วันจันทร์ที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
สุนทรียภาพแนวญี่ปุ่น (1)

สุนทรียภาพแนวญี่ปุ่น (1)

  • Share:

ในวารสาร “จากญี่ปุ่น” ของ สถาน เอกอัครราชทูตญี่ปุ่น ประจำประเทศไทย กล่าวเล่าถึงสุนทรียภาพในความงดงามแบบญี่ปุ่นๆ ประกอบด้วยองค์ประกอบที่สำคัญมากมาย แต่ผสมผสานกลมกลืนกันได้อย่างสลับซับซ้อน โดยได้รับอิทธิพลจากมุมมองธรรมชาติและศาสนา ทั้งด้วยตามฤดูกาลทั้ง 4 ซึ่งเป็นพื้นฐานการดำรงชีวิต ทั้งความรัก ความเคารพและความเกรงกลัวต่อธรรมชาติจนกลายเป็นลักษณะประจำชาติที่โดดเด่น

อีกทั้งความงดงามที่ไม่เที่ยงแท้ คือทุกสิ่งใดๆในโลกล้วนอนิจจัง ซึ่งเป็นรากฐานแนว ความคิดทางพุทธศาสนา ซึ่งญี่ปุ่นยึดปฏิบัติเพราะภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาล มีการเชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้งกับความไม่เที่ยงแท้ในพุทธศาสนา เช่น เรื่องความกลมกลืนกับธรรมชาติ การผุพังเน่าเปื่อยของธรรมชาติ การเกิดใหม่ของธรรมชาติ ล้วนไม่มีอะไรจีรังยั่งยืน

คำว่า “วะบิ ซะบิ” เป็นหนึ่งในแนวคิดสุนทรียศาสตร์แบบญี่ปุ่น ต้นกำเนิดมาจากอิทธิพลนิกายเซน “วะบิ” มาจากคำว่า “วะบิชิอิ” หมายถึง ลำบาก ยากไร้ ทำให้เข้าใจถึงภาวะ ด้อยค่า หรือความหมายอีกนัยหนึ่งคือ เรียบง่าย สมถะ ส่วนคำว่า “ซะบิ” หมายถึง สภาวะที่เสื่อมถอยไปตามกาลเวลา หรืออีกนัยหนึ่งว่า ความเงียบเหงาเปล่าเปลี่ยวไร้ผู้คน ญี่ปุ่นมีแนวความคิดว่า การรับสิ่งใดๆเข้ามาด้วยจิตใจที่สงบนิ่งถือเป็นสำคัญ เพราะเป็นสภาวะที่จิตใจว่างเปล่า ไร้ซึ่งตัวตน ไม่ยึดตัวเราของเรา

ส่วนคำว่า “ยูเก็น” ทั่วๆไปหมายถึง ความลุ่มลึก หรือความงดงามที่มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่สัมผัสได้ด้วยจิตใจ และยังจินตนาการไปถึงความงามที่ซ่อนอยู่ได้อย่างลึกซึ้ง เช่น ดอกซากุระบาน หรือใบไม้เปลี่ยนสีแม้ถูกก้อนเมฆ หรือสายฝนบดบัง มองไม่เห็นด้วยสายตาตรงๆ แต่เป็นสุนทรียภาพที่ความงดงามงอกงามขึ้นในใจ

และคำว่า “มิยะบิ” ภาพลักษณ์ของวัฒนธรรมชั้นสูงในอุดมคติ คือ การลบความหยาบกระด้าง ความอ่อนด้อยประสบการณ์มารยาท คำพูด การแสดงออก บรรยากาศและความรู้สึกออกไปให้หมด เพื่อซึมซาบความประณีตอ่อนช้อยในระดับสูง...(มีต่อ)

ฤทัยรัช จันทร์เพ็ญ

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้