ข่าว
100 year

ชู 'ก้านหมากเหลือง' ตัวช่วยใหม่ผู้ป่วยเบาหวาน เช็กเท้าชา

ไทยรัฐออนไลน์4 ต.ค. 2557 16:04 น.
SHARE

รพ.สต.อุบลฯ พัฒนา "ก้านหมากเหลือง" ตรวจอาการชาเท้า ป้องกันเท้าเน่าและพิการจากโรคเบาหวานได้ผลดี...

เมื่อวันที่ 4 ต.ค. ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นักวิชาการสาธารณสุขประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จ.อุบลราชธานี ประสบผลสำเร็จในการพัฒนาเครื่องตรวจหาอาการชาที่เท้าผู้ป่วยโรคเบาหวาน โดยใช้ก้านของต้นหมากเหลือง ผลการทดสอบประสิทธิภาพ พบว่าตรวจพบจุดสูญเสียความรู้สึกได้มากกว่าเครื่องมือที่ซื้อในท้องตลาดได้เกือบร้อยละ 4 หลังใช้ตั้งแต่ปี 2556 ไม่มีผู้ป่วยเบาหวานเป็นแผลที่เท้า มั่นใจเป็นเครื่องมือพื้นบ้าน ป้องกันเท้าเน่าและความพิการได้

ในงานประชุมวิชาการของกระทรวงสาธารณสุข ประจำปี 2557 ที่ศูนย์ประชุมและแสดงสินค้านานาชาติเฉลิมพระเกียรติ 7 รอบพระชนมพรรษา จังหวัดเชียงใหม่ นางจงกลณี นวลทา นักวิชาการสาธารณสุขชำนาญการ ประจำโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) บุ่งคำ อ.นาจะหลวย จ.อุบลราชธานี ได้นำเสนอผลงานวิชาการเรื่อง "วิถีพอเพียง เลี่ยงความพิการด้วยก้านหมากเหลือง" โดยนำก้านของต้นหมากเหลือง ซึ่งเป็นไม้ประดับในท้องถิ่น มาพัฒนาเป็นเครื่องมือพื้นบ้านง่ายๆ มีประสิทธิภาพและมีความปลอดภัย ใช้ตรวจหาอาการชาที่เท้าของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ป้องกันการเกิดบาดแผลที่เท้าโดยไม่รู้ตัว ซึ่งเป็นปัญหาที่พบได้บ่อย โดยโรคเบาหวานเมื่อป่วยแล้วหากควบคุมอาการไม่ดี จะเกิดภาวะแทรกซ้อนที่สำคัญ คือ ตาบอด ไตวาย เท้าเน่า แผลติดเชื้อ เสียชีวิตในที่สุด ทั่วโลกมีผู้ป่วยแล้วประมาณ 151 ล้านคน ส่วนในไทยมีผู้ป่วยประมาณ 3 ล้านคน และมีจำนวนเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

นางจงกลนี กล่าวว่า ที่ตำบลบุ่งคำ ตำบลพรสวรรค์ อ.นาจะหลวย จ.อุบลราชธานี มีผู้ป่วยโรคเบาหวานอยู่ในความดูแลของ รพ.สต.บุ่งคำ 197 คน โดยต้องจัดบริการตรวจเท้าผู้ป่วยอย่างน้อยละปีละ 1 ครั้ง เพื่อป้องกันอาการแทรกซ้อนทางเท้า โดยใช้เครื่องมือแพทย์เรียกว่า โมโนฟิลาเมนท์ (Monofilament) ลักษณะเป็นเอ็นใส ราคาอันละ 90 บาท โมโนฟิลาเมนท์ 1 อัน ใช้ตรวจเท้าผู้ป่วยเบาหวานได้ 10 คน และหาซื้อยากในท้องตลาด ในการตรวจเท้าผู้ป่วยที่มีอยู่ต้องใช้โมโนฟิลาเมนท์ 10-15 อัน รวมใช้ต้นทุนไม่ต่ำกว่า 900 บาท

ในการลดค่าใช้จ่ายดังกล่าว ได้นำก้านของต้นหมากเหลือง ซึ่งมีลักษณะยืดหยุ่น เหนียวกว่าก้านมะพร้าว และมีน้ำหนัก 10 กรัม ยาว 7 เซนติเมตรเท่ากับโมโนฟิลาเมนท์ โดยเลาะเอาเฉพาะทางที่แข็งและเหลา ส่วนปลายที่จะใช้จิ้มที่ฝ่าเท้า ให้มีลักษณะกลมมน และให้นักกายภาพบำบัดตรวจสอบประสิทธิภาพความปลอดภัย เพื่อใช้ตรวจประเมินอาการชาที่เท้าของผู้ป่วยเบาหวาน จากการนำไปทดสอบกับผู้ป่วยเบาหวานควบคู่กับการใช้โมโนฟิลาเมนท์ พบว่า ก้านหมากเหลืองให้ผลดีกว่าร้อยละ 3.75 โดยก้านหมากเหลืองตรวจพบจุดชาที่ฝ่าเท้าของผู้ป่วยเบาหวาน เท้าซ้ายพบร้อยละ 20.63 เท้าขวาร้อยละ 21.88 ขณะที่โมโนฟิลาเม้นท์ ตรวจพบเท้าซ้ายร้อยละ 19.38 เท้าขวาร้อยละ 18.13 ก้านหมากเหลืองจะใช้ 1 อันต่อเท้า 1 ข้าง แล้วทิ้ง ไม่มีค่าใช้จ่ายใดๆ เลย หาได้ง่ายในชุมชน การพบจุดชาที่เท้าผู้ป่วยโรคเบาหวานยิ่งละเอียดยิ่งเป็นผลดีกับผู้ป่วย ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ และได้รับการดูแลนวดเท้า กระตุ้นการไหลเวียนเลือดที่เท้าให้ดีขึ้น

นางจงกลนี กล่าวต่ออีกว่า หลังจากที่นำก้านหมากเหลืองมาตรวจเท้าผู้ป่วยตั้งแต่ปี 2556 พบว่า ไม่มีผู้ป่วยมีแผลที่เท้าห รือถูกตัดขาแม้แต่รายเดียว ในขณะที่ในช่วงปี 2554-2555 มีผู้ป่วยเบาหวานถูกตัดขาจากแผลเน่ารักษาไม่หายรวม 3 ราย และเท้าเป็นแผลเดือนละ 4-5 ราย ต้องใช้เวลาดูแลรักษาแผลนานประมาณ 1 เดือน การจัดบริการผู้ป่วยโรคเบาหวานที่ รพ.สต.บุ่งคำ ขณะนี้ทำควบคู่กับการนวดสปาเท้าด้วยสมุนไพร โดย อสม. บริการที่รพ.สต. เดือนละ 1 ครั้ง และมีการติดตามเยี่ยมบ้านเดือนละ 1 ครั้ง ทำให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตดีขึ้น โดยผู้ที่ป่วยโรคเบาหวานนานที่สุด 20 ปี ผู้ป่วยอายุมากสุด 70 ปี ผลบริการนี้ช่วยให้เจ้าหน้าที่กับผู้ป่วยมีความผูกพัน อบอุ่นใจเสมือนญาติครัวเรือนเดียวกัน.

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ก้านหมากเหลืองหมากเหลืองรพ.สต.อุบลประชุมวิชาการสธ.ข่าวการศึกษาไทยรัฐออนไลน์ไทยรัฐสังคมจงกลณี นวลทา

ข่าวแนะนำ

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้