วันจันทร์ที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

'ขยะเมืองไทย' อะไรจะมากมายก่ายกองได้ขนาดนั้น!!!

'ปัญหาขยะ' ในประเทศ ถูกพูดถึงในวงกว้างอีกครั้ง หลังเกิดเหตุไฟไหม้บ่อขยะแพรกษา ใน จ.สมุทรปราการ ที่แม้ว่าจะมีการตั้งข้อสังเกตถึงความหละหลวมของเจ้าหน้าที่ ที่คาดว่า อาจมีการนำกากอุตสาหกรรมเข้าไปทิ้ง จนเป็นสาเหตุให้เกิดเพลิงไหม้...

แต่อีกแง่มุมหนึ่งของปัญหา เรากลับพบว่า การดำเนินชีวิตในแต่ละวันของคนยุคปัจจุบัน มีการใช้ประโยชน์และเลือกใช้สิ่งของอำนวยความสะดวกต่างๆ อย่างรวดเร็ว หรืออาจเรียกได้ว่า 'ใช้เร็ว-ทิ้งเร็ว' จนเป็นที่มาของของเสีย ที่เราเหมาเรียกเป็น 'ขยะ' เมื่อของเสียที่ไม่ได้ใช้ ทั้งอาหารและสิ่งของมารวมกัน ก็กลายเป็นขยะปริมาณมหาศาล สะสมพอกพูน โดยเฉพาะในประเทศไทย ยังคงมีปัญหาเรื่องการไม่คัดแยกแยะ หรือการนำกลับมาใช้ใหม่ให้ถูกวิธี

ขยะประเทศไทยเท่าตึกสูง เรียงกันกว่า 100 ตึก!

"ไทยรัฐออนไลน์" ขอหยิบข้อมูลปริมาณขยะมูลฝอย จากการสถานการณ์มลพิษของประเทศไทย ปี 2556 และแนวทางการดำเนินงานในปี 2557 ของกรมควบคุมมลพิษ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (ทส.) ในวันที่ 19 มี.ค.57 ที่ผ่านมา โดยนายวิเชียร จุ่งรุ่งเรือง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ ได้ระบุว่า ขยะมูลฝอยรอบปีที่ผ่านมา มีปริมาณสูงถึง 26.77 ล้านตัน เพิ่มขึ้นจากปีก่อน 2 ล้านตัน หรือมีปริมาณเท่ากับการนำตึกสูงกว่า 100 ชั้น มากกว่า 100 ตึกมาเรียงต่อกัน ขณะที่ในประเทศมีสถานที่กำจัดขยะมูลฝอยทั้งหมด 2,490 แห่ง เป็นสถานที่มีการกำจัดอย่างถูกต้องเพียง 466 แห่งเท่านั้น ทำให้เกิดปริมาณขยะมูลฝอยสะสมตกค้างเพิ่มสูงขึ้นถึง 19.9 ล้านตัน ส่วนจังหวัดที่เกิดวิกฤติปัญหาการจัดการขยะมูลฝอยมากที่สุด คือ สงขลา สมุทรปราการ กาญจนบุรี นครศรีธรรมราช และสุราษฎร์ธานี

นอกจากนี้ ข้อมูลเพิ่มเติมจากกรมควบคุมมลพิษ ยังพบว่า ของเสียอันตรายจากชุมชน มาจากซากเครื่องใช้ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ ร้อยละ 65 เช่น โทรทัศน์ เครื่องปรับอากาศ ตู้เย็น เครื่องซักผ้า ซึ่งถือว่า มีการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพ แต่แบตเตอรี่ หลอดไฟ ภาชนะบรรจุสารเคมี กลับถูกทิ้งรวมกับขยะทั่วไป โดยคาดว่า ในอนาคตการจัดการซากผลิตภัณฑ์ดังกล่าวจะเป็นปัญหา โดยเฉพาะในยุคโทรทัศน์ดิจิตอล ที่ผู้บริโภคจะทิ้งโทรทัศน์เครื่องเก่าเพื่อซื้อใหม่ จนอาจกลายเป็นภาระส่วนท้องถิ่นที่หาทางจัดการกันเอง แต่ก็ยังไม่มีสถานที่กำจัดถูกต้อง

1 วันของประเทศไทย มีขยะเพิ่มกว่า 65 ล้านกิโลกรัม!

เมื่อมองย่อยหน่วยเล็กลงมา ยังพบข้อมูลอีกว่า ในช่วง 5-10 ปีที่ผ่านมา เราทุกคนในประเทศผลิตขยะกัน เฉลี่ยแล้ว 1-1.5 กก./คน/ วัน ซึ่งเพิ่มขึ้นจากปี 2551 ที่ผลิตเฉลี่ย 1.03 กก./คน/วัน

โดยนักวิชาการสิ่งแวดล้อมอย่าง รศ.ดร.พิสุทธิ์ เพียรมนกุล อาจารย์ประจำภาควิชาวิศวกรรมสิ่งแวดล้อม คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดเผยกับ "ไทยรัฐออนไลน์" ว่า ปริมาณขยะวันละ 1.-1.5 กก./คน/วัน ถือว่าอยู่ในเกณฑ์ที่สูง

"บางประเทศที่ด้อยพัฒนากว่าเราก็อาจจะขึ้นไปที่ 1.6-1.7 กก./คน/วัน แต่ถ้าเป็นประเทศที่พัฒนามากแล้ว ขยะต่อคนต่อวันจะน้อยกว่ามาก อยู่ที่ประมาณ 0.6-0.7 กก./คน/วัน แต่ทั้งนี้ สัดส่วนของขยะ ที่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่มันสูงมาก แต่ของประเทศเรา นำกลับไปใช้ใหม่ไม่ถึง 10% ของขยะที่ควรนำกลับมาใช้ใหม่ได้ ซึ่งในขยะมูลฝอย 100% ประมาณ 85% สามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ หรือนำมาใช้ประโยชน์ ขณะที่ประเทศที่พัฒนาแล้ว อย่างในยุโรป มีเป้าหมายในการนำกลับมาใช้ใหม่ให้ถึง 50%" รศ.ดร.พิสุทธิ์ กล่าว

 

เราแยกแล้ว แต่รัฐบาลไม่ช่วยแยก ไม่เกิดประโยชน์?

สาเหตุหนึ่งที่เราไม่สามาถก้าวผ่านปัญหาขยะไปได้ เนื่องจากคนส่วนใหญ่ไม่ยอมแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง และแม้ว่าหลายฝ่ายจะมีความพยายามในการแยกขยะก็ตาม แต่หากระบบจัดการไม่รองรับ ปัญหานี้ก็ยากที่จะแก้ไข

"บ้านเราแยกขยะ แต่เมื่อรถมาเก็บขน เป็นรถรวมมาหนึ่งคัน เพราะฉะนั้นระบบที่ไม่เอื้อ แม้เราบางคนจะแยก แต่พอรถมาเก็บก็ทิ้งทุกอย่างรวมกัน อย่างที่ญี่ปุ่น จะมีวันเก็บขยะแต่ละประเภท เช่น วันพุธเก็บพลาสติก แต่ถ้ามีคนนำพลาสติกมาทิ้ง วันอื่นก็สามารถแจ้งได้" รศ.ดร.พิสุทธิ์ อธิบาย

ทั้งนี้ ในเชิงของการคัดแยกขยะกว่า 80% ขึ้นอยู่กับ "ประชาชน" เป็นหลัก ที่ทำให้เกิดการคัดแยกที่เป็นระบบ และนำขยะกลับมาใช้ประโยชน์ได้ แต่กุญแจสำคัญของการเรื่องนี้ คือ "ปริมาณขยะ" และ "ปริมาณคนแยกขยะ" ไม่สอดคล้องกัน ก็ยิ่งทำให้ระบบการจัดการตรงนี้ยังไม่ดี รวมถึงส่งผลให้ไม่มีใครกล้ามาลงทุนทำธุรกิจรีไซเคิล ก็ยิ่งทำให้ขยะที่เกิดขึ้น ไร้ประโยชน์มากขึ้นอีกระดับ

สร้างขยะวันคนละกิโลทุกวัน อีก 10 ปี ประเทศจะเป็นยังไง???

"ขยะล้นเมือง" คือคำตอบอย่างแรก ใน 10 ปีข้างหน้า ค่อนข้างหน้าห่วง โดยเฉพาะกรุงเทพฯ ที่มีขยะกว่า 1 หมื่นตันต่อวัน ซึ่งถือว่ามีปริมาณมหาศาลมาก และปัจจุบันเราใช้จังหวัดอื่น เป็นที่ทิ้งขยะให้คนกรุงเทพฯ นอกจากนี้กว่่า 50% ของขยะมูลฝอยมาจากกรุงเทพมหานคร

"เมื่อมีข่าวไฟไหม้กองขยะ ทำให้ไม่มีใครอยากให้มีบ่อขยะใกล้บ้านมากขึ้น โดยที่ผ่านมาปฏิเสธไม่ได้ว่า บ่อขยะลักษณะนี้มีอิทธิพลท้องถิ่น ที่โน้มน้าวเรื่องผลประโยชน์ แต่หลังจากนี้ประชาชนจะคิดมากขึ้น ไม่สามารถเกลี้ยกล่อมได้ในมุกเดิม อนาคตก็จะหาบ่อขยะยากขึ้น" รศ.ดร.พิสุทธิ์ ระบุ

จิตสำนึก-การจัดการที่ดี แก้ปัญหานี้ได้!

รศ.ดร.พิสุทธิ์ ย้ำถึงทางออกของปัญหาไปที่ "การสร้างจิตสำนึก" กันตั้งแต่เด็กๆ นอกจากนั้น คือ การบริหารจัดการขยะที่ดี รวมถึง แนวคิดอะวอยด์ (Avoid) หรือ วันนี้จะไม่ทำขยะ

"ยกตัวอย่าง ถ้าวันนี้สอนหนัง หรือทำอะไรบางอย่าง ในปัจจุบันเราจะเลือกได้ว่า จะพิมพ์ลงไปในคอมพิวเตอร์ หรือใช้กระดาษเขียนแล้วขยำทิ้ง หรือแม้กระทั่งการซื้อของในซุปเปอร์มาร์เก็ต ที่มักมีถุงพลาสติกที่ใส่รวมๆ กัน ถ้าวันนี้เราให้ข้อมูลอกไปว่า คนไทยสร้างขยะ มากกว่า 1 กิโลกรัม ต่อคนต่อวัน เกือบหมื่นตันต่อวัน ถ้าเราร่วมมือกันอะวอย ซัก 1 - 10% ต่อวัน จะช่วยได้เยอะ และการอะวอยในขยะมูลฝอยจะช่วยลดได้เยอะ"

เช่นเดียวกับอธิบดีกรมควบคุมมลพิษที่ระบุว่า จะต้องผลักดันการจัดการขยะมูลฝอยเป็นวาระแห่งชาติ ด้วยกรอบแนวคิดและยุทธศาสตร์สำคัญ คือ การเสริมสร้างสังคมรีไซเคิล การจัดระบบเรียกคืนซากผลิตภัณฑ์และบรรจุภัณฑ์ การรวมกลุ่มของ อปท. การแปรรูปขยะมูลฝอยเป็นพลังงาน การวิจัยพัฒนาเทคโนโลยีอย่างมีประสิทธิภาพ และการให้เอกชนมีส่วนร่วมในรูปแบบ Public Private Partnerships (PPPs)

สะกิดกันทุกครั้งที่เกิดปัญหา แต่ท้ายที่สุด สิ่งสำคัญไม่ได้อยู่ที่ว่า เราใช้ของในแต่ละวันมากน้อยแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่า เราหมุนเวียนสิ่งของที่เราใช้ และสร้างขยะให้น้อยลงได้อย่างไร เป็นเรื่องที่เราทุกคนต้องมีส่วนร่วมในการลงมือทำกันจริงให้เป็นนิสัย ขณะเดียวกับภาครัฐเอง ควรถือเรื่องนี้ให้เป็นวาระระดับชาติ ที่ต้องลงหน่วยย่อยระดับบุคคล และการบริหารจัดการที่มีคุณภาพ นับตั้งแต่วินาทีถัดไป

เราสร้างขยะน้อยลงได้หรือยัง? หรือขยะแท้จริง คือของใช้ที่ยังมีประโยชน์ แต่เราเพียงอยากปัดไปให้พ้นตัว!!!

 

 

 

 

'ปัญหาขยะ' ในประเทศ ถูกพูดถึงในวงกว้างอีกครั้ง หลังเกิดเหตุไฟไหม้บ่อขยะแพรกษา ใน จ.สมุทรปราการ ที่แม้ว่าจะมีการตั้งข้อสังเกตถึงความหละหลวมของเจ้าหน้าที่คาดว่า อาจมีการนำกากอุตสาหกรรมเข้าไปทิ้ง จนเป็นสาเหตุให้เกิดเพลิงไหม้... 17 เม.ย. 2557 14:43 6 พ.ค. 2557 08:27 ไทยรัฐ