วันพุธที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

หอมมะลิ...ทำไมต้อง 105

สงสัยไหม ทำไมข้าวหอมมะลิอันลือเลื่องของไทย ถึงมีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า ข้าวขาวดอกมะลิ 105...ตัวเลข 105 มาจากไหน

และทำไมชื่อเรียกถึงได้ต่างจากพันธุ์ข้าวอื่นๆ ของกรมการข้าวที่มัก จะมีชื่อนำหน้าด้วยคำว่า “กข” แล้วตามด้วยตัวเลข...เลขคี่ข้าวเจ้าเลขคู่ข้าวเหนียว เช่น กข 1, กข 2, กข 10, กข 13, กข 21, กข 37 ล่าสุดมีถึง กข55

ไม่มีชื่อ กข นำหน้า เหตุผลหนึ่งมาจากเป็นพันธุ์ข้าวพื้นเมืองดั้งเดิมของไทยที่มีมานานนม ก่อนจะมีการใช้ชื่อพันธุ์ กข 1 ที่ได้มีการขึ้นทะเบียนรับรองพันธุ์ครั้งแรกเมื่อปี 2509

ด้วยเป็นพันธุ์เก่าก่อน เลยไม่มีคำว่า กข นำหน้า...ส่วนตัวเลข 105 ต่อท้ายนั้น ที่มาน่าสนใจ เพราะเกี่ยวพันกับประวัติศาสตร์การเมืองโลกในช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ลัทธิคอมมิวนิสต์กำลังแพร่ระบาดไปทั่วโลก

สหรัฐฯในฐานะหัวเรือใหญ่ฝ่ายต่อต้านคอมมิวนิสต์ กลัวชีวิตผู้คนในภูมิภาคแถบบ้านเราจะมีข้าวไม่พอกิน คอมมิวนิสต์จะนำมาเป็นข้ออ้าง ขายนโยบายประชานิยมได้ง่าย เลยสนับสนุนไทยพัฒนาพันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตสูง...ช่วงปี 2492 คนไทยก็ยังไม่มีความรู้เรื่องพัฒนาพันธุ์ข้าวอะไรมากมาย ข้าวพันธุ์ ใหม่ก็ยังไม่มี

จึงมีแนว ความคิด ที่จะพัฒนาปรับปรุงพันธุ์ ข้าวที่มีอยู่เดิมให้ดีกว่า เก่า ด้วยการส่งเจ้าหน้าที่ลงสำรวจหาพันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตสูง ตามหลักวิชาการที่ผู้เชี่ยวชาญสหรัฐฯมาให้ความรู้...และเก็บตัวอย่างข้าวพันธุ์ดีจากทั่วประเทศมาที่กรมการข้าว เพื่อนำไปปลูกทดสอบเปรียบเทียบหาพันธุ์ดีที่สุด

นายสุนทร สีหะเนิน เป็นหนึ่งในทีมงานเจ้าหน้าที่ ได้พบข้าวหอมดอกมะลิ จาก อ.บางคล้า จ.ฉะเชิงเทรา ให้ผลผลิตสูงได้ตามมาตรฐานที่กรมกำหนด จึงเก็บตัวอย่างมา 200 รวง

และเมื่อนำข้าวพันธุ์ที่สำรวจมาได้ไปทดสอบปลูกเปรียบเทียบ ข้าวแต่ละพันธุ์มี 200 รวง จะถูกกำหนดหมายเลข 1-200 ไว้หมด ปรากฏว่า ข้าวหอมดอกมะลิรวงหมายเลขอื่นๆ ให้ผลผลิตไม่ดีพอ

มีแต่รวงที่ 105 เท่านั้นให้ผลผลิตสูง...เอาชนะพันธุ์ข้าวหอมนางมลได้

ข้าวจาก 1 รวง ณ วันนั้น จึงถูกนำไปทำให้เป็นพันธุ์บริสุทธิ์เป็นพ่อแม่พันธุ์ ให้ลูกพันธุ์ไปปลูกขยายต่อในภาคอีสานและภาคเหนือ...105 เลยได้รับเกียรติให้เป็นนามสกุล ต่อท้ายชื่อข้าวขาวดอกมะลิ มาจนถึงวันนี้.

ชมชื่น ชูช่อ