วันอังคารที่ 26 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
จากรองวิษณุ

จากรองวิษณุ

โดย ซี.12
1 ต.ค. 2557 05:01 น.
  • Share:

เขียนถึงเรื่องนายกฯแบ่งงานไป 2-3 ตอนเมื่อสัปดาห์ที่แล้วและต้นสัปดาห์นี้นึกไม่ถึงว่าจะได้รับความเมตตาจากผู้ที่รอบรู้และเป็นหลักในเรื่องกฎหมายและในราชการงานเมืองอย่างแท้จริง

นั่นคือ นายวิษณุ เครืองาม รองนายกรัฐมนตรีในรัฐบาลปัจจุบันที่พวกเราเรียกขานกันทั้งต่อหน้าและลับหลังว่า อาจารย์วิษณุ

ก็ไม่เคยไปร่ำเรียนอะไรด้วย เพียงแต่นับถือในภูมิความรู้และการบอกกล่าวเล่าเรื่องราวที่เข้าใจยากให้เป็นเรื่องง่ายจนรู้กระจ่าง

ตอนที่เขียนเรื่องนายกฯแบ่งงานนั้น ได้บ่นๆถึงการใช้ถ้อยคำในคำสั่งว่าชวนให้เวียนหัว พร้อมกับฝากให้คนถาม อาจารย์วิษณุ ว่าทำไมถึงเป็นอย่างนั้น

หลังจากนั้นไม่กี่วันก็มีจดหมายส่วนตัวจากท่านมาถึงคอลัมน์นี้โดยตรง ซึ่งถึงแม้ว่าจะเป็นจดหมายส่วนตัว แต่ก็มีคุณค่าความหมายที่น่ารับรู้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับสังคมราชการ จึงขออนุญาตเสียที่ตรงนี้ว่าขอเอามาเผยแพร่ต่อเพื่อความรู้ความเข้าใจที่ดี

อาจารย์วิษณุ เริ่มต้นมาในจดหมายว่าอย่างนี้

“ผมได้อ่านเรื่อง “นายกฯแบ่งงาน” ในคอลัมน์มุมข้าราชการในไทยรัฐวันที่ 24-25 กันยายนแล้ว เห็นด้วยว่าศัพท์แสงที่ใช้ในการแบ่งงานยุ่งยากต่อความเข้าใจจริงๆ แต่จะทำอย่างไรได้เพราะต้องนำคำในกฎหมายระเบียบบริหารราชการแผ่นดินอันเป็น “คัมภีร์ราชการ” มาใช้ในการจัดตั้งรัฐบาลนั้น อำนาจในแต่ละกระทรวงเป็นของ รัฐมนตรีว่าการกระทรวง แต่จะมอบอำนาจใดให้ รัฐมนตรีช่วยว่าการ ปฏิบัติการแทนหรือไม่ก็ได้ (เคยไม่แบ่งหรือแบ่งให้น้อยจนทะเลาะรัฐบาลแทบล้มมาแล้ว) ขณะเดียวกัน คนที่เป็นนายกฯก็มีอำนาจของตนเอง 3 อย่างคือ

1.อำนาจกำกับการบริหารราชการโดยทั่วไปเหนือรัฐมนตรีทุกกระทรวง โดยถือว่าเป็นอำนาจของ หัวหน้ารัฐบาล ปกติแล้วจะไม่มอบอำนาจนี้ให้ผู้ใดเว้นแต่เป็นผู้รักษาราชการแทนนายกฯ ในระหว่างที่นายกฯไม่อยู่หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ เทียบได้อำนาจ พระอินทร์ ที่ว่า “จึงสอดส่องทิพยเนตรดูเหตุภัย ก็แจ้งใจในนางรจนา”

2.อำนาจกำกับการบริหารราชการเฉพาะกระทรวง หมายความว่า แม้แต่ละกระทรวงจะมี รัฐมนตรีเจ้ากระทรวง อยู่แล้ว แต่การเสนอเรื่องเข้า ครม. หรือการตรวจสอบดูแลว่ากระทรวงนั้นทำงานตามนโยบายหรือไม่ นายกฯลงมากำกับดูแลอีกชั้นได้ อำนาจกำกับเฉพาะกระทรวงนี้นายกฯอาจมอบหมายให้รองนายกฯแต่ละคนเป็นผู้ใช้แทนในแต่ละกระทรวงก็ได้

ส่วนที่ว่าคำสั่งแบ่งงานใช้คำว่า “มอบหมาย” และ “มอบอำนาจ” คู่กันเป็นเพราะต้องการให้ครอบคลุมอำนาจหน้าที่ทั้งปวง จะได้ไม่มีข้อโต้เถียง ถ้าเป็นการมอบให้รักษาราชการแทนหรือ เป็นแทน เช่น นายกฯไม่อยู่ กฎหมายจะเรียกว่า “มอบหมายให้รักษาราชการแทน”

ถ้านายกฯอยู่ แต่ประสงค์จะแบ่งหรือมอบให้รองนายกฯคนโน้นคนนี้ตัดสินใจและลงนามแทนหรือ ทำแทน ไปได้เลย กฎหมายเรียกว่า “มอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทน”

หลักนี้ใช้กับเวลาที่ปลัดกระทรวงมอบรองปลัดกระทรวง อธิบดีมอบรองอธิบดี ผู้ว่าฯมอบรองผู้ว่าฯ เช่นกัน

วันนี้พินิจพิจารณากันเพียง 2 ข้อนี้ก่อนก็แล้วกัน เพราะอำนาจของนายกรัฐมนตรีในข้อที่ 3 คือการสั่งและปฏิบัติราชการนั้นมีความละเอียดถี่ถ้วนของเรื่องราวและมีตัวอย่างที่น่าสนใจหลายประการที่ควรติดตามวันพรุ่งนี้.

“ซี.12”

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้