วันอังคารที่ 19 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

สโมสรสมมติ


ที่มาของพระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่สมัยโบราณ พงศาวดารใช้อยู่สองคำ คำแรก ปราบดาภิเษก คำที่สองอเนกชนนิกรสโมสรสมมติ

คำ ปราบดาภิเษก มีคำ “ปราบ” นำหน้า ชาวบ้านไม่จำเป็นต้องรู้ความหมายของคำศัพท์ฟังแล้ว ก็พอเข้าใจ ผู้นำพระองค์นี้ชนะมาด้วยการปราบข้าศึก

คำเต็มปราบดาภิเษก ถ้าเป็นวิเศษณ์ แปลว่า มีอภิเษกอันถึงแล้ว ถ้าเป็นคำนาม หมายความว่า พระราชพิธีอภิเษกของพระเจ้าแผ่นดิน ซึ่งได้ราชสมบัติมาด้วยการรบชนะข้าศึก

ข้าศึก ก็คือศัตรู ไม่ว่าจะอยู่ในบ้านเมืองเดียวกัน หรือต่างบ้านต่างเมือง เมื่อต้องปะทะหักหาญรบแลกชีวิตกันแล้ว ผู้ชนะจึงจะได้ใช้คำว่า ปราบดาภิเษก

เมื่อกรุงศรีอยุธยาแตก พระยาตาก หนีไปตั้งหลักที่เมืองจันทบุรี รวบรวมผู้คน สร้างกองทัพเรือ กลับไปรบไล่พม่า กู้ชาติสยามไว้ได้สถานการณ์อย่างนี้ พงศาวดาร มักเขียนไว้คล้ายกัน

คือจะมีขุนนางกลุ่มใหญ่ ขอร้องให้แม่ทัพผู้ชนะ สละความสงบสุขส่วนตัว มาเหนื่อยยากกับการปกครองแผ่นดิน

พระยาตาก เทือกเถาเหล่ากอพ่อค้าจีน...ใช้คำว่า ปราบดาภิเษก สถาปนาตัวเองเป็นเจ้า

แต่พวกเจ้าสมัยโบราณ ส่วนใหญ่ก็ยังปักใจยอมรับ เจ้าจากเชื้อ สาย...พ่อลูก หรือพี่น้อง พงศาวดารสมัยพระเจ้ากรุงธนบุรี จึงมีเรื่องเล่า ฮ่องเต้เคี่ยนหลง ราชวงศ์เช็ง ไม่ยอมรับผู้นำคนใหม่ของสยาม

สยามยุคนั้น นับถือพระเจ้ากรุงจีนเป็น “พี่ใหญ่” พระเจ้ากรุงธนฯ มีราชสาส์น ไปถึงสามครั้ง ครั้งที่สามฮ่องเต้จีนใจอ่อนยอมรับ แต่เมื่อ เรือสินค้านำสาส์นจากกรุงจีนมาถึง พระเจ้ากรุงธนฯ ท่านก็หมดบุญ

แผ่นดินใหม่ เป็นของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก ไปเสียแล้ว

สินค้ายุทธปัจจัย ที่ฮ่องเต้กรุงจีนยอมให้ รัชกาลที่ 1 แห่งราชวงศ์จักรี ท่านก็ได้ทรงใช้ไว้สู้พม่า...เต็มไม้เต็มมือ

กระบวนการผลัดแผ่นดิน จากพระเจ้ากรุงธนฯมาเป็น รัชกาลที่ 1 กรุงรัตนโกสินทร์ พงศาวดารก็บันทึกว่า เป็นกระบวนการ ปราบดาภิเษกมาถึงลายรัชกาลที่ 2 สวรรคต เจ้าฟ้ามงกุฎฯ พระราชโอรสพระองค์ใหญ่ ยังมีพระชนมายุน้อยนัก

พระโอรส ที่เกิดจากพระสนมเอก...โตเป็นผู้ใหญ่ ทั้งเก่งใน ทางสมาคม ชำนาญในทางการค้าสำเภาหาเงินเข้าแผ่นดินได้มากมาย...

แม้พงศาวดาร เขียนว่า “อเนกชนนิกรสโมสรสมมติ” ซึ่งหมายความตามคำว่า มีมวลหมู่ประชาชนมากมาย เห็นตรงกัน...ยก พระองค์เจ้าทับ เป็นพระเจ้าแผ่นดินรัชกาลที่ 3 ทรงพระนาม พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว

แต่ก็มีเสียงกระซิบ...จากวงใน...เพราะขุนนางใหญ่แห่งสกุล บุนนาค ซึ่งมีอำนาจราชศักดิ์เต็มบ้านเต็มเมือง...ขณะนั้น...เป็นต้นเสียง

คนไทยในสมัยโบราณ ซึ่งน่าจะเป็นทั้ง อเนกชน เป็นทั้งนิกรสโมสร ไม่ค่อยมีปากเสียงอะไรเท่ากับผู้คนในราชสำนัก ...เหมือนคำพังเพย เจ้าว่าอะไรงาม ก็งามไปตามเจ้า...

ราชการแผ่นดิน ตามกติกา ว่างผู้นำไม่ได้ เพราะถ้าว่างผู้นำ มีอำนาจสิทธิ์ขาด ผลเสียหายจะเกิดขึ้นมากกว่า มักจะมีผู้อยากเป็นใหญ่หลายคน ยกกำลังช่วงชิงอำนาจกัน บ้านเมืองก็เป็นจลาจล

บ้านเมืองของเราตอนนี้ ดูๆไปแล้ว มีผู้นำ แม้จะมีชื่อเสียงในทางให้หวยแม่น...แต่มีเหตุปัจจัยมากมาย จนเหมือนไม่มีผู้นำ...ตามธรรมชาติของไพร่ฟ้าประชาชน...ก็อยากได้ผู้นำดีๆ...คนใหม่

ผู้นำแบบปราบดาภิเษก...ที่คุ้นเสียงคุ้นหน้า ประชาชนบางฝ่ายเขาก็คัดค้าน ก็คงเหลือแต่ผู้นำ แบบ อเนกชนนิกรสโมสรสมมติ...คือผู้นำ ที่ผู้คนทุกฝ่าย...เห็นตรงกัน

ดูเหมือนกฎกติกาใหม่ ที่เรียกร้องกันหนักหนา ก็ยังไม่สำคัญเท่ากับ เนื้อตัวหน้าตาผู้นำ...ที่ไม่ส่อเค้าเอียงข้าง...ไปหาใคร...ฝ่ายเดียว ซึ่งผมก็ได้แต่หวังว่า ในบ้านนี้เมืองนี้ คงพอมีให้เลือกสมมติ... สักคน...สองคน.


กิเลน ประลองเชิง

 

18 มี.ค. 2557 10:09 18 มี.ค. 2557 10:09 ไทยรัฐ