วันอาทิตย์ที่ 19 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ต้นรักสวนรุ่งมณี

ต้นไม้ต้นใหญ่ น้ำหนักราวๆสัก 12 ตัน ต้นล่า...ที่ถูกล้อมเอามาไว้ในบ้านสวน ที่ผมได้ไปเห็น ชื่อโบร่ำโบราณ...เฉียงพร้านางแอ แต่เสน่ห์ที่ดึงให้ใครต่อใคร ไปวนเวียนถ่ายรูป เพราะมีอีกชื่อ...ต้นมั่งมี

นอกจากชื่อมั่งมี...ต้นไม้ต้นนี้ ผ่านฝนผ่านหนาว มาเข้าฤดูร้อน แล้ว ให้ดอกออกผลอย่างไร...มีต้นมั่งมีแล้วเจ้าของยิ่งร่ำรวยใหญ่...ยังไม่มีใครเคยเล่าให้ฟัง

บ้านสวนที่เต็มไปด้วยร่มไม้ใบหนา หลังนี้ปลูกอยู่ใจกลางเมืองใหญ่... รูปร่างของสวนคงไม่เหมือน กับสวนแถวๆนครนายก ที่มีกระท่อมหลังเล็กๆ...รุ่งมณี เมฆโสภณ เคยแวะเอามะนาว มาฝากปีละครั้งสองครั้ง

ปีนี้ หลังชิมมะยงชิด รุ่งมณี ฝากหนังสือ ดอกไม้ในสวน (สำนักพิมพ์บ้านพระอาทิตย์) เล่มกะทัดรัดมาให้ เรื่องราวเบาๆ อ่านแล้วผ่อนคลายสบายใจดีนักก็พอดี ไม่ต้องจินตนาการสวนคุณรุ่งเธอแบบไหน...อ่านจบก็พอเดาได้เอง

กรรณิการ์ กระดังงาสงขลา เข้าพรรษา ทองอุไร บุหงาส่าหรี่ ฯลฯ ก็ล้วนแต่ต้นไม้ไทยที่คุ้นเคย รุ่งมณีเล่าตามสไตล์ ผมสะดุดหยุดที่เรื่อง “ต้นรัก”

เราคุ้นเคยการนำดอกรักมาร้อยเป็นชายพวงมาลัย หรือนำมาประดิษฐ์เป็นมาลัยดอกรักวิจิตรบรรจง เป็นอันรู้กัน ช่วงไหนมะลิแพง ดอกรักจะขยับขึ้นมาเป็นตัวของพวงมาลัย เหลือที่ให้ดอกมะลิ กระจุกเล็กๆกระจุกหนึ่ง

แต่ก็มีบ้าง ดอกรักล้วน ถูกนำมาร้อยเป็นสร้อยคอ ในงานรื่นเริง

รุ่งมณี สังเกตว่า ระยะหลังพบต้นรักทั่วไปตามชายป่าหญ้าข้างถนน ดอกรักชื่อเสน่หายาใจ กลายเป็นดอกไม้ริมทาง ดูเหมือนจะไม่มีใครสนใจปลูกต้นรักประดับบ้านกันแล้ว

แต่ในสวนรุ่งมณี มีต้นรักปลูกไว้หนึ่งต้น ให้ดอกสีขาว หากจะถาม ปลูกต้นรักทำไม

คำตอบก็คือ ถ้าบ้านสวนเป็นที่ที่คนสองคน วางเป้าหมายจะใช้ชีวิตบั้นปลายร่วมกัน จะไม่มีต้นรักปลูกเป็นสัญลักษณ์ไว้สักต้น ก็จะดูกระไรอยู่

ต้นรักที่บ้านสวน เพิ่งรุ่นสาว กิ่งก้านยังเก้งก้าง แต่ก็ออกดอกให้ชื่นชมแล้วหลายครั้ง

รักเป็นไม้พุ่ม ทุกส่วนมียางขาวเหมือนน้ำนม ตามกิ่งมีขนใบเป็นใบเดี่ยว ออกตรงกันข้าม ดอกมีสองสี สีขาวกับสีม่วง ดอกรักมีรยางค์คล้ายมงกุฎ 5 สัน มีเกสรตัวผู้ 5 อัน ตรงนี้เองที่เรานำมาร้อยมาลัย

ผลเป็นฝักคู่ รูปรีปลายแหลม เมื่อแก่จะแตกและปล่อยเมล็ดแบนสีน้ำตาลจำนวนมาก เมล็ดมีขนสีขาวเป็นพู่กระจุกอยู่ตรงกลางปลายด้านหนึ่ง ให้ปลิวไปตามลมเพื่อขยายพันธุ์

ต้นรักไม่ได้มีคุณค่าแค่นำดอกไปร้อยพวงมาลัย หรือใช้งานพิธีกรรม ดอกรักยังช่วยรักษาอาการไอ หอบหืดและหวัด ช่วยให้เจริญอาหาร เปลือกและรากใช้รักษาโรคบิด ขับเหงื่อ ขับเสมหะ ขับน้ำเหลืองเสีย และทำให้อาเจียน

ส่วนยาง ถ้าถูกผิวหนังจะระคายเคือง แต่ก็มีฤทธิ์เป็นยาถ่าย บรรเทาอาการปวดฟัน ปวดหู ขับพยาธิ รักษากลากเกลื้อน และใช้เป็นยาขับเลือด

ที่ฮาวาย ดอกรักเป็นดอกไม้ที่พระราชินี ลีลีโอกาลานี พระราชินีองค์สุดท้ายของฮาวายโปรด ว่ากันว่าเหตุที่โปรด เพราะดอกรักมีรูปร่างคล้ายมงกุฎ พระราชินีทรงมีชีวิตรันทด ราชวงศ์ถูกล้มล้าง ราชอาณาจักรถูกยึดครอง

ทรงคงโปรดดอกรัก ไว้ปลอบประโลมพระราชหฤทัย

ในเมืองไทย สมัยหนึ่งเราแบ่งแยกแปลกหน้ากันเพราะฝ่ายหนึ่งมั่งมี อีกฝ่ายยากจน สมัยนี้ความมั่งมีความยากจน แม้ยังมี แต่ก็ลดปมลง แต่ก็มีเรื่องเกลียดกันถึงขั้นทำสงครามกัน เพราะแบ่งเป็นคนละสีคนละฝ่าย

ผมอยากเห็นคนไทย...ปลูกต้นรักไว้ทุกบ้าน ถ้าเป็นไปได้ปลูกให้เต็มพื้นที่...ใช้ประโยชน์อะไรได้ก็ใช้ไป แต่ประโยชน์เหนืออื่นใด คือปลุกจิตสำนึกของคนไทย ให้คิดถึงคำว่ารัก และกลับมารักกัน

มาร้องเพลง คิดจะปลูกต้นรักสักกอ...กันดีไหม?...ร้องไปๆ ยางรักซึมเข้าหัวใจ ไม่ช้าเราจะรักกันได้เอง.

กิเลน ประลองเชิง

2 เม.ย. 2557 09:08 3 เม.ย. 2557 05:06 ไทยรัฐ