วันศุกร์ที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

รัฐธรรมนูญและประชาธิปไตยรัสเซีย

พ.ศ.2555 ผมทำหน้าที่เลขานุการของพ่อ ซึ่งเดินทางไปเป็นหัวหน้าคณะผู้แทนรัฐสภาไทยในการประชุมรัฐสภาว่าด้วยองค์การการค้าโลก ที่นครเจนีวา สมาพันธรัฐสวิส ในงานเลี้ยงรับรอง ผมได้รับการแนะนำให้รู้จักกับอาจารย์เก่าของพ่อชาวรัสเซียผู้หนึ่ง

ก่อนนอน ผมมักจะอ่านรายละเอียดในนามบัตรที่ได้รับมาในแต่ละวัน นามบัตรของอาจารย์ชาวรัสเซียผู้นั้น ระบุว่า ท่านเป็นสมาชิกของ The Federal Council

พ่ออธิบายว่า สมาชิกของสภาของสหพันธรัฐก็คือ วุฒิสภานั่นเอง มาตรา 95 ของรัฐธรรมนูญรัสเซียให้รัฐสภาประกอบด้วย 2 สภา คือวุฒิสภาที่เรียกว่า The Federal Council และสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งรัสเซียไม่เรียกสภาผู้แทนราษฎรว่า House of Representatives เหมือนประเทศอื่นๆ แต่เรียกว่า State Duma

รัฐธรรมนูญรัสเซีย มาตรา 59 วรรค 2 บอกว่า วุฒิสภาประกอบด้วย สมาชิกซึ่งเป็นตัวแทนของแต่ละรัฐของสหพันธรัฐ รัฐละ 2 คน มาจากฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหาร ฝ่ายละ 1 คน ส่วนวรรค 3 ของมาตรานี้ กำหนดว่า สภาผู้แทนราษฎรมีสมาชิก 450 คน

ที่นานาอารยประเทศยอมรับกันก็คือ ตัวแทนที่ได้รับการเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชน อย่างของรัสเซียนี่นะครับ กำหนดไว้ในมาตรา 96 ของรัฐธรรมนูญเลยว่า สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้รับเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนและดำรงตำแหน่งคราวละ 4 ปี

ตามพ่อไปไหนมาไหน ผมถึงได้ทราบว่า ยังมีคนไทยจำนวนไม่น้อยเข้าใจว่า รัสเซียเป็นคอมมิวนิสต์ เป็นเผด็จการ ซึ่งผมเห็นพ่อยอมใช้เวลาอรรถาธิบายขยายความให้ผู้เข้าใจผิดฟังทุกครั้ง ว่าไม่ใช่เลยครับ สหภาพโซเวียตต่างหากที่เป็นคอมมิวนิสต์ เมื่อสหภาพโซเวียตแตกกระจัดพลัดพรายกลายเป็น 15 ประเทศ 1 ใน 15 ประเทศนั้นคือสหพันธรัฐรัสเซีย ซึ่งมีรัฐธรรมนูญที่ได้รับการลงประชามติรับรองเมื่อ 12 ธันวาคม พ.ศ.2536

พ่อยังเที่ยวคุยกับใครต่อใครว่า วันที่ลงประชามตินั้น พ่อเองก็ไปยืนท่ามกลางความหนาวเหน็บ สังเกตการณ์อยู่ในกรุงมอสโก

คนรัสเซียไปออกเสียงประชามติร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่กันมากถึง 58 ล้านคน โดย 32 ล้านคน (58.4%) ออกเสียงเห็นชอบ และประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 25 ธันวาคม พ.ศ.2536 ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา รัสเซียก็เป็นประเทศที่มีประชาธิปไตยเต็มใบ ไม่เคยมีการปฏิวัติรัฐประหาร นานาอารยประเทศต่างค่อยๆ ทยอยยอมรับนับถือรัสเซียในเรื่องของความเป็นชาติรัฐประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ที่สุดในโลกประเทศหนึ่ง

รัสเซียใช้ความยอมรับจากนานาอารยประเทศ 20 ปี สร้างตนเองจากประเทศยากจนขัดสนข้าวปลาอาหาร คนต้องยืนเข้าคิวซื้ออาหารยาวเป็นกิโลเมตร มาเป็นประเทศที่มีสถานะทางเศรษฐกิจในระดับแถวหน้าของโลกในปัจจุบัน

ส่วนประเทศไทย ใครก็รู้ว่าเป็นชาติรัฐประชาธิปไตยมาตั้งแต่ พ.ศ.2475 ทว่าประชาธิปไตยไทยกะปลกกะเปลี้ย ถูกคนเลวปู้ยี่ปู้ยำ กระทำรัฐประหารครั้งแล้วครั้งเล่า ถูกคนชั่วเอาแนวทางนอกประชาธิปไตยมาใช้หลายครั้ง  เวลาล่วงเลยมาจนถึงบัดนี้ 82 ปีแล้ว ประชาธิปไตยไทยและประเทศไทยก็ยังเดินไปไม่ถึงไหน

รัฐธรรมนูญของรัสเซียมั่นคงมาก ไม่มีการฉีกทิ้งและสร้างฉบับใหม่ ทว่าตรงไหนมีข้อบกพร่องที่สร้างความขัดแย้งให้กับผู้คนในประเทศ มวลมหาประชาชนก็ยินดีให้มีการแก้ไขตามหลักประชาธิปไตย

รัฐธรรมนูญฉบับแรกและฉบับเดียวของรัสเซียวางรากฐานทางกฎหมายของประเทศไว้อย่างมั่นคงมาก กำหนดให้ประธานาธิบดีเป็นประมุขของสหพันธรัฐและต้องอยู่ในฐานะที่จะต้องรับผิดชอบในการปกป้องรัฐธรรมนูญ สิทธิมนุษยชน สิทธิและเสรีภาพของพลเมือง รักษาไว้ซึ่งเอกราชอธิปไตยของชาติและบูรณภาพทางดินแดนของประเทศ

เพราะพ่ออยู่ในเหตุการณ์ตั้งแต่ตอนสหภาพโซเวียตล่ม ได้เห็นประเทศและประชาชนคนรัสเซียตอนเป็นอนาธิปไตย ไร้ระเบียบ ไร้กฎเกณฑ์ ไม่มีกฎหมาย รัสเซียในสมัยก่อนตอนนั้นเหมือนนรก ไม่มีความปลอดภัย ใครอยากใหญ่มีอำนาจก็ต้องสะสมพวก สะสมอาวุธ พ่อจึงกลัวเหตุการณ์อย่างนี้มาก และไม่อยากให้เกิดในมาตุภูมิปิตุภูมิของตนเอง

ต้องขอบคุณนายเยลต์ซิน แม้ว่าแกจะเป็นคนขี้เหล้าเมายา ทว่าจิตใจของแกบูชาประชาธิปไตยเหลือเกิน ชีวิตเยลต์ซินก้าวหน้าในระบบคอมมิวนิสต์ เคยใช้เผด็จการกดหัวประชาชนมาก่อน ถึงแกจะใช้ระบบเผด็จการต่อไป ก็ไม่มีใครว่า

แต่จิตใจอันสะอาดงดงามที่มีแต่ความปรารถนาดีให้กับประชาชนคนรัสเซียทุกหมู่เหล่า เยลต์ซินเร่งให้มีการร่างรัฐธรรมนูญ และขอให้ประเทศปกครองด้วยหลักนิติธรรมอย่างเคร่งครัด.

คุณนิติ นวรัตน์

6 ม.ค. 2557 09:38 ไทยรัฐ