วันศุกร์ที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ไขข้อสงสัย 6 โรคหน้าร้อน วัคซีนช่วยได้?

ในการประชุม DDC Forum เรื่อง “การพยากรณ์โรคและภัยสุขภาพ ปี 2557” ที่ได้คาดการณ์เหตุการณ์ของโรคภัยที่อาจเกิดกับประชาชน รวมถึงติดตามความเปลี่ยนแปลงของโรคและภัยสุขภาพ เพื่อเตรียมรับมือล่วงหน้า ด้วยการกำหนดมาตรการที่เหมาะสม รวมทั้งสื่อสารความเสี่ยงเตือนภัยการระบาดของโรคแก่ประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่าในช่วงหน้าร้อนคนไทยต้องระมัดระวัง 6 โรค ได้แก่ โรคอุจจาระร่าง อาหารเป็นพิษ อหิวาต์ บิด ไทฟอยด์ และตับอักเสบ เอ...

"ไทยรัฐออนไลน์" พูดคุยกับ นพ.โอภาส การย์กวินพงศ์ รองอธิบดีกรมควบคุมโรค ถึงการใช้วัคซีนป้องกัน 6 โรค ช่วงฤดูร้อน รวมถึงแนวทางการดูแลตัวเองในช่วงนี้

เริ่มต้นจากการทำความเข้าใจก่อนว่า ใน 6 โรค ช่วงหน้าร้อนนั้น สามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มใหญ่ นั่นคือ กลุ่มที่ 1 โรคที่ระบุไม่ได้ว่าเชื้อนั้นมากจากที่ใด เช่น โรคอุจจาระร่วง ที่มีสาเหตุของการเกิดโรคจำนวนมาก และโรคอาหารเป็นพิษ ที่เกิดจากการกินอาหารเข้าไปแล้วได้รับสารพิษ หรือสารเคมี ส่วนกลุ่มที่ 2 โรคที่รู้ว่าเกิดจากเชื้อโรคเชื้อโดยเฉพาะที่มีความสำคัญ เช่น โรคอหิวาต์ จะมีการท้องเสียอย่างรุนแรง ซึ่งทำให้เสียชีวิตได้ โรคบิด จะมีการปวดท้องแบบบิดๆ ถ่ายเป็นมูกเลือด ไทฟอยด์ หรือ ไข้สาดน้อย มีอาการ ไข้ ปวดศีรษะ อาเจียน ท้องเสีย เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย และโรคไวรัสตับอักเสบ เอ เกิดอาการไข้ ตับอักเสบ จากนั้นมีอาการดีซ่าน ตัวเหลือง ตาเหลือง

โรคไหนบ้างที่ฉีดวัคซีนป้องกันได้?

ในจำนวน 6 โรคดังกล่าว จะมีวัคซีนในการป้องกัน 2 โรค คือ โรคอหิวาตกโรค และไวรัสตับอักเสบ เอ ส่วนโรคไทฟอยด์นั้นเคยมี แต่เนื่องจากประสิทธิภาพของยาไม่คุ้มค่า เพราะทำให้ผู้ที่ได้รับวัคซีนต้องนอนซม ไข้ขึ้นสูง ในระยะหลังจึงไม่มีการใช้ และประเทศไทยได้หยุดให้วัคซีนชนิดนี้ไป เช่นเดียวกับ วัคซีนของไวรัสตับอักเสบ เอ ที่ไม่ค่อยคุ้มค่าในเรื่องของการควบคุมโรค

"วัคซีนตับอักเสบ เอ จะไม่มีบริการทั่วไปจะมีวัคซีนตับอักเสบ บี เพราะปัจจุบันคนไทยติดเชื้อตับอักเสบเอน้อย มีไม่ถึงร้อยราย เพราะฉะนั้น เราไม่มีการบรรจุให้ฉีดวัคซีนตับอักเสบ เอ ฉีดทั่วไปได้ เพราะการปรับปรุงเรื่องสุขาภิบาลจะได้ผลดีกว่า แต่ถ้าถามว่ามีวัคซีนไหม มี จะมีไว้สำหรับบางกลุ่ม เช่น นักท่องเที่ยว ที่จะไปเที่ยวประเทศอินเดีย เพราะที่นั่นสุขอนามัยไม่ดี ถ้ากลัวจะติดเชื้อ ก่อนไปเที่ยวควรฉีดวัคซีนกันไว้ก่อน อันนี้เขาเรียกว่า วัคซีนทางเลือก ถ้าคิดว่าตัวเองมีความเสี่ยง จะขอรับก็ขอรับได้ แต่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเอง" นพ.โอภาส กล่าว

ส่วนโรคที่ไม่มีวัคซีนป้องกัน ได้แก่ โรคบิด โรคอุจจาระร่วง และอาหารเป็นพิษ ซึ่งในส่วนของโรคทางเดินอาหาร อย่างอุจจาระร่วงและอาหารเป็นพิษ ที่จัดอยู่ในกลุ่มโรคที่ระบุไม่ว่าติดเชื้อมาจากที่ใด เนื่องจากมีสาเหตุที่หลากหลาย หากต้องใช้วัคซีนป้องกันในแต่ละเชื้อ จำต้องมีวัคซีนเป็นสิบตัว หรือมากกว่านั้น เพราะฉะนั้น มาตรการสำคัญของการป้องกันโรคกลุ่มนี้ คือ การเน้นเรื่องการปรับปรุงสุขาภิบาล และสุขอนามัย

"ปรับปรุงสุขาภิบาล" คืออะไร และทำอย่างไร

การปรับปรุงสุขาภิบาล หมายถึง การมีน้ำดื่มที่สะอาด น้ำประปามีคลอรีนฆ่าเชื้อได้ เนื่องจากบางครั้งน้ำประปา อาจมีการปนเปื้อนเชื้อโรค และคนนำไปบริโภค จนทำให้เกิดโรคต่างๆ เพราะฉะนั้น หากมีการป้องกันเชื้อโรคได้ การฉีกวัคซีนจึงไม่จำเป็น และต้องแยกตามชนิดของโรค นอกจากนี้ การสุขาภิบาลที่ดี คือ การขับถ่ายในส้วมที่ถูกสุขลักษณะ เพราะหลายครั้งการถ่ายที่ไม่ถูกสุขลักษณะ และเชื้อโรคไปปนเปื้อนในแหล่งน้ำ พอนำไปทำน้ำประปา ก็ทำให้เกิดโรคระบาดแพร่หลายได้

"เรื่องการปรับปรุงสุขาภิบาล น้ำดื่มสะอาด น้ำใช้สะอาด ห้องน้ำสะอาด จะสามารถป้องกันโรคทุกโรคได้ และก็จะมีความคุ้มค่ามากกว่า อันที่สอง สุขอนามัย เช่น เรื่องของการกินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ ถ้าทำได้ เราก็จะป้องกันได้ทุกโรค ในภาพรวมโรคทางอาหารและน้ำ มาตรการก่อนการให้วัคซีน ก็คือ สุขอนามัย ทั้งส่วนรวมและส่วนบุคคล

ถามว่า สุขาภิบาลกับสุขาอนามัยส่วนบุคคลสาธารณะจะช่วยป้องกัน 4 โรคนี้ได้ไหม ช่วยได้เยอะเลย เพราะถ้ามีสุขอนามัยที่ดี ก็ไม่จำเป็นจะต้องให้วัคซีน ยกตัวอย่าง เช่น บางพื้นที่อยู่กันอย่างแออัด น้ำประปาไม่มี ส้วมไม่มี เกิดอุจจาระร่วงกันอยู่บ่อยๆ วัคซีนอหิวาต์อาจจะมีประโยชน์" นพ.โอภาส อธิบาย

ป้องกันตนเองจากโรคหน้าร้อนอย่างไร

อากาศที่ร้อนและมีความแล้ง 2 ปัจจัยนี้เป็นตัวช่วยสำคัญ ที่จะทำให้เกิดโรคทางอาหาร โดยเฉพาะเชื้อโรคที่เกิดจากแบคทีเรีย นพ.โอภาส จึงฝากเตือนประชาชนว่า สุขอนามัยส่วนบุคคลนั้นเป็นสิ่งสำคัญ กิน ร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ และรับประทานอาหารที่สุก ร้อน และสะอาด ไม่ทานอาหารที่ดิบๆ สุกๆ โดยเฉพาะ "หอยแคลงลวก" ที่คนไทยนิยมกิน เนื่องจากอาหารทะเลทุกอย่างมีเชื้อโรคอยู่แล้ว ถ้าปรุงไม่สุก ซึ่งมีโอกาสที่จะท้องร่วง หรืออหิวาต์ได้ นอกจากนี้ ยังควรระมัดระวังในการกินน้ำแข็งในช่วงหน้าร้อนให้มากขึ้น ไม่ควรแช่น้ำแข็งรวมกับผัก หรือเนื้อสัตว์

ไม่ยากเลย สำหรับการป้องกันตัวเองจาก 6 โรคในช่วงฤดูร้อน ที่เริ่มต้นจาการดูแลสุขอนามัยของตัวเองให้ดีก่อน ทำตามคำแนะนำของแพทย์ ด้วยหลักการง่ายๆ ที่เน้นย้ำกันมาโดยตลอด นั่นคือ กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ.

 

ในการประชุม DDC Forum เรื่อง “การพยากรณ์โรคและภัยสุขภาพ ปี 2557” ที่ได้คาดการณ์เหตุการณ์ของโรคภัยที่อาจเกิดกับประชาชน รวมถึงติดตามความเปลี่ยนแปลงของโรคและภัยสุขภาพ เพื่อเตรียมรับมือล่วงหน้า ด้วยการกำหนดมาตรการที่เหมาะสม รวมทั้งสื่อสารความเสี่ยงเตือนภัยการระบาดของโรคแก่ประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พบว่า ในช่วงหน้าร้อนคนไทยต้องระมัดระวัง 6 โรค ได้แก่ โรคอุจจาระร่าง อาหารเป็นพิษ อหิวา บิด ไทฟอยด์ และตับอักเสบเอ... 14 มี.ค. 2557 12:23 ไทยรัฐ