ข่าว
100 year

อิรักจำใจ เลือกผู้นำเก่า?

บวร โทศรีแก้ว4 พ.ค. 2557 05:01 น.
SHARE

ตั้งแต่สหรัฐอเมริกานำกองทัพพันธมิตรบุกโค่นล้มประธานาธิบดีซัดดัม ฮุสเซน ในปี 2546 หรือ 11 ปีก่อน “อิรัก” มีการเลือกตั้งทั่วไปแล้ว 2 ครั้ง และครั้งล่าสุดเมื่อ 30 เม.ย.ที่ผ่านมา เป็นครั้งที่ 3 ซึ่งสำคัญที่สุด เพราะจะเป็นตัวบ่งชี้อนาคตของทั้งอิรักและทั่วภูมิภาค

การเลือกตั้งครั้งนี้ยังเป็นครั้งแรกหลังสหรัฐฯถอนทหารจากอิรักเมื่อปี 2554 หรือกว่า 2 ปีก่อน คาดว่านายกรัฐมนตรีนูรี อัล-มาลิคีผู้นำกลุ่มพรรคการเมือง “รัฐกฎหมายชีอะห์” (เอสเอสแอล) ซึ่งเป็นชาวชีอะห์ชนส่วนใหญ่ของประเทศจะชนะ ได้กุมอำนาจเป็นสมัยที่ 3

ทั้งนี้เพราะกลุ่มพรรค “อิรักกิยา” ซึ่งประกอบด้วยทั้งชาวชีอะห์และสุหนี่ชนกลุ่มน้อยที่ได้คะแนนเสียงเป็นอันดับ 1 ในการเลือกตั้งครั้งก่อน และมีอดีตนายกฯ อิยาด อัลลาวี เป็นผู้นำ ตอนนี้แตกเป็นเสี่ยงๆ ทำให้เหลือคู่แข่งแค่ 2 กลุ่มพรรคใหญ่ๆ คือ “สภาอิสลามสูงสุดแห่งอิรัก” (ไอเอสซีไอ) และ “อาห์ราร์” ซึ่งต่างเป็นชีอะห์แต่กลุ่มหลังก็อ่อนแอลงมาก หลังนายม็อคตาดา อัล-ซาดร์ ซึ่งนำกองทัพ “เมห์ดี” อันโด่งดังต่อสู้กับสหรัฐฯ สละเก้าอี้ผู้นำ

ถ้าไม่มีอะไรพลิกโผ กลุ่มพรรคเอสเอสแอลของมาลิคีจะเข้าที่ 1 แต่ไม่ได้เสียงข้างมากพอจัดตั้งรัฐบาลเองได้ ต้องดึงกลุ่มอื่นมาร่วมจัดตั้งรัฐบาลผสม และอาจใช้เวลานานเหมือนการเลือกตั้งครั้งที่แล้ว ต้องวิ่งเต้นต่อรองกันถึง 9 เดือน ก่อนเอสเอสแอลผงาดขึ้นมาเป็นแกนนำรัฐบาล แม้จะมีคะแนนเป็นอันดับ 2

การเลือกตั้งหนนี้ นายกฯมาลิคี พยายามชูตัวเองว่าเป็นผู้นำคนเดียวเท่านั้นที่สามารถสยบกลุ่มหัวรุนแรงต่างๆ ที่โยงใยหรือได้รับแรงบันดาลใจจากเครือข่ายก่อการร้าย “อัล เคดา” ได้ แต่ชาวสุหนี่และชาวเคิร์ดชนกลุ่มน้อยมองเขาอย่างหวาดระแวงว่าเป็น “เผด็จการ” และเข้าข้างชาวชีอะห์พวกเดียวกันมากเกินไป

หลังสหรัฐฯและพันธมิตรบุกอิรักในปี 2546 การต่อสู้ระหว่างชาวอาหรับนิกายสุหนี่ ชีอะห์ และชนกลุ่มน้อยชาวเคิร์ด ปะทุอย่างหนักนานกว่า 5 ปี ก่อนที่จะรอมชอมแบ่งปันอำนาจกันได้ในระดับหนึ่ง แต่สัมพันธภาพยังเปราะบาง มีสิทธิ์พังครืนได้ทุกเมื่อ เพราะการเมืองอิรักสลับสับเปลี่ยนขั้วกันบ่อยด้วยเหตุชาติพันธุ์และศาสนา

ตั้งแต่ขึ้นกุมอำนาจสมัยที่ 2 นายมาลิคีพยายามรวบอำนาจเข้าสู่อุ้งมือของตัวเองมากขึ้นๆ จนสามารถควบคุมกองกำลังรักษาความมั่นคง ทั้งตำรวจและทหาร แถมยังมีอิทธิพลครอบงำศาลในระดับสูง โดยเจ้าตัวอ้างว่า เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อชำระสะสางปัญหาที่รุมเร้าประเทศ

มาลิคีมักใช้ไม้แข็งกวาดล้างการประท้วงต่อต้านรัฐบาลในพื้นที่ของชาวสุหนี่อย่างเฉียบขาด ผู้นำชาวสุหนี่หลายคนถูกจับดำเนินคดี สร้างความขุ่นแค้นให้ชาวสุหนี่ที่เห็นว่าเขาลำเอียงเข้าข้างชาวชีอะห์ด้วยกัน แม้แต่ชาวชีอะห์สายกลางบางกลุ่ม ก็มีความเห็นในทำนองเดียวกัน

ความรุนแรงระหว่างชาวชีอะห์กับสุหนี่ซึ่งปะทุขึ้นเมื่อปีที่แล้วเพียงปีเดียว ทำให้พลเรือนผู้บริสุทธิ์เสียชีวิตอย่างน้อย 7,818 ศพ กองกำลังรักษาความมั่นคงอีก 1,050 ศพ ซึ่งเป็นสถิติสูงที่สุดในรอบ 5 ปี

ความรุนแรงระลอกใหม่นี้มีหลายมูลเหตุ รวมทั้งกรณีรัฐบาลใช้กำลังกวาดล้างค่ายของกลุ่มผู้ประท้วงชาวสุหนี่ กรณีที่ชาวสุหนี่มีความรู้สึกว่าได้รับการปฏิบัติอย่างไม่เท่าเทียมเป็นธรรม ดังนั้น กระแสต่อต้านรัฐบาลและชาวชีอะห์โดยรวมจึงแรงขึ้นๆ เปิดโอกาสให้เครือข่ายอัล เคดา ในอิรักซึ่งเป็นพวกสุหนี่เข้มแข็งขึ้นด้วย

ส่วนกองกำลังชาวสุหนี่สายกลางที่เคยร่วมมือกับรัฐบาลต่อสู้กับกลุ่มอัล เคดา และกลุ่มหัวรุนแรง ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญทำให้สงครามกลางเมืองในอิรักยุติลง ก็หวาดระแวงรัฐบาลนายมาลิคีไปด้วย

ความรุนแรงในอิรักรอบใหม่ ยังมีเหตุจากปัจจัยภายนอก นั่นคือภาวะไร้เสถียรภาพใน “ซีเรีย” ประเทศเพื่อนบ้านซึ่งกำลังเกิดสงครามกลางเมือง ทำให้กลุ่มหัวรุนแรงชาวสุหนี่ซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากเครือข่ายอัล เคดา ฮึกเหิมและได้กำลังหนุน ถึงขั้นบุกยึดเขตแดนของชาวสุหนี่บางพื้นที่ในจังหวัดอันบาร์ และโจมตีพื้นที่ของชาวชีอะห์ด้วยระเบิดพลีชีพเพื่อขัดขวางการเลือกตั้งครั้งนี้ด้วย

ความรุนแรงที่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ นี่คือปัญหาใหญ่ของนายมาลิคี เพราะเขายังไม่สามารถสร้างความเชื่อมั่นว่ารัฐบาลปกป้องคุ้มครองชีวิตของประชาชนได้ โดยเฉพาะชาวชีอะห์ ชนส่วนใหญ่ของประเทศ

นอกจากนี้ ชาวอิรักยังไม่พอใจในปัญหาทุจริตคอร์รัปชันที่แพร่หลาย ระบบโครงสร้างพื้นฐานและบริการสาธารณะที่ย่ำแย่ แม้จะเข้าใจว่า ปัญหาเหล่านี้จะแก้ไขได้ง่ายขึ้น ถ้าประเทศชาติมีความสงบและเสถียรภาพ

แม้ผู้เชี่ยวชาญและสื่อหลายสำนักจะชี้ว่า นายมาลิคีจะชนะเลือกตั้ง แต่ชัยชนะอาจไม่ได้มาจากศรัทธานิยมโดยแท้จริง แต่เป็นเพราะประชาชนไม่มีทางเลือกอื่นที่ดีกว่าเท่านั้นเอง!

 

บวร โทศรีแก้ว

 

อ่านเพิ่มเติม...

แท็กที่เกี่ยวข้อง

7 วันรอบโลกบวร โทศรีแก้วอิรักจำใจ เลือกผู้นำเก่าอิรักกิยานายกรัฐมนตรีอิรัก“รัฐกฎหมายชีอะห์อัล-มาลิคีอิสลามเอสเอสแอลอัล เคดา

Most Viewed

คุณอาจสนใจข่าวนี้