วันจันทร์ที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
วิชา หมอประเวศ

วิชา หมอประเวศ

  • Share:

ชุดความรู้ เรื่องปฏิรูปการศึกษา ของคณะกรรมการปฏิรูป ที่ผมเคยอ่านผ่านตา เห็นหนังสือเล่มใหญ่และหนา แต่ในบทความชุดล่า...อาจารย์หมอประเวศ วะสี ท่านให้ความรู้สรุปย่อ ไว้ไม่กี่บรรทัด

ระบบการศึกษาสำคัญมาก แต่ปฏิรูปได้ยากมาก เพราะเป็นการเข้าไปคิดกับวิธีคิด และระบบที่คุ้นชินอย่างเหนียวแน่น ถ้าปฏิรูปได้ จะเป็นพลังที่ฟื้นฟูบูรณะชาติในทุกด้าน

การปฏิรูป ควรคำนึงถึงอย่างน้อย 3 ประการ

ก. เปลี่ยนจากระบบควบคุมเป็นระบบส่งเสริมความงอกงาม

ระบบราชการกับระบบการศึกษาไม่เข้ากัน เพราะระบบราชการคือระบบควบคุม ส่วนการศึกษาเป็นความงอกงามอย่างหลากหลาย

การศึกษาและสติปัญญาของคนไทย จึงถูกบอนไซ ถึงเวลาที่จะปล่อยการศึกษาไปสู่ความงอกงามอย่างเต็มที่ตามธรรมชาติ

ข.การศึกษาต้องสร้างบุคลิกของคนไทย

ที่แล้วมา การศึกษามุ่งท่องวิชาอย่างเดียว ไม่ได้มุ่งสร้างบุคลิกของคนไทยเลย คนและสังคมไทยจึงอ่อนแอ ถ้าการศึกษาทั้งระบบมุ่งสร้างบุคลิกคนไทย ประเทศจะเปลี่ยนแปลงโดยรวดเร็ว

บุคลิกของคนไทย ที่พึงประสงค์ก็เช่น ความสุจริต ความมีจิตสาธารณะ ความมีเหตุผล ความขยันหมั่นเพียร การเห็นคุณค่าของงาน ทำงานเป็น จัดการเป็น เป็นบุคลิกการเรียนรู้ มีความเป็นผู้นำ หรือความเป็นพลเมือง

ทั้งหมดนี้ ทำไม่ได้ด้วยการท่องหนังสือ แต่ต้องเรียนรู้จากการปฏิบัติ

ค. เปลี่ยนฐานการเรียนรู้ จากการท่องหนังสือไปสู่การเรียนรู้จากชีวิตจริง ปฏิบัติจริง

การศึกษาในรอบร้อยปีเศษที่ผ่านมา มีฐานการเรียนรู้จากตำรา ทำให้ไม่เข้าใจความจริงของชีวิต ความจริงของประเทศไทย ทำงานไม่เป็น จัดการไม่เป็น ไม่มีทางเป็นผู้นำ ทำให้ประเทศอ่อนแอทุกทาง

ควรเปลี่ยนฐานการเรียนรู้ มาเป็นการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริง ตำราเป็นตัวประกอบ

ถ้าเปลี่ยนตรงนี้ได้ ประเทศจะเข้มแข็งขึ้นทุกๆทาง

อาจารย์หมอประเวศ ท่านเขียนไว้ แค่นี้...แต่เหมือนให้ลูกกุญแจ ไขประตูเข้าไปสู่ห้องใหญ่...ให้ผู้คนทั้งหลาย...ไปเดินค้นหากันต่อ

ผู้รู้สายแพทย์ ท่านหนึ่ง เล่าให้ฟัง เคยเข้าไปศึกษาวิจัยกับนักโทษประหารในคุก พบว่า ส่วนใหญ่เกิดมาจากครอบครัวที่พ่อแม่หย่ากัน เติบโตโดยไม่มีการศึกษา

ดูเหมือนเราจะรู้กันอยู่แล้ว ต้นน้ำของอาชญากร เกิดจากปัญหาครอบครัว ปัญหาการศึกษา แต่ระบบเราไม่ดีพอ ที่จะคุ้มครองป้องกัน แต่เรายอมใช้เงินมากมาย ไปเพื่อการติดตามจับกุม ลงโทษซึ่งเป็นปลายน้ำ

แต่ก็มีเด็กมากมาย ที่ได้โอกาสเข้าโรงเรียนดีๆ เริ่มต้นในอนุบาล พ่อแม่ก็ต้องใช้เงินใต้โต๊ะ ไม่รวมถึงโรงเรียนประถม มัธยม หรือชั้นอุดมศึกษา...เด็กเหล่านี้เติบโตมา โดยมีต้นทุน กับการใช้สินบน

จึงไม่แปลกใจ เมื่อเติบใหญ่ เมื่อมีอำนาจหน้าที่...พวกเขาจะใช้ความฝังใจจากวัยเด็ก...ถอนทุนคืน

วันนี้เรามีปัญหา ที่จะต้องตามแก้ ตามกำจัดคอร์รัปชัน...แต่ก็ตามกันที่ปลายเหตุ

หากยอมให้ระบบการศึกษาเดินหน้าต่อไปอย่างนี้ เรียนรู้วิชาสินบนกันตั้งแต่ชั้นอนุบาล...เราก็คงตามจับคนโกงกันเรื่อยไปไม่จบสิ้น

งานปฏิรูปการศึกษา เป็นเช่นที่อาจารย์หมอประเวศท่านว่า เป็นงานสำคัญมาก เป็นงานยากมาก สิ่งที่จะต้องปฏิรูปก่อนอื่นใด ในกระบวนการศึกษา ก็คือคน

ผมยังหวังว่า คนที่โตๆในระบบศึกษา โดยไม่เกาะแข้งเลียขา นักการเมืองที่ผลัดเปลี่ยนเวียนหน้า ยังมีเหลือให้ทหารเลือกใช้...อีกหลายคน.

กิเลน ประลองเชิง

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้