วันอังคารที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
ผักตบชวา

ผักตบชวา

  • Share:

หนังสือเล่มที่ถูกใจมาก ในงานหนังสือปีนี้ ไม่ได้เสียเงินซื้อหา คุณเอนก นาวิกมูล ตั้งใจยื่นให้ เมื่อเจอกันโดยไม่ได้ตั้งใจ ในบูธสำนักพิมพ์ ต้นฉบับ ก่อนเที่ยงวันพุธที่แล้ว

ดูจากปก เอนก นาวิกมูล 60 ปี พ.ศ.2556 เปิดสารบัญ เห็นชื่อมวลมหาประชากัลยาณมิตร 62 คน เขียนเรื่องให้ ถ้าไม่ได้อ่านเนื้อหา...ก็เข้าใจว่า เป็นหนังสืองานแซยิด คนยังเป็น ที่ยังยืนเด่นเป็นสง่าในโลกหนังสือ

ภาคแรก เป็นนานาเอนกทรรศนะ สรรเสริญเยินยอกันตามประสาคนรักคนนับถือในฝีมือกัน แต่เมื่อถึงภาคสองปกิณกะสารคดี...มีเรื่องมากมาย ให้ผมเลือกใช้

ตัวอย่างสักเรื่อง...เรื่องที่ 48 คุณธงชัย ลิขิตพรสวรรค์ เขียนเรื่อง ผักตบชวา ผักในตำนาน

พ.ศ.2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จประพาสชวาเป็นครั้งที่ 3 สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ ทอดพระเนตรเห็นช่อดอกไม้สีม่วง ประดับผมสตรีที่มาต้อนรับ ก็ต้องพระทัย มีพระราชเสาวนีย์ ขอนำผักตบชวามาเมืองไทย

หลวงรักษาราชทรัพย์ บันทึกเรื่องนี้ไว้ในวารสารสามสมอ ฉบับพฤศจิกายน 2526 มีผู้อ่านและจดจำเล่าต่อๆกันมา พอสรุปได้ดังต่อไปนี้

เรือโท โดด หม่องมณี นายทหารเรือประจำเรือพระที่นั่งมหาจักรี เป็นผู้ได้รับมอบหมายให้ดูแลผักตบชวาที่นำขึ้นเรือมาทั้งรากทั้งโคน 3 เข่ง เรือโท โดดนำน้ำจืด 10 ปีบ เป็นน้ำเชื้อ ดูแลอย่างดี

ผักตบชวาถูกนำมาปลูกไว้ ณ พระราชวังพญาไท ไม่ถึงหนึ่งเดือน ก็แตกหน่อขยายกอแน่นกระถางลายครามขนาดใหญ่ จนต้องย้ายไปปลูกต่อในบ่อน้ำ

เจ้านาย ขุนนาง มาเห็นว่าสวย ก็ทูลขอพระราชทานไปปลูกที่วัง ที่บ้าน

“ตั้งแต่นั้นมา ผักตบชวา ก็ได้แพร่หลายเต็มแม่น้ำลำคลอง”

เรือโท โดด ก็ได้รับพระราชทานรางวัล เป็นเหรียญ ส.ผ.ทองคำ 1 เหรียญ พร้อมสร้อยทองคำหนัก 2 บาท ผ้าห่มหมอนกันหนาวปักรูปเสือ 1 ผืน เงินอีก 3 ชั่ง

แถมปีต่อมาก็ได้เลื่อนยศ เป็นเรือเอก

ผักตบชวาแพร่หลายในเมืองไทย 6 ปี รัชกาลที่ 5 เสด็จประพาสมณฑลปราจีน มีพระราชนิพนธ์ ว่า

วันที่ 21 เช้าลงเรือล่องลงไปคลองท่าถั่ว แต่ได้ทราบว่าผักชวาปิดทางเสีย ที่สี่แยกเรือเดินเข้าออกไม่ได้ เตรียมจะไปเตือนเจ้าพระยายมราช เรื่องผักตบชวานี้ร้ายกาจมาก

ตามลำน้ำบางปะกงหน้าจ๋อยๆเพราะถูกน้ำกร่อย แต่ก็ไม่ไหลลงทะเลได้หมด เพราะน้ำไหลขึ้นก็กลับลอยขึ้น

ข้อที่ว่ากระบือกินได้นั้น เป็นความจริง แต่กลับมีอันตรายมาก เหตุด้วยกระบือกินแต่ใบ ต้นรากแห้งติดอยู่กับดิน ครั้นถึงเวลาไถหว่านข้าวในนา พอน้ำมาผักตบชวาเจริญเร็วก่อนต้นข้าวในนา เบียดเสียดแทรกต้นข้าวลีบไปหมด

โทษถึงจะต้องประหารให้หายขาด แต่ต้องเป็นการพร้อมกันทั้งหัวเมืองและในกรุง...

ปัญหาผักตบชวา ยังต่อเนื่องไปถึงรัชกาลที่ 6 มี พ.ร.บ.กำจัด ผักตบชวา พ.ศ.2456 ลงโทษผู้เอาไปแพร่หลาย ทั้งจำและปรับ ใครนำขึ้นรถไฟ ถ้าจับต้องปรับ 10 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 7 วัน

ช่อดอกไม้สีม่วงแสนสวยจากเมืองชวา ก็ยังคงเป็นปัญหาอยู่ในเมืองไทยแต่สิ่งที่เป็นปัญหา เมื่อมีคนใช้ปัญญา เอามาใช้ประโยชน์เฟอร์นิเจอร์ที่ทำจากผักตบชวา เป็นสินค้าขายดี ลูกค้าต่างชาติต้องการกันมาก
ไม่แน่ว่า อาจมีการปลูกผักตบชวาเพิ่ม ในวันนี้หรือในวันหน้า

กฎหมายกำจัดผักตบชวา ถูกยกเลิกไปแล้วพร้อมกับกฎหมายเก่าๆ ล้าสมัยอีกหลายฉบับ เมื่อ พ.ศ.2554

เรื่องผักตบชวา สอนอะไร...สอนให้รู้ว่า เจ้าสิ่งที่คิดว่าดี ในสมัยหนึ่ง สมัยต่อมาอาจถูกมองว่าไม่ดี และของไม่ดีที่ว่า ก็อาจถูกมองเป็นของดี ไม่เว้นกระทั่งมุมมองผู้นำ เดี๋ยวเลวเดี๋ยวดี โลกเราเป็นเช่นนี้เอง.

 

กิเลน ประลองเชิง

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้