วันศุกร์ที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เปิดยุทธศาสตร์ 'งานข่าว' ก้าวอย่างไรในประชาคมอาเซียน

2 เวทีเสวนา 'ยุทธศาสตร์เพื่ออนาคตวารสารศาสตร์' ตอน Asean Journalism and Education อัพเดทสถานภาพสื่ออาเซียน พร้อมชี้จุดอ่อน 'นักข่าวอาเซียน' สนใจ AEC น้อย ยังไม่เจาะลึก รวมถึงยังไม่รู้ภาษาอังกฤษอีกเยอะ โดยเฉพาะสื่อมวลชนประเทศไทย ส่งผลทำงานข่าวไม่รอบด้าน ประสานงานไม่ดี ขณะเดียวกัน เตรียมแนวทางยกระดับสื่อไทย ด้วยการอบรมภาษา และพัฒนาความรู้อาเซียน...

ในเวทีการประชุมใหญ่วิชาการและวิชาชีพสื่อมวลชน เพื่อต่อยอด 'ยุทธศาสตร์เพื่ออนาคตวารสารศาสตร์' ตอน Asean Journalism and Education เมื่อวันที่ 14 มี.ค.57 ที่ผ่านมา มีการจัดเสวนาย่อย 2 หัวข้อ ได้แก่ "วิชาชีพสื่อในประชาคมอาเซียน" และ "วิชาการวิชาชีพสื่อสู่มวลชนอาเซียน"

 

เช็กสถานภาพสื่อในอาเซียน

สำหรับเวทีย่อย "วิชาชีพสื่อในประชาคมอาเซียน" Wisnu T Hanggoro, Project manager SEAPA กล่าวเริ่มต้นถึงการเปลี่ยนผ่านสื่อของประเทศอินโดนีเซีย หลังจากที่ถูกครอบงำ เข้าสู่การมีเสรีภาพมากยิ่งขึ้น ซึ่งสื่อต้องเผชิญกับปัญหาที่ท้าทาย รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของรัฐบาล ก็ส่งผลต่อการทำงานของสื่อด้วยเช่นเดียวกัน นอกจากนี้ การเลือกตั้งประธานาธิบดีเมื่อเดือนกรกฎาคม มีเจ้าของสื่อเกี่ยวข้องทางการเมือง ด้วยการลงสมัครเสียเอง ก็ยิ่งทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำมากยิ่งขึ้น

ด้าน Winmit Yosalawin ผู้สื่อข่าว สำนักข่าว BBC ประเทศพม่า กล่าวว่า หลังจากที่พม่าจะผ่านการปฏิรูปประเทศ สื่อมีเสรีภาพมากขึ้น หนังสือพิมพ์มีความเป็นเอกชน แต่ด้านการโฆษณา และการกระจายข่าวสารไปในทุกพื้นที่ยังมีปัญหา เนื่องจากการคมนาคมที่ยังไม่ดีพอ รายจ่ายไม่คุ้มค่ากับรายได้ นอกจากนี้ สถานภาพสื่อมวลชนของพม่า ยังไม่แข็งแรงมากขึ้น แต่เมื่อเปิดประเทศแล้ว มีการเขียนข่าวเชิงสืบสวนมากขึ้น ซึ่งถือว่าได้รับความนิยมจากประชาชนพอสมควร ทั้งนี้ สื่อในพม่ายังมีอิทธิพลอย่างมากต่อความเชื่อ และความนับถือของประชาชน ดังนั้น การนำเสนอข่าวใดข่าวหนึ่งจึงต้องมีความระมัดระวังอย่างมาก

 

"การเปิดเสรีมากขึ้น แต่สถานภาพสื่อยังไม่พร้อม ผู้รับ คือ ประชาชนยังไม่พร้อมรับข้อมูล พูดอะไรก็เชื่อไปหมด ยังไม่สามารถวิเคราะห์แยกแยะได้ทั้งหมด สื่อยังมีอิทธิพล และยังไม่มีเสรีภาพทั้งหมดเท่าที่ควร" Winmit กล่าว

ทั้งนี้ สื่อหนังสือพิมพ์รายสัปดาห์ที่ผันตัวมาเป็นหนังสือพิมพ์รายวันของพม่า ปิดตัวไปหลายเล่ม เนื่องจากปัญหาของการคมนาคม รวมถึงช่องทางการสื่อข่าวในรูปแบบของหนังสือพิมพ์ไม่เร็วเท่าวิทยุ และสื่อออนไลน์ รวมถึงเศรษฐกิจในประเทศยังเติบโตได้ไม่มากพอ อีกทั้งประชาชนเริ่มนิยมค้นคว้าหาข้อมูลด้วยตนเอง อย่างไรก็ตาม สื่อพม่ายังคงไม่สามารถทำงานเชิงรุกได้ และยังมีปัญหาเรื่องที่ต้องแก้รัฐธรรมนูญ สิทธิมนุษยชนก่อน

สอดคล้องกับ น.ส.อัจฉรา อัชฌายกชาติ ผู้สื่อข่าวอาวุโส หนังสือพิมพ์บางกอกโพสต์ ระบุว่า ในประเทศไทยจะมีการกำกับดูแลตัวเอง แต่สำหรับพม่านั้น เพิ่งได้รับโอกาสนี้ และถูกปกครองแบบ disconected ซึ่งการให้คิดอ่านเอง จึงเป็นเรื่องที่ทำได้ไม่ง่ายนัก ตรงข้ามกับสื่อของอินโดนีเซีย ที่ไม่เกรงกลัวต่อการเมือง มีการตั้งคำถาม ทั้งนี้ ที่ผ่านมาการทำงานข่าวด้านอาเซียนยังอยู่ในวงจำกัด แม้จะมีความตื่นตัวก็ตาม ส่วนประเด็นที่ควรหยิบมาขยายต่อในภาพของข่าวอาเซียนนั้น ควรเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับการพัฒนาสังคม การพัฒนาทรัพยากร


จุดอ่อนสื่ออาเซียน

 

Wisnu T Hanggoro กล่าวว่า คนอินโดนีเซียมีความเชี่ยวชาญเรื่องประชาคมอาเซียน ซึ่งแตกต่างจากประเทศไทย ที่ยังไม่ค่อยสนใจเรื่องนี้มากนัก แต่ทั้งนี้ ประเทศรายงานข่าวอาเซียนมากที่สุดแล้วในภูมิภาคนี้ อย่างไรก็ตาม เห็นว่านักข่าวไทยจำเป็นต้องเรียนรู้ภาษาเพื่อนบ้านไว้ด้วย

ด้านนายนเรศ เหล่าพรรณราย เลขาธิการชมรมนักข่าวอาเซียน กล่าวว่า การทำงานร่วมกันของสื่อในอาเซียนยังมีความยากอยู่ เนื่องจากความแตกต่างกันมาก แม้ว่าจะมีการพัฒนาเทคโนโลยีสูสีกัน แต่ประเทศไทยมีข้อด้อย คือ ภาษาอังกฤษ

"ประเทศที่ใช้อังกฤษได้ดีคือสิงคโปร์ มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ การทำงานร่วมกันกับประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษยังลำบาก นอกนั้นใช้ภาษาอังกฤษในวงจำกัด มีองค์ความรู้จำกัดในประเทศตัวเอง ใช้ภาษาและการทำงานต่างกัน การทำงานร่วมกันเลยเป็นไปได้ยาก" นายนเรศ กล่าว

เช่นเดียวกับ Winmit ที่ระบุว่า นักข่าวในพม่า ยังไม่มีความเชี่ยวชาญด้านอาเซียน รวมถึงมีข้อมูลน้อย นักวิชาการน้อย แต่ทั้งนี้ คนพม่าสามารถพูดคุยเป็นภาษาไทย ซึ่งตรงนี้ถือว่าเป็นกำไร และเป็นข้อได้เปรียบ


อะไรคือสิ่งที่นักข่าวอาเซียนควรมี

 

นายนเรศ และ Winmit เห็นตรงกันว่า ภาษาอังกฤษ คือ สิ่งที่มีความจำเป็นสำหรับนักข่าวอาเซียน เพราะจะช่วยการเปิดโลก และเปิดทัศนคติ รวมถึงเรียนรู้เรื่องความแตกต่างของภาษา เผ่าพันธุ์ได้มากยิ่งขึ้น

ด้าน น.ส.อัจฉรา กล่าวว่า ข้อจำกัดของการทำข่าวอาเซียนขณะนี้ คือ ระดับความลึกของข้อมูลที่นักข่าวยังไม่ได้กระตือรือร้นที่จะรู้ หรือค้นคว้า ซึ่งไม่ควรโทษสถาบันการศึกษาเท่านั้น แต่ต้องกลับมามองที่ตัวเองว่าอยากรู้ และมีความสนใจมากน้อยแค่ไหน

 

"ไม่ว่าจะประวัติศาสตร์ ระบบเดิม การปกครอง การเมืองเป็นศัตรูต่อสู้กันอยู่ ต้องเปิดตัวเอง มองให้กว้างขวาง เช่น เวียดนาม เพราะฉะนั้นเราต้องทำให้ตัวเองเล็กลง ต้องขยันค้นคว้า ไม่หยุดนิ่งที่จะเปิดรับและเรียนรู้ ไม่ว่าแก่เฒ่าแค่ไหน เพราะว่าวัยรุ่นมีทุกอย่าง ต้องพยายามทำความเข้าใจและเข้าใจบริบทของเขา และเข้าใจบริบทของเพื่อนบ้าน เช่น กัมพูชา มีความเข้าใจรุนแรงต่อประวัติศาสตร์การเมืองมากกว่าเรา ต้องเข้าใจส่วนนี้" น.ส.อัจฉรา กล่าว

ส่วน Wisnu T Hanggoro ทิ้งท้ายว่า หากนักข่าวสามารถทำงานประสานกันในการพัฒนาความร่วมมือตรงนี้ ดำเนินโครงการแลกเปลี่ยนนักข่าวให้มากขึ้น สร้างการเรียนรู้ เรื่องสื่อสารมวลชน และหลักสูตรวารสารศาสตร์ให้พัฒนามากกว่าความรู้ ไม่ใช่แค่อาเซียน อย่างน้อยในการไปดูงาน หรือเยี่ยมเยียน หรือส่งบรรณาธิการ หรือผู้มีความเชี่ยวชาญจากประเทศที่เก่งก็จะสามารถช่วยพัฒนาในส่วนนี้ได้


ทิศทางการยกระดับ "นักข่าวอาเซียน"

 

สำหรับเวทีเสวนาที่ 2 "วิชาการวิชาชีพสื่อสู่มวลชนอาเซียน" เป็นการมุ่งเน้นเรื่องของหลักสูตรวารสารศาสตร์ ที่จะรองรับการทำงานของวิชาชีพสื่อในอาเซียนด้วย โดยนายชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี ที่ปรึกษาบรรณาธิการข่าวออนไลน์ และหัวหน้าศูนย์ข้อมูล หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ กล่าวว่า ในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา สื่อมวลชนยังมีความเข้าใจเกี่ยวกับอาเซียนน้อย จึงมีแนวคิดในการพัฒนาความรู้ ด้วยการฝึกอบรมที่เน้นหนักในเรื่องการเมือง เศรษฐกิจ สังคม รวมถึงความมั่นคง นอกจากนี้ ยังจะมีการส่งเสริมในเรื่องของภาษาอังกฤษอีกด้วย ซึ่งประเทศไทยถือว่ามีความตื่นตัวมากกว่าประเทศอื่นๆ ในภูมิภาคนี้

"ไม่ใช่ทุกคนต้องให้ความสำคัญอาเซียน แต่ว่านักข่าวส่วนใหญ่ ยังมองอาเซียนเป็นเรื่องสำคัญ เรารู้เรื่องลาว น้อยกว่าลาวรู้เรื่องของไทย โดยเฉพาะเวลามีปัญหา หนังสือพิมพ์กัมพูชา มีคนแปลข่าวไทยลงความเคลื่อนไหวประเทศไทยทุกวัน วันนี้ดูจากเว็บไซต์ ให้ความสำคัญ ทุกคนพูดไทย เขียนไทย เวียดนามมีตั้งฐานนักข่าวในประเทศไทยทั้งสิ้น เราไม่มีนักข่าวในประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนเลย แต่ทุกประเทศมีอยู่ในไทย สื่อพม่าอยู่ในเมืองไทยนานมาแล้ว เชียงใหม่ แม่สอด กรุงเทพฯ อย่างไรก็ตาม ไม่ได้คาดหวังว่า ในวันที่ 31 ธ.ค.57 ทุกอย่างจะต้องเปลี่ยนจากหน้ามือเป็นหลังมือ เพราะทุกอย่างจะต้องค่อยเป็นค่อยไป" นายชวรงค์กล่าว

 

ด้าน ดร.มาริษา สุจิตวณิช มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม และอาจารย์เมธาวี แก้วสนิท มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช ต่างระบุตรงกันว่า ในสถาบันของตัวเองนั้น มีการส่งเสริมการใช้ภาษาอังกฤษในหลักสูตรวารสารศาสตร์ เพื่อรองรับการเข้าสู่อาเซียนเช่นเดียวกัน เช่น ส่งนักเรียนไปเรียนภาษาอังกฤษที่มาเลเซีย รวมถึงภาษาอื่นๆ ที่มีความจำเป็น.

 

2 เวทีเสวนา 'ยุทธศาสตร์เพื่ออนาคตวารสารศาสตร์' ตอน Asean Journalism and Education อัพเดทสถานภาพสื่ออาเซียน พร้อมชี้จุดอ่อน 'นักข่าวอาเซียน' สนใจ AEC น้อย ยังไม่เจาะลึก รวมถึงยังไม่รู้ภาษาอังกฤษอีกเยอะ โดยเฉพาะสื่อมวลชนประเทศไทย ส่งผลทำงานข่าวไม่รอบด้าน ประสานงานไม่ดี ขณะเดียวกัน เตรียมแนวทางยกระดับสื่อไทย ด้วยการอบรมภาษา และพัฒนาความรู้อาเซียน... 16 มี.ค. 2557 13:14 ไทยรัฐ