วันพุธที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ยุทธหัตถี

สวัสดีค่ะคุณผู้อ่านไทยรัฐออนไลน์ที่รัก ย้อนกลับไปไทยรัฐออนไลน์ 2 ครั้งที่ผ่านมา คุณครูลิลลี่ยกเนื้อที่ให้กับเรื่องราวของภาพยนตร์สุดยิ่งใหญ่แห่งปี “ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช” ภาคที่ 5 ภาคล่าสุด “ยุทธหัตถี” ไปแบบเต็ม ๆ ทั้งอธิบายคำว่า นเรศวร อธิบายเรื่องราวของคำสมาส คำสนธิ เรียกว่าอธิบายให้กระจ่างแจ้งชัดเจนกันไปเลยว่า คำว่า นเรศวร หมายความว่าอย่างไร แล้วที่มาของคำนี้ เป็นการรวมคำแบบสมาส หรือสนธิ ซึ่งในไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้จะไม่ขอฉายซ้ำแล้วนะคะ ใครที่สนใจใคร่รู้หรือพลาดไทยรัฐออนไลน์ 2 ครั้งที่ผ่านมา คุณครูลิลลี่คงต้องขอรบกวนให้ไปหาย้อนอ่านของเก่าดูนะคะ เพราะครั้งนี้คุณครูลิลลี่จะขอเอาพระเอกอีกคำหนึ่งของภาพยนตร์เรื่องนี้มาเล่าให้ฟังค่ะ คำนั้นก็คือ คำว่า “ยุทธหัตถี” นั่นเอง พร้อมแล้วขึ้นหลังช้างแล้วตามอ่านหาความรู้ไปกับไทยรัฐออนไลน์ครั้งนี้ได้เลยค่ะ

ก่อนที่เราจะไปลงลึกในคำว่า “ยุทธหัตถี” เรามาปูพื้นเกี่ยวกับเรื่องราวของภาพยนตร์ที่เป็นประหนึ่งมหากาพย์เรื่องนี้กันก่อนดีกว่านะคะ ภาพยนตร์เรื่อง ตำนานสมเด็จพระนเรศวรมหาราช เป็นภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ กำกับการแสดงโดยหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล ประกอบไปด้วย 5 ภาค นับเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่สร้างเป็น 5 ภาค ภาคแรกใช้ชื่อว่า องค์ประกันหงสา เข้าฉายในวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2550 ซึ่งตรงกับวันที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงมีชัยชนะเหนือพระมหาอุปราชาในยุทธหัตถี และตรงกับวันกองทัพไทย ภาคสองใช้ชื่อว่า ประกาศอิสรภาพ เข้าฉายเมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ส่วนภาคสามใช้ชื่อตอนว่า ยุทธนาวี เข้าฉายเมื่อวันที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2554 และภาคสี่ใช้ชื่อตอนว่า ศึกนันทบุเรง เข้าฉายเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม พ.ศ. 2554 ก่อนจะมาถึงภาคสุดท้าย ภาคห้า ที่ใช้ชื่อตอนว่า ยุทธหัตถี นั่นเองค่ะ

คำว่า ยุทธหัตถี เป็นการทำสงครามบนหลังช้างตามประเพณีโบราณของกษัตริย์ในภูมิภาคอุษาคเนย์ เป็นการทำสงครามซึ่งถือว่ามีเกียรติยศ เพราะช้างถือเป็นสัตว์ใหญ่ และเป็นการปะทะกันซึ่ง ๆ หน้า ผู้แพ้จะถึงแก่ชีวิตได้ ครูภาษาไทยอย่างครูลิลลี่อดไม่ได้ที่จะแทรกความรู้ไว้อีกนิด นั่นก็คือ คำว่า อุษาคเนย์ มาดูรายละเอียดของคำนี้นิดหนึ่งนะคะ อุษาคเนย์ ถ้าดูตามรูปศัพท์แบบไวๆ ก็พอจะบอกได้ด้วยหลักการที่เรียนรู้เกี่ยวกับภาษาไทยมานานว่าเป็นภาษาสันสกฤต เพราะมีตัวอักษร ษ. ซึ่งในภาษาบาลีไม่มี ว่ากันว่าคำนี้เพิ่งเกิดใหม่ เพื่อใช้แทนคำว่า เอเชียอาคเนย์ หรือเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่มาตามรากศัพท์ ก็พอจะบอกได้ว่า อุษาคเนย์ เป็นคำสมาส ระหว่าง อุษา และ อาคเนย์ นั่นเองค่ะ

ยุทธหัตถี ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานกันบ้างนะคะ ในพจนานุกรมให้ความหมายของคำว่า ยุทธหัตถี ว่าเป็นการต่อสู้กันด้วยอาวุธบนหลังช้าง เป็นวิธีการรบอย่างกษัตริย์ในสมัยโบราณ เช่น พระนเรศวรทรงกระทำยุทธหัตถีกับพระมหาอุปราชา เป็นต้น

ตามหลักการรบแล้ว ว่ากันว่าการกระทำยุทธหัตถี บนหลังช้างจะมีคนนั่งอยู่สามคน ตัวแม่ทัพจะถือง้าวอยู่ที่คอช้าง คนที่นั่งกลางอยู่บนกูบจะถือหางนกยูงซ้ายขวาโบกเป็นสัญญาณ และคอยส่งอาวุธให้แม่ทัพ ส่วนที่ท้ายช้างจะมีควาญนั่งประจำที่ (ถ้าใครได้ไปดูในภาพยนตร์มาแล้วก็คงจะจำได้ว่า ต๊อก-ศุภกร รับบทนี้ได้อย่างสมบทบาทมาก ตั้งแต่เป็นคนบ้าใบ้สติไม่สมประกอบแต่มีความสามารถพิเศษคือสามารถสื่อสารกับสิงสาราสัตว์ได้ โดยเฉพาะช้าง ก็นับเป็นฉากที่สร้างความประทับใจได้ไม่น้อยเลยทีเดียวค่ะ)

นอกจากนั้นตามตำรายังบอกอีกว่า ที่บริเวณเท้าช้างทั้งสี่จะมีพลประจำเรียกว่า จตุรงคบาท คนทั้งหมดจะถืออาวุธ เช่น ปืนปลายขอ หอกซัด ของ้าว ขอเกราะเขน แพน ถ้าเป็นช้างยุทธหัตถีจะมีหอกผูกผ้าสีแดงสองเล่ม ปืนใหญ่หันปากออกข้างขวาหนึ่งกระบอก ข้างซ้ายหนึ่งกระบอก มีนายทหารและพลทหารสวมเกราะ โพกผ้า ช้างที่เข้ากระบวนทัพจะสวมเกราะใส่เกือกหรือรองเท้าเหล็กสำหรับกันขวากหนามด้วย

ครบถ้วนกระบวนความตามที่ติดค้างและสัญญากันเอาไว้แล้วนะคะ นอกจากภาพยนตร์จะเป็นมหากาพย์แล้ว ไทยรัฐออนไลน์ของคุณครูลิลลี่ก็ยังต่อเนื่องเป็นเรื่องยาวไม่แพ้กันเลยทีเดียว ก็ถือว่าเป็นมหากาพย์ไทยรัฐออนไลน์ไปด้วยเลยก็แล้วกันนะคะ แล้วพบกันใหม่ค่ะ สวัสดีค่ะ

คุณครูลิลลี่
instagram : krulilly
facebook : ครูลิลลี่

คุณครูลิลลี่