วันพุธที่ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

สั่งนาง

เมื่อถึงเดือนอ้ายหรือเดือนยี่ หลังเก็บเกี่ยวข้าวในนา ลูกผู้ชายชาวไทเหนือ (ไทใหญ่ในยูนนาน) มักออกเดินทางไปต่างแดน ไปทำการค้าหรือรับจ้าง หาเงินกลับมาจุนเจือครอบครัว

นี่คือค่านิยมปรับปรุงตนเอง โดยการเรียนรู้วิชาจากชนกลุ่มอื่น ไม่ว่าจะจากจีน พม่า หรือปะหล่อง

(คำร้องในชีวิตและพิธีกรรมชาวไทเหนือ สำนักพิมพ์ตรัสวิน พ.ศ.2544 ผลงานร่วมโครงการประวัติศาสตร์สังคมและวัฒนธรรมชนชาติไท และสำนักพิมพ์ชนชาติยูนนาน ทุนอุดหนุนการวิจัย และการจัดพิมพ์ จาก สกว.)

การไปต่างเมืองไม่แน่ว่า “พี่จะไปปีหนึ่งหรือสองปี หรือสิบปี ยี่สิบปี นานโข” ก่อนออกเดินทาง ลูกผู้ชายไทเหนือมีคำ “สั่งลา”

ลาแล้ว ลาแล้ว น้องคำอ่อนเอย พี่จะพลัดพรากออกจากบ้านของเราพิง ห่างจากเตียงของเราอยู่ อนาคตของพี่จะเป็นเช่นไร ข้างหน้าของพี่จะเกิดเรื่องดีหรือเรื่องร้าย ยังไม่รู้

เรื่องทำมาหากินในภายหน้า พี่ไม่รู้เลยว่าจะได้ทรัพย์สินเป็นจำนวนหมื่นจากแดนอื่น คืนเรือนให้น้องได้อุ่นใจหรือไม่

หรือว่าจะเป็นเพียงแค่เสียแรงเปล่าๆ

น้องรักแรงแพงหนาของพี่เอย พี่ไปแล้วพี่จะไม่ได้ฟังคำสั่งสอนของแม่ จะไม่ได้พบใบหน้ายิ้มแย้มแจ่มใสของน้อง จะไม่ได้ฟังเสียงเด็กเรียกว่า “พ่อๆ”

น้องรักเอย พี่ไปแล้ว น้องส่งพี่ก็จงอย่าน้ำตากลิ้งลงมาย้อยแก้ม ถ้าพี่ได้ยินเสียงร้องเสียงไห้ของน้อง ตกตอนคืนยามนอน พี่กลัวจะฝันหลาก (ฝันประหลาด เป็นลางร้าย)

คำโบราณว่า นิสัยของนกก่อนชอบบินว่อนกลางหาว เลียงผากับกวางชอบอยู่ตามเชิงเขาดงไม้ ช้างหลวงตัวพลาย มิวายชอบอยู่ตามดงไม้พุ่มใหญ่ดอยหลวง ลิงป่าเป็นฝูงชอบอยู่ตามดงไม้ใกล้น้ำ

ส่วนคนไม่ว่าจะอยู่แห่งหนใด จิตใจห้อยแต่พ่อแม่ จิตใจจับแต่บ้านเก่าเมืองหลัง พี่ไม่ว่าจะไปถึงไหน จิตใจติดแต่บ้านช่อง พ่อแม่เมียลูก

จงเชื่อพี่เถอะน้องเอย ตราบใดที่ขาสองข้างของพี่ยังอยู่ ยังไงๆ พี่ก็จะต้องกลับคืนมาหาน้อง ขอให้น้องจงเชื่อพี่ หลังจากพี่ไปแล้ว สักช่วงหนึ่ง

เมฆหมอกกลางหาวอาจจะข่าวดีมาบอกให้น้อง นกเล็กบินสูงลัดฟ้าอาจจะพาเรื่องดีเรื่องงามของพี่มาให้น้องดีใจ

น้องเอย ไม่ต้องเป็นห่วงพี่ เป็นคนดีก็ต้องพบความดีแน่ๆ

น้องต้องปัดกวาดบ้านเรือนทุกๆวัน ขยันหมั่นตักน้ำต้มข้าว อย่าให้พ่อแม่เฒ่าทั้งสองได้กังวลเป็นห่วง

ถึงคราวหน้าฝน ปุ๋ยของเราที่ชายคาบ้าน กลัวฝนจะเปียกน้ำพาไหล น้องต้องหมั่นไปดูข้าวสารเกือบจะหมด รำใกล้จะสิ้น น้องต้องรีบเร่งไปตำ วางใจเถอะน้องเอย แม้ว่าพี่จะพบความลำบากสักปานใด พี่จะไม่ท้อถอย ตราบใดยังไม่รุ่งเรือง

พี่จะไม่เลิกรา

บัดนี้พี่ห้อยดาบติดตัว แม้พบปะอะไรก็จะไม่รู้สึกกลัว ทางซื่อหรือทางคด พี่ของน้องรู้ทางดีหรือทางชั่วพี่ของน้องเห็น พี่แบ่งแยกถูกต้อง คำโบราณว่าทำอะไรให้ทำอย่างจริงจัง ทำเล่นๆ มีหวังอด...

เนื้อหาคำ “สั่งลา” เหล่านี้ คุณสมปอง ไตตุมแก่น แปลจากภาษาไทเหนือ ระณี เลิศเลื่อมใส เรียบเรียง...ไพเราะ กินใจ ผมอ่านแล้ว นึกถึงเพลง “สั่งนาง” เพลงฮิต ไหล่ที่พี่เคยกอด แก้มที่พี่เคยจูบ...ที่มนต์สิทธิ์ คำสร้อย ร้อง

แต่คำสั่งลาบทนี้ ลึกซึ้งกว้างขวาง...กว่า

นึกขึ้นได้ คำสั่งลาของลูกผู้ชายชาวไทเหนือ...ออดอ้อน อาลัยอาวรณ์ มีคำสัญญา จะกลับบ้าน ไม่ว่าจะปีสองปี คลับคล้ายบทเพลงแห่งคำสัญญา และการรอคอย อีกไม่นาน...ของพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา ที่ฟังทุกวัน วันละหลายเวลาทางทีวี

เพลงนี้ อย่าว่าแต่ผู้หญิงฟัง จะร้องไห้...ผู้ชายอย่างผม บางอารมณ์ ฟังแล้วน้ำตาซึม

หากจะต้องแลกกับความสงบสุขของบ้านเมือง แม้เราจะเหงาเศร้าบ้าง ต้องเสียอะไรไปบ้าง ก็คงต้องยอม.

กิเลน ประลองเชิง

13 มิ.ย. 2557 09:35 13 มิ.ย. 2557 09:35 ไทยรัฐ


advertisement