฟของเขารสดี

“ถ้าลื้อจะทำกาแฟ ต้องใช้กาแฟเก่านะ” คนจีนแนะสั้นๆ “วิธีคั่วไม่ใช่วิธีแบบนี้ คั่วอีกแบบ การปรุงก็ต้องมีเนย น้ำตาล เกลืออีกนิดหน่อย”

ขอให้เขาช่วยสอน เขาบอกสอนไม่ได้ บรรพบุรุษเขาบอกไว้ เป็นภาษาจีน แปลความว่า แนะนำให้เขาเป็นได้ แต่อย่าแนะนำให้เขาทำ “คนจีนเขาหวงวิชา” ลุงเหนอว่า

เมื่ออยากได้วิชา ลุงเหนอก็ไปช่วยเขาขายที่สหกรณ์ เสียเวลา เสียค่าเดินทาง แอบจำเขามาคั่วที่บ้าน รสชาติเริ่มใช้ได้ ชงใส่นมใส่น้ำแข็ง แจกให้บางคนกิน บางคนก็ไม่กิน แสดงว่าฝีมือยังไม่เข้าที่

แต่กระนั้นลุงเหนอก็ยังมีกำลังใจ สักวันหนึ่งถ้าเราพยายาม เขาต้องกินกาแฟเรา

มาตอนหลังเริ่มทำได้ดี คนจีนคนนั้นเขาก็รู้ ตามมาสอนต่อให้ถึงบ้าน ลุงเหนอนับถือ เรียกเขา...อาจารย์

กาแฟลุงเหนอ เริ่มมีชื่อ ยิ่งทำไป ยิ่งดัง พัฒนาชุมชนรู้ว่ามีกาแฟลุงเหนอรสชาติดี ก็มาชวนไปตั้งบูธออกงาน ยกเครื่องคั่วไปด้วย ดึงดูดความสนใจลูกค้า

ทำไปๆ กาแฟลุงเหนอเริ่มมีชื่อขึ้นไปเรื่อยๆ ปี 2544-2545 เข้าโอทอป ออกงานขายดีเป็นที่รู้จัก

มีคนมาสัมภาษณ์ เอาไปลงหนังสือเคล็ดลับจากครู หนังสือเส้นทางเศรษฐี

ที่จริงก็มีออกในรายการทีวีหลายช่อง แต่ลุงเหนอเห็นว่าลงหนังสือดีกว่า หนังสือถ่ายทอดให้คนอื่นอ่านต่อได้

ระหว่างการออกบูธขายกาแฟโบราณ มีคนมาถาม “มีกาแฟสดไหม” ตอนนั้นลุงเหนอยังไม่มีความรู้เรื่องกาแฟสด มาลองกินรสชาติดี แต่ยังไม่รู้ขั้นตอนวิธีทำ แต่พอรู้ว่าต้องคั่วอีกแบบ ก็พยายามศึกษา

ไปถามที่ร้าน เครื่องทำกาแฟราว 5 กิโลราคาเท่าไหร่ เขาบอก...แสนกว่า เงินแค่นั้นกับคนอื่นอาจน้อย แต่กับลุงเหนอมันมาก ก็ไม่กล้าซื้อ ถ่ายรูป

เอามาคุยกับช่าง ว่าอยากได้เครื่องทำกาแฟสด ทำให้สักเครื่องได้ไหม

เอารูปให้เขาดู เขาก็ถอดแบบออกมา 1 ตัว ช่างไม่เอาเงิน

ได้เครื่องมาแล้ว ก็ต้องทดลองทำ ทำไปเรื่อยๆ คั่วไปเรื่อยๆ ไหม้บ้าง ทิ้งบ้าง ไปดูของเพื่อน บางคนให้ดู บางคนไม่ให้ดู เราก็คอยดูห่างๆ เม็ดกาแฟที่เขาคั่วออกมาเป็นยังไง ทำไปๆ เริ่มทำได้ดี

แต่ถึงตอนนั้น ลุงเหนอยังไม่มีความรู้เรื่องการชงกาแฟสด

กาแฟสดชงแตกต่างจากกาแฟโบราณ ร้านใหญ่ๆ ลุงเหนอก็เข้าไป สตาร์บัคส์ แบล็คแคนยอน เข้าไปชิมลองรสชาติของเขา ก็เอามาปรับแต่งของเรา

ตอนหลังคนมาถามซื้อเม็ดกาแฟ เริ่มแรกขายใส่ถุงฟอยล์ธรรมดา ไม่มีสติกเกอร์ เดี๋ยวนี้ก็ยังไม่ติดสติกเกอร์ ลูกค้าไม่อยากให้ติด ถามว่าเพราะอะไร เขาบอกว่าทิ้งลำบาก อีกอย่างกลัวคู่แข่งจะเห็นถุงว่าซื้อมาจากไหน

ถุงเม็ดกาแฟลุงเหนอ จึงมีคำบอกเพียงว่า เอสเปรสโซ มอคค่า...ยี่ห้อลุงเหนอไม่มี เบอร์โทร.ก็ไม่มี

เป็นอันว่า ธุรกิจกาแฟลุงเหนอลงตัว เวลาที่เหลือ ลุงเหนอยังเข้าร่วมผลิตกาแฟสดที่ถือเป็นผลิตภัณฑ์คุณภาพกับ “กลุ่มแม่บ้านหนองแซะสามัคคี” รวมตัวแค่กลุ่มเล็กๆ คุยกับสมาชิกว่า จะทำกลุ่มกาแฟซองกระดาษเยื่อ เป็นถุงสีม่วง ทำได้เท่าไหร่ให้กลุ่มหมด

ลุงเหนอซื้อเครื่อง หักทุนกาแฟออก หักค่าแรงคั่วออก ค่าแรงคนทำออก ต้นทุนเท่าไหร่ ขายบวกกำไร เราจะเอากำไรเท่าไหร่ก็ขายสมาชิกอยากจะซื้อเอาไปฝากใครให้คิดราคาต้นทุน

สิ้นปีปันผลร้อยละเท่าไหร่ ปีนี้ได้ 54 บาท ทุกปีไม่เท่ากัน เคยได้ถึง 90 กว่าบาท อยู่ที่ยอดขายดีไม่ดี

“ตอนนี้มีสมาชิก 28 คน หุ้น 100 บาทต่อ 1 หุ้น คนละไม่เกิน 5 หุ้น ยอดกาแฟซองกระดาษเยื่อ ตอนนี้ยังไม่พอขาย ลุงเหนอเน้นขายกาแฟสด เพราะง่าย คั่ววันหนึ่ง 400–500 กิโล พยายามหลีกเลี่ยงเรื่องแรงงาน ใช้คนพอเริ่มทำงานได้ก็ไม่มาทำ คิดว่าใช้เครื่องดีกว่า”

ฝีมือทำกาแฟพัฒนา มาถึงขั้นมีแบรนด์ตัวเอง ลุงเหนอเริ่มรับสอนคนที่จะเรียนทำกาแฟสด

สอนให้ฟรี มีห้องให้พัก มีแอร์ มีห้องน้ำในตัว ถ้าอยู่ใกล้กรุงเทพฯ เรียนตลาดอุดมสุขบางนา ลูกสาวคนหนึ่งสอน ส่วนอยู่ใกล้ชุมพรลุงเหนอให้ลูกสาวอีกคนสอน สถานที่บ้านเขาปีบ ม.6 ต.ทุ่งตะไคร อ.ทุ่งตะโก จ.ชุมพร

“ที่ต้องสอนทำกาแฟ เพราะบางคนเอาชื่อลุงเหนอไป ยังไม่รู้วิธีชงกาแฟ”

กาแฟลุงเหนอที่หลายๆคนว่าอร่อย พอไปกินอีกเจ้า ลุงเหนอเหมือนกัน... ไม่ใช่ ถ้าเป็นอย่างนี้ จะทำให้ของเราเสีย เพราะเหตุนี้ ก่อนจะปล่อยศิษย์ ให้ออกโรง ลุงเหนอต้องทดสอบดู ทำตามสูตรลุงเหนอได้แค่ไหน

“แต่บางคนเขาก็ไม่ใช้สูตรลุงเหนอนะ เขาเอาไปเปลี่ยนแปลง”

ลุงเหนอจะรู้ได้ยังไง บางคนอยู่ออกไกล ลุงเหนอว่าถ้าผ่านไปก็จะไปดู

ตัวชี้วัดอีกอย่าง ลุงเหนออยู่ที่บ้าน ก็รู้ได้จากยอดสั่งกาแฟ ถ้าสั่งบ่อย ก็รับรองให้ได้

ลุงเหนอบอกว่า กาแฟเป็นของทำง่ายๆ ขายได้วันเป็นหมื่นๆ อยู่ที่ทำเลและรสชาติ

ตั้งหลักในธุรกิจกาแฟได้มั่นคงขนาดนี้ ลุงเหนอมีลูก 7 คน ขายกาแฟ 2 คน จริงๆลุงเหนอตั้งใจว่าจะให้อยู่กลางน้ำคนหนึ่ง ปลายน้ำคนหนึ่ง แต่นี่อยู่ปลายน้ำ 2 คน

ลุงเหนอเองก็เลยต้องอยู่ทั้งต้นน้ำและกลางน้ำ ความตั้งใจจริงๆแล้ว ลุงจะเข้าสวนปลูกกาแฟ ปลูกให้สวย ให้ดูดี คนสามารถมาเยี่ยมชม ไม่ต้องมาก แต่เป็นสัดส่วน เวลาเขามาดูงาน เกี่ยวกับการปลูกกาแฟ

แม้เรียนจบแค่ ป.4 ความรู้พวกนี้ไม่เก่ง แต่ลุงเหนออยากทำ ตั้งแต่การเตรียมดิน ปลูกต้นกาแฟ ดูแลบำรุงรักษา เก็บเกี่ยว ตาก สี คั่ว บด ชง ตั้งใจไว้ แต่ไม่รู้อายุจะให้ได้แค่ไหน

ในอนาคตลุงหวังจะให้ลูกชายเป็นคนทำสักคน คนนี้เขาไม่ได้ออกไปทำงานข้างนอก มีครอบครัวอยู่ชายทะเล แต่ใจรักเขาไม่มี เขาอยากทำสวนผลไม้

ลูกสาวมาทำกาแฟ ลุงกำลังคิด ระหว่างลูกชายกับลูกสาว ความคล่องตัวลูกชายน่าจะดีกว่า

แผนการวางทายาททำกาแฟ ยังไม่ได้ดังใจ แต่ลุงเหนอยังกล้าชวนคนอื่นให้ทำ บอกได้เลย ง่ายกว่าหลายอย่าง ลุงเหนออายุขนาดนี้ ยังทำกาแฟได้วันละ 400-500 กิโล ถ้าจะให้เปลี่ยนไปทำอย่างอื่น ก็คงไม่ได้

ทุกวันนี้ ลุงเหนอตื่นตี 5 เริ่มคั่วกาแฟ เสร็จแปดเก้าโมง ลูกจ้างจะทำหน้าที่บรรจุ ลุงเหนอก็จะเขียนบิลวางไว้ แปะหน้ากล่องแต่ละเจ้าที่สั่งไว้ เตรียมส่ง ต่อจากนั้นก็เข้าสวน เที่ยงก็เข้านอน

บ่ายสามตื่นขึ้นมา ขับรถเอง สายตายังดี ไม่ต้องสวมแว่น วิ่งรถไปส่งชุมพร กลับมาถึงบ้านก็ทุ่ม สามทุ่มก็เข้านอน หลับเพื่อตื่นตีห้า เริ่มงานกาแฟต่อไป

ทุกวันที่ตื่น ลุงเหนอก็ยังมีความหวังที่จะปลูกสวนกาแฟตัวอย่าง ให้คนมาศึกษาเรียนรู้อยู่ต่อไป แม้เวลาและอายุ และลูกๆซึ่งมีหลายคน จะไม่เป็นใจให้ด้วยนัก...ก็ตามที.

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

สกู๊ปหน้า1ลุงเหนอตำนานกาแฟกาแฟเม็ดกาแฟสตาร์บัคส์แบล็คแคนยอนเสนอ ศรีคง

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้