วันอังคารที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ


ตรวจเช็กหามะเร็งต่อมลูกหมาก จําเป็นแค่ไหน?

ปัจจุบันโรคมะเร็งต่อมลูกหมากเป็นสิ่งที่ประชาชนหลายคนให้ความสนใจมาก และแม้ว่าจะเป็นโรคในเพศชาย แต่ก็อยู่ในความสนใจของทุกเพศ เพราะกลัวว่าตนเอง หรือผู้ใกล้ชิดต้องทุกข์ทรมานจากโรคนี้ ทั้งที่บางคนยังไม่ทราบด้วยซ้ําว่า ต่อมลูกหมากอยู่ตรงไหนของร่างกาย

ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะเฉพาะเพศชายบริเวณใต้กระเพาะปัสสาวะ ทําหน้าที่สร้างน้ําหล่อเลี้ยงอสุจิ เป็นส่วนหนึ่งของท่อปัสสาวะ ซึ่งเราไม่สามารถมองเห็นได้เอง เวลาตรวจแพทย์ต้องสวมถุงมือและใช้นิ้วล้วงไปในช่องทวารหนัก

ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะภายใต้อิทธิพลของฮอร์โมนเพศชาย เมื่อมีอายุมากขึ้นต่อมลูกหมากจะมีขนาดโตขึ้น ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามวัย ไม่มีโอกาสยับยั้ง และเนื่องจากต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะที่เกี่ยวข้องกับการขับถ่ายปัสสาวะ เพราะหุ้มห่อท่อปัสสาวะอยู่ จึงทําให้การโตของต่อมลูกหมากกระทบกับการขับถ่ายปัสสาวะ ซึ่งสังเกตได้คือ

- ปัสสาวะไม่พุ่ง

- ปัสสาวะลําเล็ก

- ปัสสาวะลําบาก ใช้เวลานานกว่าจะหมด

- ปัสสาวะไม่ค่อยสุด หรืออาจจะถ่ายปัสสาวะไม่ออก

การโตของต่อมลูกหมากนี้ ไม่ใช่อาการเริ่มแรกของมะเร็งต่อมลูกหมาก เพราะมะเร็งต่อมลูกหมากระยะแรกจะไม่ปรากฏอาการจนเมื่อก้อนมะเร็งโตขึ้นจึงจะส่งผลรบกวนต่อการถ่ายปัสสาวะ เช่นเดียวกันกับต่อมลูกหมากโตชนิดธรรมดา ดังนั้น กว่าจะทราบว่าเป็นมะเร็ง ระยะของโรคก็ลุกลามมากพอสมควรแล้วจนอาจไม่สามารถรักษาให้หายขาดได้ การตรวจเช็กว่าเป็นมะเร็งหรือไม่จึงเป็นวิธีการที่จะทําให้เราสามารถทราบได้ว่า มีมะเร็งซ่อนอยู่หรือไม่เพื่อรับการรักษาตั้งแต่ระยะแรกๆ ให้หายขาด

เดิมมีความเข้าใจว่า มะเร็งต่อมลูกหมากเป็นมะเร็งที่พบได้น้อยในชาวเอเชีย แต่ในปัจจุบันพบว่า ชายไทยมีโอกาสตรวจพบมะเร็งต่อมลูกหมากมากขึ้นเนื่องจากการใช้ชีวิตที่เปลี่ยนไป โดยเฉพาะเรื่องอาหารและสิ่งแวดล้อม รวมถึงประชาชนมีความรู้มากขึ้น ขวนขวายจะมารับการตรวจและคัดกรองหามะเร็งกันมากขึ้น

โดยทั่วไปแนะนําให้ผู้ชายที่มีอายุ 45 ปีขึ้นไป มารับการตรวจ หากตรวจแล้วปกติก็สามารถเว้นการตรวจเป็นทุก 1-2 ปีก็ได้ ส่วนผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากควรมารับการตรวจแต่เนิ่นๆ และแนะนําให้ตรวจบ่อยกว่าคนทั่วไป โดยแนะนําให้เริ่มตรวจตั้งแต่อายุ 35 ปี

ขั้นตอนการตรวจเริ่มจากการซักประวัติ การตรวจทั่วไป ตรวจต่อมลูกหมาก โดยแพทย์จะสวมถุงมือ สอดนิ้วไปคลําต่อมลูกหมากทางช่องทวารหนัก นอกจากนี้ การตรวจทางห้องปฏิบัติการคือ การตรวจเลือดหาค่า PSA (Prostatic Specific Antigen) หรือสารที่ผลิตออกมาจากต่อมลูกหมาก ซึ่งหากมีค่าสูงกว่าปกติก็อาจสันนิษฐานว่าเกิดจากมะเร็งต่อมลูกหมากได้ แต่ก็ยังมีโรคที่ต่อมลูกหมากอีกหลายอย่างที่ทําให้ผล PSA ในเลือดผิดปกติ เช่น การอักเสบ การกระทบกระเทือนบริเวณต่อมลูกหมาก หรือต่อมลูกหมากโตแบบปกติ แต่มีขนาดโตมากก็อาจทําให้ผลเลือดสูงได้ ส่วนมากแพทย์จึงต้องตรวจปัสสาวะประกอบด้วยว่ามีการอักเสบในทางเดินปัสสาวะหรือไม่

ขั้นตอนสําคัญ หากผลเลือด หรือผลการตรวจร่างกายผิดปกติ คือการนําชิ้นเนื้อจากต่อมลูกหมากไปตรวจทางพยาธิวิทยาว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ โดยแพทย์จะสอดหัวอัลตราซาวนด์ ซึ่งออกแบบมาโดยเฉพาะเข้าทางทวารหนัก และสอดเข็มเล็กๆ เจาะชิ้นเนื้อจากต่อมลูกหมากไปตรวจ จะทําให้เราทราบแน่ชัดว่า เป็นมะเร็งหรือไม่ แล้วจะสามารถเลือกวิธีการรักษาได้ถูกต้อง หากเป็นมะเร็งระยะแรกๆ ก็สามารถรักษาจนหายขาด ไม่ว่าจะเป็นการผ่าตัด การฉายรังสี หรือฝังแร่

ศ.นพ.วชิร คชการ

คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี

 

ปัจจุบันโรคมะเร็งต่อมลูกหมากเป็นสิ่งที่ประชาชนหลายคนให้ความสนใจมาก และแม้ว่าจะเป็นโรคในเพศชาย แต่ก็อยู่ในความสนใจของทุกเพศ... 6 มี.ค. 2557 08:18 6 มี.ค. 2557 09:23 ไทยรัฐ