วันพุธที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

หน้าที่พลเมือง (ดี)

ความล้มเหลวของระบบการเมืองเมืองไทย ผมเชื่อเสมอมา จะต้องฟื้นฟูด้วยการศึกษา ดังคำว่า เด็กฉลาดชาติเจริญ แต่เมื่อเริ่มต้นที่เด็กวันนี้ กว่าจะมีผู้ใหญ่ที่ดีในวันหน้า ก็ต้องใช้เวลา...ไม่น้อย

ยังมีวิธีที่เร็วกว่า ผมเริ่มได้ประเด็นคิดใหม่ เมื่ออ่าน “นิทานปรัชญาเต๋า” (สำนักพิมพ์สามัคคีสาร 2527) อาจารย์เสฐียรพงษ์ วรรณปก เรื่องกฎเกณฑ์ของการเป็นคนดี

ขงจื๊อ ได้ตำแหน่งการเมือง เป็นนคราภิบาล นครซุงตู เพียงไม่ถึงสามปี

ชื่อเสียงนครแห่งนี้ก็เลื่องลือไปไกล จะหาชาวเมืองใดที่ว่านอนสอนง่าย และมีความสุขเหมือนชาวเมืองนี้ ไม่มีอีกแล้ว

เจ้าผู้ครองรัฐลู่ ผู้ยิ่งใหญ่ได้ข่าว ก็ส่งเทียบเชิญ...ไปถาม

“ข้าฯทราบว่า ตั้งแต่ท่านทำหน้าที่ปกครอง ชาวเมืองซุงตูมีความสุขความเจริญกันทั่วหน้า อยากถามว่า ท่านปกครองอย่างไร จึงได้ผลสัมฤทธิ์ในเวลาอันสั้น”

“สิ่งแรก ข้าฯข่มผู้ควรข่ม” ขงจื๊อตอบ “สิ่งต่อมา ยกย่อง
ผู้ควรยกย่อง

ผลของการทำสองประการนี้...ทำให้ชาวซุงตูเห็นว่า การทำดีได้ผลดี การทำชั่วได้ผลชั่ว จึงพากันทำความดี คนดีย่อมซื่อสัตย์ต่อกัน และต่อรัฐบาล”

“นั่นเป็นวิธีปกครองนคร (เล็ก)” เจ้านครรัฐลู่ถามต่อ “วิธีเดียวกัน ท่านจะเอามาปกครองรัฐ (ใหญ่) ได้หรือไม่”

ขงจื๊อตอบเยือกเย็น หนักแน่น “อย่าว่าแต่รัฐ วิธีนี้ เอาไปปกครองทั้งประเทศก็ได้”

ผลการเจรจา เจ้ารัฐลู่ เลื่อนตำแหน่งให้ขงจื๊อ เป็นเสนาบดีกระทรวงยุติธรรม

งานแรกที่ขงจื๊อประเดิม...คือ ศึกษาเรื่องคุกตะราง

เมื่อศึกษาข้อดีข้อร้าย ในกระบวนการยุติธรรมกระจ่าง เสนาบดีขงจื๊อ ก็ตีกลองเรียก ผู้พิพากษา นักกฎหมาย และพัศดี มาประชุม

“ข้าฯศึกษาถี่ถ้วนแล้ว พบว่า นักโทษเกือบทั้งหมด เป็นคนจน”

ขงจื๊อกล่าวต่อ “สาเหตุของคนจน มาจากการไร้การศึกษา ความจนและขาดการศึกษา เป็นสาเหตุของการก่ออาชญากรรม

ถ้าเรากำจัดความโง่และความจน ของคนเหล่านี้ได้ บ้านเมืองก็จะเจริญและสงบสุข”

เสนาบดียุติธรรม ลองหยั่งความคิด ถามหาทางแก้ปัญหา จากข้าราชการในกระบวนการยุติธรรม เมื่อไม่ได้คำตอบ

ขงจื๊อจึงกล่าวต่อไป “วิธีกำจัดความโง่เขลา ก็คือการให้การศึกษาแก่ประชาชนให้ทั่วถึง วิธีการกำจัดความจน ก็คือสนับสนุนให้ประชาชนประกอบอาชีพ ด้วยความซื่อสัตย์สุจริต

คนเหล่านี้ คือพลเมืองดีของชาติ”

“เราจะเริ่มต้นตรงไหน” เป็นคำถามจี้ใจ จากท่านผู้พิพากษาท่านหนึ่ง

“เริ่มต้นที่ตัวท่านทั้งหลายนี่แหละ” ขงจื๊อตอบ

“ท่านทั้งหลาย (ผู้พิพากษา นักกฎหมาย พัศดี) เป็นผู้ปกครอง ถ้าผู้ปกครองเลว ประชาชนก็จะเลวตาม ถ้าผู้ปกครองดี ประชาชนก็จะดีตาม

หลักข้อแรกของการสร้างพลเมืองดี ก็คือ อยากให้ผู้อื่นปฏิบัติต่อตนอย่างไร จงปฏิบัติต่อเขาอย่างนั้น ประการสำคัญ อย่าปฏิบัติต่อผู้อื่น ในสิ่งที่ตนเองก็ไม่ต้องการ”

นิทานปรัชญาเต๋าเรื่องนี้ จบลงแค่นี้ ปกหลังหนังสือ เขียนย้ำไว้ ลองอ่านกันดู

ผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน เปรียบเหมือนลม ประชาชนเปรียบเหมือนหญ้า หญ้าลู่ไปตามลม และดูลมไหวที่ยอดหญ้า

ผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดินเปรียบเหมือนเรือ ประชาชนเปรียบเหมือนน้ำ น้ำพยุงเรือให้แล่นไปได้ และน้ำก็จมเรือได้

ประชาชนบางบ้านเมือง เป็นหญ้าแพรกแหลกแล้วก็แหลกอีก เพราะช้างสาร (พรรคการเมืองใหญ่) ชนกัน มา 9 ปี 10 ปี ถึงวันนี้ ประชาชน กำลังเล่นบทใหม่ เป็นน้ำ...

ใครที่มีอำนาจ อย่าเผลอประมาทน้ำ...อย่าคิดว่าประชาชนมือเปล่า ไม่มีน้ำยา เรือใหญ่แค่ไหน จมกันมาแล้วหลายลำ.

กิเลน ประลองเชิง

16 มิ.ย. 2557 10:18 16 มิ.ย. 2557 10:18 ไทยรัฐ