วันพฤหัสบดีที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

คน..ดมข้าว มือหนึ่งมือเดียวของไทย

“ไม่​ต้อง​ถาม​ว่า​ทำได้​ยัง​ไง และ​ไม่​ต้อง​สงสัย​เกิด​ปี​อะไร ชาติที่แล้ว​เป็น​สุนัข​หรือ​เปล่า ถึง​ได้​ดม​เก่ง​กว่า​คน​อื่น เพราะ​ไม่​รู้ มัน​เป็น​ของมันเอง”

เสียง​พูด​ของ ระวี​วรรณ จิต​ติ์มหิ​มา พนักงาน​ประจำ​ห้อง​ทดลองศูนย์วิจัย​ข้าว​ปทุมธานี และ​อีก​ฐานะ...นัก​ดม​ข้าว​มือหนึ่ง มือ​เดียว​ของ​กรมการข้าว

ข้าว​ไม่​ว่า​จะ​เป็น​พันธุ์​ไหน ถ้า​จะ​นำ​ไป​ปรับปรุง​พันธุ์​ให้​เป็น​ข้าว​หอม ต้อง​ผ่าน​การ​ดมจาก จมูก​เธอ​ทั้งสิ้น...ข้าว​หอม​มะลิ จะนำไปขาย​ได้​แบบ​มี​ตรา​รับรอง​มาตรฐาน​หอมมะลิ​ แท้ ก็​ต้อง​ผ่าน​ด่าน​จมูก​เธอ​อีก​เช่น​กัน


เดิมที​เป็น​เพียง​พนักงาน​ธรรมดา​นี่แหละ แต่​ปี 2528 ทาง​สถานี​วิจัยฯต้องการ ​พัฒนา​สาย​พันธุ์​ข้าว​หอม จึง​ต้องการ​คนมา​ดม​พิสูจน์ เริ่ม​จาก​คัดเลือก​เจ้าหน้าที่มา​ทดสอบ​ความ​สามารถ​ใน​การ​ดม จมูก​ใครไว​เป็น​พิเศษ สามารถ​แยก​กลิ่น​ได้...ปรากฏ​ว่า​ผ่าน​แค่​คน​เดียว

จาก​นั้น​มา​ฝึกหัด​แยกแยะ ให้​คะแนน ความ​ตาม​ระดับ​ความ ​หอม 4 ระดับ... “0 คะแนน” คือ ไม่หอม ​เลย, “1 คะแนน” หอม​น้อย, “2 คะแนน” หอม​ปานกลาง หอม​ไม่นาน และ “ 3 คะแนน” หอม​มาก​และ​หอม​นาน

แต่​ข้าว​ที่​จะ​นำ​มา​ดม การ​หุง​จะ​ไม่​เหมือน​ทั่วไป...ถ้า​ต้องการ​ดม​ให้​รู้​ว่า​พันธุ์​ข้าว​มี​กลิ่น​หอม​เพื่อ​นำ​ไป​พัฒนา​สาย​พันธุ์ จะใช้​ข้าวสาร 5 กรัม ใส่​ใน​หลอดทดลอง​ขนาด 16 มม. เติม​น้ำเกลือ 10% ลงไป 4 มล. ปิด​จุก​ให้​สนิท​แล้วนำ​ไปวาง​ใน​น้ำ​เดือด 3 นาที ทิ้ง​ไว้เย็น​ถึง​จะ​ดม​ได้


ส่วน​ข้าว​หอม​มะลิ​เพื่อ​ออก​ตรา​รับรอง จะ​ใช้​ข้าว 30 กรัมใส่​ บิ๊ก​เก​อร์​ขนาด 250 มล. เติม​น้ำ 1.7 เท่า​ของ​ปริมาณ​ข้าวสาร ปิด​ผนึก​ด้วย​กระดาษฟอยล์ นึ่ง 30 นาที ทิ้ง​ให้​เย็นถึง​ดม​ได้...ต้อง​ใช้​ข้าว​มากกว่า เพราะไม่ ได้​ทำ​เพื่อ​ดม​อย่าง​เดียว ต้อง​นำ​ไป​ตรวจ​พิสูจน์​เนื้อ​สัมผัส​ของ​ข้าว มี​ความ​แข็ง นุ่ม เหนียว ได้​มาตรฐาน​หรือ​ไม่​ด้วย

จาก​ประสบการณ์ 28 ปี​เต็ม มีข้าว​ผ่าน​จมูก​มา​แล้ว​ไม่​รู้​กี่​สาย​พันธุ์ เธอ​ยืนยัน...ยังไง​หอม​มะลิ​แท้ ยัง​เป็น​เบอร์ 1 ใน​โลก​ข้าวหอม ยิ่ง​ถ้า​ปลูก​ในพื้นที่​ดิน​ปน​ทราย อย่างทุ่งกุลา​ร้องไห้ หอม​ที่สุด

แม้แต่​ข้าว​พันธุ์​ปทุมธานี 1 ที่​นัก​วิชาการ​ยกย่อง​เทียบ​ชั้น​หอม มะลิ เธอ​ยัง​ให้​แค่ 2 คะแนน หอม​ปานกลาง หอมไม่นาน... สู้​หอม​มะลิ​แท้​ไม่ได้


“สิ่ง​ที่​ต้อง​ระวัง​มาก​ที่สุด คน​เตรียม​อุปกรณ์ คนหุง จะ​ต้อง​ไม่​ใช้​เครื่องสำอาง​ที่​มี​น้ำหอม และ​ก่อน​จะ​เตรียม​อุปกรณ์​จะ​ต้อง​ล้างมือ​ให้​สะอาด​ปราศจาก​กลิ่น​เสีย​ก่อนด้วย ไม่​อย่าง​นั้น​กลิ่น​จะ​ปน​ไป​กับข้าว​ทำให้​แยกกลิ่น​ได้​ยาก ส่วน​เรื่อง​ป่วย​เป็น​หวัด​ไม่​ต้อง​กังวล เป็น​เมื่อไร​ก็หยุด​ดม เพราะ​งาน​ของ​เรา​ไม่​ใช่​เรื่อง​เร่ง​คอขาดบาดตาย​ที่​จะ​ต้อง​ทำให้​เสร็จ​ในเร็ว​วัน หาย​หวัด​เมื่อ​ไรกลับ​มา​ดม​ใหม่​เท่านั้น​เอง”

แม้​วัน​นี้กรมการ​ข้าว​ จะ​มี​เครื่องมือ​วิทยาศาสตร์​ แยก​กลิ่น​หอม มา​ใช้​งาน​ตั้งแต่​ปี 2554 แล้วก็ ตาม...ทุก​วัน​นี้​ยัง​คง​ใช้​จมูก​ของ​เธอ​ดม​พิสูจน์ เปรียบเทียบ​อยู่​เช่น​เดิม


“ตั้งแต่​มี​เครื่อง​มา​ช่วย บอกได้​ เลย​ว่า​ดีใจ​มาก ไม่ได้​กลัว​เลยเรื่อง​เครื่องจักร​จะ​มา​แย่ง​งาน เพราะที่​ผ่าน​มา​เครียด​มาก งาน​รับผิดชอบ​งาน​แบบ​นี้ ข้าว​จะ​ผ่าน​ไม่​ผ่านจะได้​ตรา​รับรอง​หรือ​ไม่ ภาระ​ตก​อยู่​ที่เรา​คน​เดียว ถ้า​ดม​แล้ว​ไม่​ผ่านก็จะ​ถูก​ครหา​ว่า​ลำเอียง ไม่​ยุติธรรม มีเครื่อง​มา​ช่วย​เลย​สบายใจกว่า​แต่​ก่อน​เยอะเลย”.

 

ชาติ​ชาย ศิริ​พัฒน์

“ไม่​ต้อง​ถาม​ว่า​ทำได้​ยัง​ไง และ​ไม่​ต้อง​สงสัย​เกิด​ปี​อะไร ชาติที่แล้ว​เป็น​สุนัข​หรือ​เปล่า ถึง​ได้​ดม​เก่ง​กว่า​คน​อื่น เพราะ​ไม่​รู้ มัน​เป็น​ของมันเอง” เสียง​พูด​ของ ระวี​วรรณ จิต​ติ์มหิ​มา พนักงาน​ประจำ​ห้อง​ทดลองศูนย์วิจัย​ข้าว​ปทุมธานี และ​อีก​ฐานะ...นัก​ดม​ข้าว​มือหนึ่ง มือ​เดียว​ของ​กรมการข้าว... 5 ม.ค. 2557 12:49 5 ม.ค. 2557 12:55 ไทยรัฐ