วันจันทร์ที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

จากบูรพาสู่อุษาคเนย์

ผมใช้เวลาในวันที่สองงานหนังสือแห่งชาติ ที่ศูนย์สิริกิติ์ กับงานแนะนำหนังสือสองเล่มหนาหนัก ชื่อ จากบูรพาสู่อุษาคเนย์ สำนักพิมพ์โพสต์บุ๊คส์

เรื่องราวมากมาย เหมือนน้ำในทะเล เป็นอัตชีวประวัติ เหยี่ยวข่าวจีนโพ้นทะเล แห่งศตวรรษที่ 20 ชื่อ อู๋จี้เยียะ คุณพ่อ ปนัดดา เลิศล้ำอำไพ เพื่อนร่วมรุ่น บสส.1

หนุ่มจีน กลุ่มหัวเฉียว ปัญญาชน เดินทางจากจีน แสวงหาความอยู่รอดในชวา มามลายา มาสิงคโปร์ และสยาม

การเมืองพลิกผัน ช่วงรัฐบาลท่านผู้นำ อู๋จี้เยียะ แต้มสีสันชีวิต ติดคุกรุ่นเดียวกับ นักเขียน นักคิด สยาม อุทธรณ์ พลกุล อิศรา อมันตกุล ทองใบ ทองเปาด์ จิตร ภูมิศักดิ์ ฯลฯ

พิมพ์ประไพ พิศาลบุตร ปูพื้นประวัติศาสตร์การเมืองจีน และสยาม แล้วภิญโญ ไตรสุริยธรรมา ก็ชี้ให้ รัศมี เผ่าเหลืองทอง เล่าเร้นลึกในใจหลายเรื่องของ อู๋จี้เยียะ ให้ฟัง

อายุ 13 ไปนอนบ้านน้าสาว นอนมุ้งเดียวกับน้าสาว เมื่อลูกสาววัย 16 ของน้าปีนข้ามกายเขาไปนอนอีกข้างแม่...เขาเพิ่งรู้ใจตัวเองต่อมาว่ารักพี่สาวคนนี้จริงจัง

ในชวา พี่สาวแต่งงานสองครั้ง สามีตายสองคน เขายังเปลี่ยนใจ มีโอกาสก็สารภาพ...“ฉันเป็นผู้หญิงกาลกิณี อยู่กับผัว ผัวก็ตายเธออย่ามาตายเป็นคนต่อไป” พี่สาวปฏิเสธอย่างเข้มแข็งมั่นคง

หลี่คุณ คีตกวีเลื่องชื่อจากปักกิ่ง เพื่อนรักหลี่หยาง อ่านต้นฉบับภาษาจีนแล้วสะเทือนใจจนต้องระบายออกด้วยถ้อยทำนองของเอ้อร์หู ซอสองสาย...ให้แฟนๆหนังสือได้ฟัง

ในทะเลแห่งอักษร ที่เขียนโดย อู๋จี้เยียะ ผมคงสื่อแบบ เลือกตอนรัก เหมือนตักน้ำขึ้นมา...สักจอก...เพื่อจะบอกเล่าต่อ บูรพาสู่อุษาคเนย์ ภาคแรก...เรื่อง การปฏิวัติก็แค่ตัดผมเปียทิ้ง

อู๋จี้เยียะเกิดปลายราชวงศ์ชิง ระบบการปกครองเน่าเฟะ จีนถูกมหาอำนาจต่างชาติตัดแบ่งออกเป็นเสี่ยงๆ...กระแสคลื่นปฏิวัติ (โค่นล้มราชวงศ์ชิง กำจัดต่างชาติ) กำลังโหมกระหน่ำ

พ่อตายสองปี...อายุ 7 ขวบ เกิดการปฏิวัติซินไฮ่ การลุกขึ้นสู้ที่เมืองหวู่ซาง มณฑลเหอเป่ย อาณาจักรต้าชิงของแมนจูถูกโค่นล้ม ญาติผู้พี่จากยูนนาน บอกข่าว

“นับแต่นี้ไป ประเทศจีนไม่มีฮ่องเต้ ไม่ใช่ประเทศของคนคนเดียว หรือของตระกูลใดตระกูลหนึ่ง จีนจะปกครองแบบประชา- ธิปไตย เราจะมีสิทธิเลือกตั้ง”

เขาไม่เข้าใจคำพูดเหล่านี้นัก แม้ไม่เข้าใจ แต่สิ่งที่ต้องทำตามก็คือ ในการเป็นราษฎรยุคใหม่ ต้องตัดผมเปีย ที่ดูเหมือนหางหมูทิ้ง (แมนจู สั่งให้ชาวฮั่นไว้ผมเปีย แยกชนชั้น ให้ง่ายต่อการปกครอง)

ตอนนั้น ปัญญาชนจีนแบ่งเป็น 3 ฝ่าย ฝ่ายปฏิวัติ เสนอให้โค่นล้มการปกครองเผด็จการสมบูรณญาสิทธิราชย์ ฝ่ายปฏิรูป กลุ่มหกสุภาพบุรุษ เสนอให้เลียนแบบการปฏิรูปเมจิของญี่ปุ่น

ฝ่ายที่สาม ฝ่ายหัวเก่า ถือตัวว่าเป็นปัญญาชน แต่ในสมอง มีแค่คำว่า ฟ้าดิน ฮ่องเต้ บรรพชน และครู ซึ่งเป็นความคิดแบบศักดินา สืบทอดกันมานมนาน มองพวกปฏิวัติ เป็นกบฏชั่วร้าย

ข้อแนะนำ ตัดผมเปียทิ้ง คนหนุ่มๆในเมืองขานรับ ทยอยตัดผมเปีย แต่คนแก่ลังเล คนในบ้านจึงรอดูท่าทีของท่านปู่รอง และครู บัณฑิต ผู้ไม่ก้าวออกจากบ้าน แต่รอบรู้ทั้งหล้า

บทเรียนประวัติศาสตร์ แมนจูล้อมปราบที่เจียติ้ง 3 ครั้ง และการสังหารหมู่่ที่หยางโจว 10 วัน บังคับให้ชาวฮั่นไว้ผมเปีย (ไว้ผม (เปีย) ตัดหัว) การไว้ผมเปีย คือการลบหลู่ชาวฮั่น

เมื่อแมนจูล่ม...บัณฑิตจึงดีใจ รีบตัดผมเปีย มีผลให้ผู้ชายในตระกูลอู๋จี้เยียะทำตาม

หนุ่มจีน ที่เริ่มต้นด้วยการตัดผมเปียทิ้งและถูกเรียกว่าปัญญาชน คนนี้ วาสนา วงศ์สุรวัฒน์ บอกว่า เป็นทั้งคนนอกและคนใน ที่เสนอมุมมองความเปลี่ยนแปลงของโลก พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ในจีน-ไทย และพื้นที่อื่นๆในอุษาคเนย์

บทเรียนบทนี้ ผู้คนในสงครามบางบ้านเมือง...ควรรีบไปหาอ่าน ...จะแน่ใจอย่างไร วันหนึ่งข้างหน้า...เราจะไม่พลาดถูกสั่งให้ไว้

ผมเปีย ชี้ความเป็นทาส...ในระบอบเผด็จการ ที่อาจเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ.

กิเลน ประลองเชิง

1 เม.ย. 2557 12:26 1 เม.ย. 2557 12:26 ไทยรัฐ