ข่าว
100 year

ชาวรัสเซียในจีน

คุณนิติ นวรัตน์7 พ.ค. 2557 05:00 น.
SHARE

รองศาสตราจารย์ท่านหนึ่ง มีอีเมลถึงเปิดฟ้าส่องโลก บอกว่าท่านไปฟังการบรรยาย ได้ข้อมูลว่ามีชนกลุ่มน้อยชาวรัสเซียอยู่ในสาธารณรัฐประชาชนจีน เป็นความจริงหรือ?

ขอตอบว่าจริงครับ เมื่อ พ.ศ.2543 มีการสำรวจชนกลุ่มน้อยชาวรัสเซียในเมืองอีหลี เมืองถ่าเฉิง เมืองอาเส่อไห่ และเมืองอูรุมฉี ในเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ ซึ่งเป็นการสำรวจประชากรเป็นครั้งที่ 5 ของจีน ปรากฏว่ามีคนจีนกลุ่มน้อยเชื้อสายรัสเซียอยู่ใน 4 เมืองนี้ทั้งหมด 15,609 คน คนพวกนี้พูดจาทั้งภาษารัสเซียและ ภาษาจีน หน้าตาของชนกลุ่มน้อยรัสเซียเป็นแบบจรั่ง คือ จีน + ฝรั่ง

ตอนที่รัสเซียยังไม่เป็นคอมมิวนิสต์ ชาวรัสเซียพวกนี้เป็นพสกนิกรของพระเจ้าซาร์ เมื่อเลนินปกครองประเทศ ชาวรัสเซียเหล่านี้ก็อพยพหลบลี้หนีภัยมาอาศัยแผ่นดินจีน ซึ่งในตอนนั้นสังคมจีนยังเป็นระบบศักดินามีขุนนางปกครองอยู่ รัฐบาลจีนก็รวบรวมเอาชาวรัสเซียพวกนี้มาจัดระเบียบให้ลงหลักปักฐานเป็นเรื่องเป็นราวในมณฑลซินเจียงอุยกูร์ โดยลงทะเบียนให้พวกนี้เป็น “พวกโอน สัญชาติ” และเรียกชุมชนที่ตั้งคนรัสเซียพวกนี้ว่า “ชุมชนโอนสัญชาติ”

บั้นปลายท้ายต่อมา จีนเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบสังคมนิยม รัฐบาลจีนจึงเปลี่ยนแปลงการเรียกชาวรัสเซียพวกนี้ โดยเรียกซะใหม่ว่าเป็น “ชนเผ่ารัสเซีย”

ตอนที่อพยพเข้ามาอาศัยใบบุญของคนจีนใหม่ๆ ชาวรัสเซียกลุ่มนี้ทำมาหากินเกี่ยวกับการซ่อมเครื่องจักรกลทั้งหลายที่ใช้ในการขนส่ง บางส่วนไปประกอบอาชีพเกษตรกรรม ทำสวน ทำไร่ เลี้ยงสัตว์ โดยตั้งบ้านเรือนอยู่เป็นกลุ่มก้อน ก่อตั้งเป็นคามนิคมเล็กๆ ต่อมาพวกรัสเซียก็หักร้างถางพงเพื่อใช้พื้นที่ริมแม่น้ำอีหลีและแม่น้ำเติร์กส์ เพื่อทำการเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ พวกรัสเซียทำงานหนักจนกระทั่งประสบความสำเร็จในอาชีพเกษตร-กรรม รัฐบาลของกว่อหมินตั่งก็เข้ามายึดครองที่ดินทำกิน และก็บังคับขู่เข็ญให้คนรัสเซียอพยพไปหาที่ดินทำมาหากินแห่งใหม่

เมื่อเหมาเจ๋อตงและพรรคคอมมิวนิสต์จีนสถาปนาระบอบการปกครองใหม่ลงในแผ่นดินจีนแล้ว ชาวเผ่ารัสเซียก็ได้รับสิทธิในการปกครองตนเองเหมือนกับชนเผ่าอื่นๆ มีอำนาจในการเป็นสมาชิกสภาคณะปกครองตนเองระดับประเทศและระดับมณฑล ชาวเผ่ารัสเซียมีส่วนร่วมในการปฏิวัติวัฒนธรรมของจีน หลังจากก่อตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีนแล้ว ชาวเผ่ารัสเซียก็ลืมตาอ้าปากได้ มีสิทธิทำงานในหน่วยงานรัฐบาลและเอกชน มีชีวิตเหมือนเป็นคนจีนคนหนึ่ง เขยิบสถานะจากพวกอพยพ พวกชนกลุ่มน้อยด้อยค่า เป็นกลุ่มคนที่มีสถานะปกติเทียบเท่าชาวฮั่น

สิ่งหนึ่งซึ่งลูกหลานเหลนโหลนของคนรัสเซียเหล่านี้มิเคยลืมเลือนก็คือ ศิลปวัฒนธรรม วรรณกรรมของรัสเซียที่มีมาตั้งแต่โบราณกาลนานมา บทเพลงกลอนสรรเสริญทหารหาญ เพลงกล่อมเด็ก สุภาษิตและคำพังเพยต่างๆ ยังถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นได้ครบครันจนถึงปัจจุบัน การแต่งกายต่างๆ ก็เหมือนที่แต่งกันในรัสเซีย

ผู้อ่านท่านที่เคยไปเยือนเขตปกครองตนเองซินเจียงอุยกูร์ นอกจากจะเจอคนจีนที่แต่งกายตามแบบศาสนาอิสลามแล้ว ท่านก็จะยังเจอผู้หญิงรัสเซียแต่งกายสไตล์เสื้อแขนพองและสวมเสื้อกั๊กทับอีกชั้น สวมกระโปรงที่ทำจากผ้าขนสัตว์บานยาว ส่วนผู้ชายจรั่งพวกนี้ ก็นิยมสวมเสื้อเชิ้ตแขนยาว ชายเสื้อยาวถึงเข่า สวมกางเกงขายาว มีหมวกขนสัตว์ปีกปิดใบหูทั้งสองข้าง

เมื่อฤดูหนาวมาเยือน จรั่งพวกนี้จะสวมเสื้อขนแกะและรองเท้าบูทที่สูงถึงหัวเข่า ผู้หญิงที่ยังไม่แต่งงานจะนิยมไว้ผมยาวที่ถักเป็นเปียทั้งสองข้าง โดยมีหมวกคลุมผม แต่ปัจจุบันทุกวันนี้ มีคนหนุ่มสาวชาวเผ่ารัสเซียสมัยใหม่ไม่น้อยก็หันมาแต่งกายสมัยใหม่แบบคนจีนกันบ้างแล้ว

สำหรับท่านที่จะไปเป็นแขกของบ้านชาวเผ่ารัสเซียนั้น ท่านต้องเริ่มจากการเคาะประตูก่อนเข้าบ้าน ต้องถอดหมวก ควรนั่งในที่ที่เจ้าของบ้านเชิญให้นั่ง ตามธรรมเนียมทั่วไปจะไม่อนุญาตให้นั่งบนเตียง และจะไม่ส่งบุหรี่ให้สูบเพียงมวนเดียว แต่จะส่งให้ทั้งซอง พร้อมทั้งไฟแช็กหรือไม้ขีด 1 ก้าน นอกจากนั้น ชาวเผ่ารัสเซียมีการถือธรรมเนียมบางอย่าง เช่น จะไม่จุดบุหรี่ 3 มวน หรือไม่ต่อบุหรี่กัน สตรีที่อยู่ต่อหน้าผู้ใหญ่ต้องใส่ผ้าแพรคลุมหัวเพื่อแสดงความเคารพ ถึงคราวที่มีประเพณีสำคัญ เจ้าของบ้านจะให้ขนมปังและเกลือต้อนรับแขกผู้มาเยือน โดยที่แขกต้องตัดขนมปังด้านล่างสุดจิ้มเกลือกินก่อนจึงจะเข้าบ้านได้ เมื่อทานอาหารด้วยช้อน มีด ส้อม หากใช้เสร็จแล้วห้ามวางไว้บนโต๊ะ ต้องวางไว้ในจานเท่านั้นครับ.

 

คุณนิติ นวรัตน์

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ชาวรัสเซียในจีนเปิดฟ้าส่องโลกคุณนิติ นวรัตน์

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้