วันอาทิตย์ที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

คัมภีร์อายุยืน ไทยทรงดำเขาย้อย

โดย

พรหม พรหมเลี่ยม อายุ 86 ปี ไทยทรงดำ ตำบลหนองชุมพลเหนือ อำเภอเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี เปิดใจถึงวิถีสุขภาพที่ทำให้อายุยืน สุขภาพแข็งแรงมาถึงวันนี้ว่า ไม่ได้มีเคล็ดลับ พิเศษอะไรเลย

“...กินมันทุกอย่าง เช้าก็กินข้าวธรรมดา น้ำพริกผัก กินอยู่อย่างนี้ทุกวัน...ไม่ได้ออกกำลังกายแต่อาศัยทำงานไปเรื่อยๆ ไม่ค่อยเจ็บไข้ได้ป่วยเท่าไหร่”


“ไทยทรงดำ ลาวโซ่ง” หรือ “ไทยโซ่ง” หมายถึงกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มหนึ่งที่พูดภาษาไทย ศูนย์วัฒนธรรมไทยทรงดำเขาย้อย จังหวัดเพชรบุรี อธิบายว่า คนไทยเรียกชนกลุ่มนี้ว่า “ลาว” หรือ “ลาวโซ่ง” เพราะอพยพจากเมืองเดียนเบียนฟู ซึ่งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศเวียดนาม ผ่านมายังประเทศลาว

ผู้ไทนิยมแต่งกายด้วยสีดำ จึงถูกเรียกว่า ไทยทรงดำ ตามลักษณะเครื่องแต่งกาย มีถิ่นฐานเดิมอยู่บริเวณแคว้นสิบสองจุไท ทางตอนเหนือประเทศเวียดนาม ส่วนคำว่า “โซ่ง” ที่เรียกกันนั้นสันนิษฐานว่า มาจากคำว่า “ซ่วง” หรือ “ทรง” แปลว่า “กางเกง”


ยายพรหม เป็นหนึ่งในผู้สูงอายุที่มาร่วมกิจกรรม “เครือข่ายบริการสุขภาพเขาย้อย” หนึ่งในพื้นที่ต้นแบบการดำเนินเครือข่ายบริการสุขภาพ ที่เดินหน้าเชิงรุกด้วยการพัฒนาระบบดูแลผู้สูงอายุระยะยาวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมี เทียน อินทรสาย อายุ 73 ปีนั่งคุยอยู่ด้วยข้างๆ


เทียน เสริมว่า ไม่รู้เหมือนกันนะ อายุยืน แข็งแรง ก็เพราะชอบกินผัก...ผักดิบสารพัดผักที่ปลูกอยู่ริมรั้วบ้านนั่นแหละ ถั่ว แตง ผักบุ้ง มะเขือ อยากกินอะไรก็ไปเด็ด...มีหมด ไม่ได้ซื้อ

“ออกกำลังกายก็ทำประจำทุกวัน หิ้วน้ำไปรดไอ้นั่น...ไปรดไอ้นี่ กวาดบ้าน ถูบ้าน หุงข้าว ล้างจานชามในบ้านทุกมื้อ ง่วนไปทั้งวัน...จนบางทีถึงกับต้องนั่งหอบอยู่พักใหญ่”

สิ่งสำคัญก็คือ “อารมณ์” บางทีเครียดก็ต้องหนี โดยเฉพาะเวลาลูกบ่น ก็บอกมาบ่นทำไมแล้วก็เลี่ยงเดินไปทางอื่น ไม่เถียง คิดว่าลูกทำงานเหนื่อย คงเครียดมาจากที่ทำงาน ต้องรู้จักบริหารตัวเอง

พื้นที่อำเภอเขาย้อย มีผู้สูงอายุร้อยละ 17.94 ของประชากรพื้นที่ “เครือข่ายบริการสุขภาพเขาย้อย” จะเน้นสร้างการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน จัดตั้งอาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุ โดยมี “กองทุนสุขภาพตำบล” สปสช.ให้การสนับสนุน


กิจกรรมตรวจสุขภาพรายเดือนเริ่มนับหนึ่งดำเนินการมานานนับ 10 ปีแล้ว ผู้สูงอายุที่เข้ามาร่วมกิจกรรมเริ่มจากยื่นสมุดบันทึกสุขภาพประจำตัวผู้สูงอายุ วัดรอบเอว วัดความดัน ถ้ามีความดันสูงหรือมีโรคประจำตัว มีอาการอะไรผิดปกติอาสาสมัครผู้สูงอายุก็จะส่งตัวไปที่อนามัย

คนในพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นโรคความดันสูงกันมาก เหตุเพราะวัฒนธรรมอาหารของลาวโซ่งส่วนมากจะทานอาหารที่มีรสค่อนข้างเค็ม เพราะใช้เกลือดองในการปรุงอาหาร

ถามว่า พยายามปรับมากน้อยแค่ไหน? อาสาสมัครดูแลผู้สูงอายุบอกว่า “เป็นวัฒนธรรม เราก็อธิบายให้ฟังว่าให้พยายามลดๆหน่อย จะไม่ให้ทานเค็มเลย งดเลยคงไม่ได้ เพราะมีทุกบ้าน”

เรื่องสุขภาพถ้าปล่อยให้ผ่านไปก็ผ่านเลย แต่ถ้ามีคนคอยทัก มีคนคอยดูแล เป็นธรรมชาติที่ใครก็จะหันมาสนใจดูแลตัวเองมากขึ้น...

“ถ้าคนไข้รอแต่หาหมออย่างเดียว หมอก็มีภาระดูแลคนไข้เยอะอยู่แล้ว ก็อาจจะช้าเกินไป กลับกันถ้าเราระวัง ดูแลตัวเองอย่างสม่ำเสมอ...สุขภาพที่จะแย่ก็ไม่แย่จนเกินเยียวยา จะเห็นว่าผู้สูงอายุในพื้นที่สุขภาพดีขึ้นในภาพรวม กิจกรรมทุกครั้งจะมาเข้าร่วมกันหนาตา แสดงให้เห็นว่าให้ความสำคัญ”


นายแพทย์จักรกริช โง้วศิริ ผู้อำนวยการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 5 จังหวัดราชบุรี บอกว่า น่าดีใจที่หลายภาคส่วน โดยการนำของนายอำเภอ...ท้องถิ่น...ภาคราชการทุกส่วน...ภาคประชาชนคนเขาย้อยที่ร่วมแรงร่วมใจ ทำให้อำเภอเขาย้อยเป็นที่น่าอยู่ น่าอาศัย เป็นที่พึ่งพาของคนทุกคน

หลายคนวันนี้ เอ่ยชื่อ “สปสช.” ยังงงไม่รู้ว่าเป็นหน่วยงานไหนมาจากไหน ต้องบอกว่าจริงๆแล้วเราทำหน้าที่ทำให้ประชาชนเข้าถึงบริการด้านสาธารณสุขให้มีคุณภาพและเกิดความเท่าเทียมกันแล้วก็ช่วยปกป้องคนที่เจ็บป่วยด้วยโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูง ไม่ให้เกิดการล้มละลายจากการเจ็บป่วย

“เรื่องนี้สำคัญ บางคนอาจจะบอกว่าฉันทำงานหาเงินไปก่อน วันนึง...ฉันป่วยแล้วฉันก็มีเงินรักษาตัว แต่ทุกวันนี้ถ้าป่วยเบาๆก็ไม่เป็นไร หากป่วยหนักเป็นโรคหัวใจต้องผ่าตัดต้องใช้เงินเป็นแสน หรือถ้าเป็นโรคมะเร็งก็ต้องรักษากันนาน แล้วก็ไม่รู้ว่าจะหายหรือเปล่า...”


อีกภารกิจที่สำคัญ นายแพทย์จักรกริช ย้ำว่า สปสช.ต้องการให้ทุกภาคส่วนในระดับท้องถิ่น โดยเฉพาะระดับอำเภอ ตำบลมีส่วนร่วมในเรื่องของการจัดการการดูแลสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ ซึ่งทำให้เกิดกองทุนหลักประกันสุขภาพในระดับท้องถิ่น เพื่อการดูแลสุขภาพอย่างที่เกิดขึ้นในวันนี้ที่อำเภอเขาย้อย

สำคัญที่สุดก็คือ การที่ได้พึ่งพาตนเองด้านสุขภาพ การจัดการดูแลสุขภาพตัวเองของประชาชน เพราะสุขภาพไม่ใช่เป็นเรื่องของหมอ แต่เป็นเรื่องของคนทุกคนที่ต้องรู้จักดูแลสุขภาพ

“ทุกท่านที่นั่งอยู่ในนี้คงมีทั้งเป็นเบาหวาน ความดัน...สารพัดโรค บางคนก็อาจเป็นโรคไต ถ้าเรามองย้อนกลับไปได้สัก 40 ปีก่อน...หากเราดูแลสุขภาพให้ดีๆกว่านี้สุขภาพเราก็น่าจะดีขึ้น”

คำว่า “หลักประกันสุขภาพ” ก็คือสิ่งที่ทำให้ทุกคนมีหลักประกันว่า ตนเองจะต้องมีสุขภาพที่ดี และเมื่อยามเจ็บป่วยสามารถเข้าถึงบริการที่จำเป็นได้


ทพ.อรรถพร ลิ้มปัญญาเลิศ ผู้อำนวยการสำนักเลขาธิการและประชาสัมพันธ์ สปสช. เสริมว่า กองทุนสุขภาพตำบล...ในปี 2557 คณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ได้อนุมัติจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมจำนวน 45 บาทต่อคนต่อปี หรือ 2,562 ล้านบาท เพิ่มจากปีที่แล้ว ซึ่งอยู่ที่ 40 บาทต่อคนต่อปี เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานหน่วยงานท้องถิ่นในการส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคและฟื้นฟูสมรรถภาพ

อีกไม่ถึง 10 ปี...ประเทศไทยจะก้าวเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์แบบ โดยในปี 2573 คาดว่าสัดส่วนประชากรผู้สูงอายุจะสูงถึงร้อยละ 25 หรือ 1 ใน 4 ของประชากร สถานการณ์เช่นนี้จำเป็นต้องมีการจัดระบบบริการสุขภาพเพื่อเตรียมความพร้อมดูแลรับมือกับผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น ที่เจ็บป่วยตามวัย

การจัดระบบบริการสุขภาพอำเภอขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอเขาย้อย เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจ เพราะมีการรวมตัวเป็นเครือข่ายบริการสุขภาพที่มุ่งเน้นแก้ไขปัญหา และดูแลสุขภาพผู้สูงอายุในพื้นที่


ผลงานที่โดดเด่น คือการจัดตั้งอาสาสมัครผู้สูงอายุใน 10 ตำบล จำนวน 692 คน และการจัดตั้งชมรมผู้สูงอายุ 8 ชมรม เพื่อดูแลสุขภาพผู้สูงอายุด้วยกิจกรรมต่างๆ ทำให้ผู้สูงอายุในพื้นที่ แม้ว่าจะมีจำนวนมากกว่า 6,000 คน แต่ก็ได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง

ผู้สูงอายุ นอกจากร่างกายจะถดถอยตามวัยแล้ว ส่วนใหญ่ยังป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ผู้สูงอายุแต่ละกลุ่มไม่ว่าจะเป็นผู้สูงอายุที่ชอบสังคม ...กลุ่มติดบ้าน...กลุ่มติดเตียง ต้องมีกิจกรรมที่เหมาะสม เพื่อส่งเสริมการมีสุขภาพที่ดี ยืดระยะเวลาการเจ็บป่วย รวมถึงลดภาวะเจ็บป่วยซ้ำซ้อน

หลักใหญ่อยู่ที่กุญแจสุขภาพ 3 อ. นั่นก็คือ ออกกำลังกาย อาหาร อารมณ์.

23 มี.ค. 2557 08:38 23 มี.ค. 2557 08:47 ไทยรัฐ