วันอังคารที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
คำให้การมหาโค

คำให้การมหาโค

  • Share:

ผมเคยอ่านหนังสือ คำให้การของชาวกรุงเก่า ซึ่งดูเหมือนว่า จะคล้ายๆ กับ คำให้การขุนหลวงหาวัด...หนังสือสองเล่มนี้ มีข้อเหมือนกัน...ตรงเป็นเรื่องจากปากของคนไทยที่ถูกกวาดต้อนไปเป็นเชลยที่พม่า

ถ่ายทอดผ่านล่ามพม่า และบันทึกไว้เป็นภาษาพม่า

ยังมี หนังสืออีกเล่ม...ชื่อ คำให้การของมหาโค  มหากฤชเรื่องเมืองพม่า(สำนักพิมพ์อันพู ชูชาติ-วุฒิชาติ ชุ่มสนิท เรียบเรียง)คนไทยใช้ล่ามพม่า เรียบเรียงเป็นภาษาไทย เมื่อปี 2353

หนึ่งในเชลยศึกสงครามเสียกรุงครั้งที่ 2 พ.ศ.2310 นายโค ไพร่วัย 27 ปี ถูกลากคอตามขุนหลวงหาวัด (พระเจ้าอุทุมพร) ไปพม่า ขบวนไปถึงเมืองแปร เชลยถูกแยกพรากจากกัน...นายโค ได้โอกาสใช้ผ้าเหลือง เป็นเครื่องคุ้มตัว

บวชเป็นพระ หนีการถูกเกณฑ์ไปทำสงคราม อยู่ 14 ปี พระโคก็สึกออกมา มีเมียมีลูก มีฐานะเป็นทาสรับใช้อยู่ในวังหลวงพม่า จากยุคพระเจ้ามังระ มาถึงราชบุตรจิงกูจา จนถึงพระเจ้าปดุง

นายโคจึงมีประสบการณ์ถึงสามรัชกาล

ในยุคพระเจ้าปดุง พ.ศ.2328 พม่าตั้งใจทำสงครามเก้าทัพ พวกผู้ชายไม่ว่าพม่าแท้ๆ หรือพม่าเทียม...ถูกเกณฑ์มาเหยียบแผ่นดินไทย นายโคก็ถูกเกณฑ์มาด้วย แต่การเป็นคนไทยหัวใจไทย จะถือดาบรบกับคนไทย เป็นเรื่องฝืนใจนัก

นายโคใช้ไหวพริบ แกล้งป่วย...ถ่วงเวลา จนกระทั่งพระเจ้าปดุง พ่ายศึกในสงครามเก้าทัพกับไทย...อาการป่วยก็หาย กลับไปรับใช้ในราชสำนักต่อ...จึงรู้เรื่องลึกๆ ที่ชาวบ้านสามัญไม่รู้

ปี 2340 รัชกาลพระเจ้าปดุง จู่ๆก็มีกองทัพข้าศึก แยกย้ายกันมาถึงเก้าทัพ บุกเข้ามาประชิดติดกรุงอังวะ

ชาวบ้านแตกตื่นตกใจ...นึกว่าจะมีสงครามนองเลือด แต่เอาเข้าจริง ก็เป็นกองทัพ สมมติ พระเจ้าปดุงให้เจ้าชายองค์หนึ่ง สำแดงบารมีเป็นผู้มีบุญ นำเก้าทัพเข้ามายึดเมืองอังวะ เป็นการแก้เคล็ด

ชาวบ้านนินทา ตั้งแต่แพ้ศึกไทย...พระเจ้าปดุง ทรงพระสติป้ำๆเป๋อๆ จึงทำอะไรแปลกๆ

นายโค อยู่ใกล้ราชสำนัก ถึงขั้นจะรู้ว่า เบื้องหลังสงครามเก้าทัพปลอม...มาจากชาวบ้าน นิยมร้องเพลงกล่อมเด็ก

มีเนื้อร้องว่า

“นกกระทาขันบนเขา เอาหางมาแต่ยายเจ้าข้าวเกรียบ ริมรอบขอบลิ กลางจะบิเป็นไป เมืองใหญ่จะแตกเสียเอย”

คำร้องนี้ ที่จริงมาจากยายแก่คนหนึ่ง กล่อมลูกไป ก็ปิ้งข้าวเกรียบไป แต่เนื้อร้องตอนกลาง (แผ่นข้าวเกรียบ) จะบิไป เมืองใหญ่จะแตกเสียเอย...ทำให้คนพม่า จะวิตกว่า ทัพไทยจะยกมาแก้แค้น บาดใจพระเจ้าปดุงมาก

แผนศึกเก้าทัพ สมมติเจ้าชายผู้มีบุญ จึงทำขึ้นเพื่อสร้างขวัญกำลังใจ

นายโคอยู่กรุงอังวะ จนลูกชายชื่อนายกฤช  เติบใหญ่ ก็ใช้แผนเดิมชวนกันบวชเป็นพระแล้วก็ธุดงค์มา จนถูกหน่วยตระเวนเชียงใหม่ สงสัยเป็นไส้ศึกพม่า...จับตัวไปสอบสวน

เนื่องจากนายโค และลูกชายพูดพม่าได้ชัดกว่า...ต้องใช้ล่ามพม่าแปล แต่ละคำ เมื่อถูกถามว่า ทำไม ต้องยอมลำบากตรากตรำ เดินป่าเป็นแรมเดือน...มาไทย

พระมหาโค...ซึ่งพลัดบ้านเมือง ไปเป็นเชลยพม่า นานถึง 43 ปี ก็ตอบหนักแน่นสั้นๆว่า

“คิดถึงบ้าน”

ฝ่ายไทยที่สอบสวนก็สิ้นสงสัย คนไทยไม่ว่าจะไปอยู่ที่ไหน ก็คิดถึงเมืองไทย...บ้านเกิดเมืองนอนของตัวเอง

ผมอ่านเรื่องนี้แล้วก็สงสารมหาโค กับลูกชาย...แล้วก็พลอยสงสารไปถึงเชลยไทย...บางคน ที่ร่อนเร่พเนจรอยู่ต่างเมือง โถ...ทำทุกอย่างได้เป็นเรื่องเป็นราวใหญ่โต เหตุก็เพราะความคิดถึงบ้าน เท่านั้นเอง.

 

กิเลน ประลองเชิง

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้