วันอาทิตย์ที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ยุคเชื่อผู้นำ

โดย

หนังสือพิมพ์กับรัฐบาลทหาร มีประสบการณ์เรียนรู้ อยู่ร่วมกันมานาน...อย่างน้อย ก็ตั้งแต่ยุคแรก (ธ.ค.2481-ก.ค.2487) ที่ท่านผู้นำ จอมพล ป.พิบูลสงคราม เรืองอำนาจ

ผศ.ธำรงศักดิ์ เพชรเลิศอนันต์ เขียนเรื่อง จอมพล ป.กับการ “ส้างวัธนธัมไทยใหม่” พิมพ์ในโอกาสเกษียณอายุราชการ ศ.ดร.ปิยนาถ บุนนาค จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย...ไว้ตอนหนึ่ง

จอมพล ป.เคยกล่าว ในสมัยของการ “สร้างชาติ” ประเทศต้องการผู้นำที่เข้มแข็ง เหมือนฝูงสัตว์ต้องมีหัวหน้า เมื่อเข้าสู่สงคราม แนวคิดผู้นำ...จึงถูกนำมาแสดงอย่างเด่นชัด

หนังสือพิมพ์จึงต้องนำเสนอคำขวัญเกี่ยวกับ “ผู้นำ” เพราะถ้าไม่ทำ ก็อาจถูกตัดโควตากระดาษ อาจถูกตรวจสอบทางตรง หรือทางอ้อม จากกลไกอำนาจรัฐ อันเท่ากับปิดหนังสือพิมพ์

ต่อไปนี้ คือคำขวัญ บนหน้าหนังสือพิมพ์ ซึ่งแต่ละฉบับคิดเขียนขึ้นเอง

ประมวญวัน คำขวัญคือ เชื่อผู้นำทำให้ชาติพ้นภัย ประชาชาติ ...ความปลอดภัยของชาติ อยู่ที่เชื่อและทำตามท่านผู้นำ สุภาพบุรุษ ...เชื่อมั่นในท่านผู้นำ ชาติจะปลอดภัย

ศรีกรุง...เชื่อพิบูลสงคราม ชาติไม่แตกสลาย ไทยราษฎร...เชื่อ

พิบูลสงครามชาติไม่แตกแยก ประชามิตร ...เชื่อพิบูลสงครามชาติปลอดภัย

ข่าวภาพ...เชื่อและตามผู้นำชาติจะสวัสดิ์ สุวันนภูมิ...ความปลอดภัยของชาติอยู่ที่ผู้นำ และ นิกร คำขวัญคือ แนวพิบูลสงคราม คำขวัญบนหน้าหนังสือพิมพ์ตอนนั้นใช้ภาษาไทยแบบเก่า

ต่อมา...สมัย “ภาสาไทยไหม่” หน้าปกสมุดนักเรียน มีภาพ มุมบนขวาวงกลมเปล่งรัศมี ในวงกลมคือใบหน้า จอมพล ป.พื้นที่ตรงกลางช่วงบน มีตัวอักษรขนาดใหญ่ 4 บรรทัด เขียนว่า เชื่อคำ ผู้นำ ท่านกล่าวไว้ คือร่วมใจชูไทยให้เจริญ

นอกจากนี้ ยังมีเพลง “บังคับฮิต” เนื้อร้องว่า “ท่านผู้นำไปทางไหน ฉันจะไปทางนั้น”

ทั้งยังเสนอคำทักทาย เมื่อพบปะกันว่า “พิบูลสวัสดี”

ปูพื้นโฆษณา เชื่อท่านผู้นำ ออกรัฐนิยมไว้หลายปี หลายฉบับ 8 ก.ย.2484 มีรัฐนิยม ฉบับที่ 11 เรื่องกิจประจำวันของคนไทย...ชนชาติไทย พึงแบ่งเวลาออกเป็น 3 ส่วน

เวลาอาชีพ เวลากิจส่วนตัว เวลาพักผ่อนนอนหลับ บริโภคอาหารตรงเวลา ไม่เกินวันละ 4 มื้อ นอนประมาณ 6-8 ชั่วโมง

มุ่งมั่นกับการทำงาน พักกลางวันไม่เกิน 1 ชั่วโมง มีเวลาทำสวนครัว เลี้ยงสัตว์ ปลูกต้นไม้ ทั้งชำระร่างกาย แล้วจึงรับประทานอาหาร

เวลาว่างกลางคืน พบปะสนทนากันในครอบครัว มิตรสหาย ศึกษาหาความรู้ หรือในการมหรสพ วันหยุดใช้เป็นประโยชน์ต่อร่างกายและจิตใจ เล่นกีฬา พักผ่อน ทำบุญ ฟังเทศน์

ท่านผู้นำลงลึกลงในวิถีชีวิตคน แสดงความผูกพันรักใคร่ คนไทยที่เป็นผู้ตาม ลึกซึ้งถึงขนาดนี้ แต่ก็เกิดมีปัญหา ความศักดิ์สิทธิ์ของนโยบาย...ท่านผู้นำ มีบันทึกไว้ฉบับหนึ่งว่า

คำสั่งของฉันนั้น ถ้าสั่งอะไรขอให้รีบทำทันที ให้พิจารณาทำตามเสมอด้วย หากสั่งอะไรแล้วไม่ทำ จะสั่งซ้ำ สั่งแล้วสั่งอีก แสดงว่าความศักดิ์สิทธิ์ของตำแหน่งไม่มีแล้ว จำได้เลาๆว่า มีงานหลายอย่าง สั่งแล้วก็หายไปเลย

นโยบาย รัฐนิยม หลายเรื่องเช่น เคารพธงชาติ สวมรองเท้า กินก๋วยเตี๋ยว ฯลฯเป็นเรื่องดี อย่างเรื่องรำโทน หรือรำวง ก็น่ารักน่าเอ็นดู เพลงก็ไพเราะ รำก็สวย สมัยนี้ยังมีคนร้องคนรำกันอยู่

แต่เมื่อการเมืองเปลี่ยนไป 18 ก.พ.2487 รัฐบาลควง อภัยวงศ์ เห็นว่า มีการบังคับ ทำให้ประชาชนเดือดร้อน ประกาศยกเลิกหมด

นี่ถ้าไม่มีรัฐบาล ซึ่งต่อมาตั้งเป็นพรรคประชาธิปัตย์ สลับฉากขัดคอ นโยบายท่านผู้นำ ถูกสืบสาน ถึงวันนี้ คนไทยเจอหน้ากัน ก็อาจต้องทักทายกันด้วยคำว่า “พิบูลสวัสดี”

คำขวัญ จากหนังสือพิมพ์ ไทยราษฎร สมัยนั้น หนังสือพิมพ์รุ่นนี้ก็อาจเอามาใช้ใหม่ เชื่อท่านผู้นำ ชาติไม่แตกแยก...

ผู้นำคนไหน ทำให้คนไทยรักกันได้ จะให้ใช้ชื่อ นำ...คำ...สวัสดี เหมือนพิบูลสวัสดี เราก็เต็มใจ ผู้นำแบบนี้ หาไม่ได้ง่ายๆนักหรอก จะบอกให้.

กิเลน ประลองเชิง

22 มิ.ย. 2557 08:51 22 มิ.ย. 2557 08:51 ไทยรัฐ