วันอาทิตย์ที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

กาเอ๋ย กาเหว่า

เด็กรุ่นผมที่ขี้อ้อนนอนเปล เคยฟังเพลง เจ้านกกาเหว่าเอย...กันมาทั้งนั้น เพลงนี้เป็นเพลงเอก ที่คนโบราณใช้กล่อมลูก

กาเอ๋ย กาเหว่า เจ้าไข่ให้แม่กาฟัก แม่กาไม่รู้หลงรัก ดุจเป็น ลูกในอุทร แม่กาคาบข้าวมาเผื่อ คาบเหยื่อมาป้อน ปีกเจ้ายังอ่อนโตใหญ่อีกหน่อยก่อน แม่จะสอนให้เจ้าบิน จะพาลูกไปหากิน ทั่วถิ่นพนาดร

เด็กเล็กๆที่ฟัง ล้วนแล้วแต่ไม่ประสีประสา...ไม่รู้สักนิดว่า ความหมายที่แท้จริง...ชีวิตเจ้านกกาเหว่าเอย...เป็นอย่างไร

โตขึ้นมาหน่อย ผมถามแม่ แม่ก็เล่าได้ไม่มากกว่าเนื้อเพลงที่แม่ร้อง แม่กามันไม่รู้ มันนึกว่าลูก ก็หลงเลี้ยงของมันไป

ฟังแม่แล้วก็นึกสงสารเจ้าลูกนกกาเหว่ากำพร้า...โถ...พลัดพ่อแม่ตั้งแต่เล็กๆ โตแล้ว ชีวิตจะเป็นยังไง ก็ไม่รู้

เด็กๆรุ่นใหม่หลายคน ฟังแล้วอาจไม่เชื่อ...ไม่เข้าท่า อีกาที่ไหนจะยอมฟักไข่นกกาเหว่า ยอมเลี้ยงลูกนกกาเหว่า...ไข่ก็ใหญ่กว่าฟักเป็นตัวแล้วตัวก็ใหญ่กว่า ชนิดคนละเบอร์

สังคีต จันทนะโพธิ เขียนเรื่องนี้ไว้ในหนังสือ ปากพูด หูเพี้ยน (สำนักพิมพ์เพชรประกาย 2553) มีหลักฐานเป็นภาพถ่าย...ชนิดที่เห็น...ต้องเชื่อ

ไข่ห้าฟองในรังกา...ไข่กาเหว่าสองฟอง ใหญ่กว่าสามฟองของไข่กา ชัดเจน

เห็นภาพแล้วสงสัย...แม่กาเหว่า...เอาไข่ลูกตัวเองไปวางในรังกาเวลาไหน...

ผู้รู้เล่าแบบเดาว่า แอบเอาไปไว้...เวลาแม่กาเผลอ ผู้รู้อีกท่าน...บอก ถ้าแม่กาหวงไข่ ไม่ยอมเผลอ กาเหว่ามียุทธวิธี กาเหว่าตัวพ่อ ทำทีเป็นบินเข้าไปโจมตีรังกา แม่กาก็จะทิ้งไข่ บินออกไปไล่

ตอนนี้เอง...แม่กาเหว่าก็จะบินเอาไข่ไปทิ้งไว้ในรังกาแล้วก็ทำหน้าที่ที่สอง คือเขี่ยไข่กาให้ตกลงไป แม่กากลับมาแล้ว ก็กกไข่ต่อไป ไม่รู้เลยว่าไม่ใช่ไข่ลูกตัวเอง

แต่ภาพถ่าย ไข่กาเหว่า 2 ไข่กา 3 ก็ฟ้อง... บางครั้งแม่กาเหว่า อาจไม่มีเวลาพอ จะเขี่ยไข่กาทิ้ง ปัญหาก็คือ แม่กาจะทำหน้าที่ของแม่ กกทั้งไข่กาเหว่า ไข่กา ต่อไปอย่างไร

คุณสังคีตอธิบายว่า เมื่อไข่ทั้งห้าฟักออกมาเป็นตัว แม่กาก็ยังคาบข้าวมาเผื่อ คาบเหยื่อมาป้อน...โถ ปีกเจ้ายังอ่อน โตใหญ่ อีกหน่อยก่อน แม่จะสอนให้เจ้าบิน

แต่เอาเข้าจริง...ตอนที่กาเหว่าปีกเจ้ายังอ่อน...มันก็ใช้สัญชาตญาณเผ่าพันธุ์ทำงานของมัน แม่กาเผลอ อาศัยที่ลูกกาเหว่าตัวใหญ่กว่า มันก็จะเบียดลูกกาตกจากรัง

คุณสังคีต มีภาพถ่าย ลูกกาตัวอ่อนตกจากรัง ซึ่งคนเห็นเข้า ก็ไปประคองมันขึ้นมาใส่มือ

ถ่ายภาพไว้แล้ว คนก็คงไม่มีปัญญาจะไปหาแม่กาตัวไหน มาเลี้ยงดูมันแทน แม่ตัวจริงที่กำลังเพลินกับการเลี้ยงลูกกาเหว่า

ชะตากรรมลูกกา ไม่ว่าจะถูกเขี่ยตกตอนเป็นไข่ หรือตอนเป็นลูกเจี๊ยบ ก็ต้องตายสถานเดียว

คุณสังคีตบอกว่า ลูกกาเหว่าเติบโตจนบินได้ มันก็โผผินบินไปหาคู่ เมื่อมีไข่แล้ว ก็เที่ยวไปหาช่องทาง เอาไข่ลูกตัวเอง ไปวางในรังนกอื่น

ในสวนลุมพินี...มีกรณีศึกษา เมื่อไม่มีรังกาให้อาศัย กาเหว่า มันก็ใช้รังนกกิ้งโครง

วิถีชีวิตกาเหว่า...ดูๆไปไม่ยุติธรรมกับกาหรือนกอื่น แต่มันก็มีเหตุผล ที่จะต้องหาวิธีดูแลชีวิตลูกของมัน ให้มีต่อไป

รู้ถึงตอนนี้ ผมเลิกสงสารลูกกาเหว่า...หันมาสงสารลูกกา

แต่ความจริง ทั้งลูกนก ลูกกา น่าสงสารพอกัน มีสิทธิที่จะมีชีวิตต่อไปเหมือนกัน

แตกต่างจากวิถีชีวิตมนุษย์...คนหนึ่งอาจชอบสีเหลือง อีกคนชอบสีแดง...แต่เขาก็เป็นมนุษย์ หากมีอำนาจให้กันได้ ก็ต้องให้ความเป็นธรรมกับเขาให้เท่ากัน

โลกของสัตว์ สัตว์เล็กเป็นเหยื่อสัตว์ใหญ่ แต่โลกมนุษย์จะดำรงคงอยู่สงบสุขได้ มีแต่ความยุติธรรมสถานเดียว.

กิเลน ประลองเชิง

15 มิ.ย. 2557 11:07 ไทยรัฐ