วันจันทร์ที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
พระกริ่งพรหมมุนี

พระกริ่งพรหมมุนี

โดย พลายชุมพล
6 ม.ค. 2562 05:01 น.
  • Share:

พระกริ่งที่สมเด็จพระสังฆราชแพ วัดสุทัศน์ สร้าง เริ่มตั้งแต่รุ่นแรก สมัยเป็นพระเทพโมลี พ.ศ.2441 ไปจนถึงรุ่นสุดท้าย...สมัยเป็นสมเด็จพระสังฆราช รุ่นเชียงตุง พ.ศ.2486 ผู้รู้บอกว่ามีรวมๆกันราว 2 พันองค์ (ไม่รวมพระกริ่งหน้าอินเดีย พ.ศ.2482)

สำหรับคนที่แค่สนใจ อาจสงสัย ทำไม ชื่อเรียกแต่ละรุ่นจึงแตกต่าง

บางรุ่นเรียกตามสมณศักดิ์ บางรุ่นเรียกตามปีที่สร้าง และบางรุ่นเรียกตามวาระ...เช่นรุ่นฉลองสมณศักดิ์เป็นสมเด็จพระสังฆราช พ.ศ.2483

หรือรุ่นฉลองสมณศักดิ์ เป็นพระพรหมมุนี นิมนต์พระ 60 รูป มาร่วมพิธี เรียกชื่อรุ่นถวายสำรับ

ชื่อรุ่นนี้ ถ้าเรียก “ถวายสำรับ” ก็เจาะจง เป็นพระกริ่งรุ่นที่สร้างปี 2459 ซึ่งสร้างจำนวน 61 องค์ รุ่นนี้ถอดจากแม่พิมพ์กริ่งใหญ่ ที่สมเด็จฯท่านยืมจากพระยาศุภกรบรรณสาร (นุ่ม วสุธาร) มาเป็นต้นแบบ

พระกริ่งใหญ่ ที่ใช้เป็นต้นแบบมีหลายองค์ องค์ที่อยู่ในบาตรน้ำมนต์ สมเด็จกรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ของวัดบวรฯ ที่ช่างถอดแม่พิมพ์และเพิ่มบัวหลัง เป็นพระกริ่งปวเรศฯ นั้นองค์หนึ่ง

องค์พระยาศุภกรฯก็อีกองค์หนึ่ง เอกลักษณ์อยู่ที่มีติ่งเม็ดไฝอยู่ชิดต้นหูซ้าย หน้าผากค่อนไปทางขวา มีเส้นแตก (เหมือนผมหยักศก) ออกจากแนวหน้าผาก ...เห็นได้ชัดจากองค์ที่หล่อติดพิมพ์เต็มๆ

แม้กระทั่งองค์ที่หล่อติดไม่สมบูรณ์ ช่างแต่งนำไปแต่ง ก็ยังศรัทธาเหลือติ่งเอาไว้

ต้นแบบแม่พิมพ์นี้ เริ่มตั้งแต่สร้างพระกริ่งพรหมมุนี รุ่นพุฒาจารย์แล้ว ยังใช้สร้างพระกริ่งรุ่นพระยาศุภกรฯ รุ่นเจ้าคุณทิพโกษา (ตอกตัว ท.ที่ก้น) และนำมาใช้ในรุ่นเชียงตุง เป็นรุ่นสุดท้าย

ข้อพิจารณา ที่ต้องทำความเข้าใจ สมเด็จสังฆราชแพ ท่านสร้างพระกริ่งทุกปี เช่นแม่พิมพ์พระกริ่งพรหมมุนี ก็ยังใช้ในรุ่นปีต่อๆไป ไปถึงรุ่นพุฒาจารย์ ส่วนผสมของโลหะ เข้มข้นเจือจางแตกต่างกันบ้าง ฝีมือช่างแต่งที่มีหลายคนตั้งแต่ช่างแต่งรุ่นแรก ไปถึงรุ่นหลังๆ ก็ทำให้แตกต่างกันไปอีก

ดูพระกริ่งพรหมมุนี องค์ในคอลัมน์...ฟอร์มองค์นี้ เป็นพระกริ่งแต่ง เม็ดไฝก็ไม่มี แต่ก็พอเทียบเคียงได้กับพระกริ่งพรหมมุนี องค์ที่ 3 ในหนังสือ ตำนานพระกริ่ง ของวัดสุทัศน์ เมื่อปี 2517 ซึ่งมีคำบรรยายว่า

พระกริ่งรุ่นฉลองพระชนมายุครบ 60 ปี สมัยที่เป็นพระพรหมมุนี พ.ศ.2459 พระกริ่งรุ่นนี้ เนื้อในสีนากอมขาว เนื้อกลับดำสนิท ความสูง 3 ซม. 8 มม. ฐานกว้าง 2 ซม. 4 มม.

ภาพกริ่งพรหมมุนี ในหนังสือเล่มวัดสุทัศน์ เป็นสีขาวดำ ดูแล้วต้องมโนต่อ ที่ว่า เนื้อกลับดำสนิท นั้นดำอย่างไร

สำหรับคนที่ติดตาม ยังหาดูภาพพระกริ่งองค์นี้ เป็นภาพสี คมชัด ในหนังสือพระกริ่งมาตรฐานวงการ อีกหลายเล่ม เล่มมรดกล้ำค่า คุณบุญเหลือ ออประเสริฐ บรรยายให้ความรู้เพิ่มเติมว่า

หล่อแบบกริ่งในตัว สร้างจำนวน 61 องค์ องค์นี้ ฝีมือแต่งโดย พระปลัดจิ๋ว

ดูภาพสี ก็พอเห็นผิวหรือกระแสเนื้อ ไม่ดำสนิทนัก ออกเป็นสีเทาจางๆ ย้ำอายุความเก่า ข้อพิจารณาฝีมือแต่ง พระปลัดจิ๋วพอเทียบเคียงได้ จากเส้นสาย การลงน้ำหนักการแต่งรุ่นธรรมโกษาจารย์ รุ่นเขมรน้อย

องค์ในคอลัมน์ ฝีมือแต่งปากคอคิ้วคาง สังฆาฏิ บัวที่ฐาน ฝีมือไปทางพระปลัดจิ๋ว ส่วนก้นช่างเกลาเนื้อจนบาง ทั้งยังทุบให้บุ๋มลง (เจตนาให้ได้เสียงกระทบดังเพราะ) จนทะลุ โชคดีที่ยังเขย่าได้เสียงดังตามความตั้งใจ

ค่อยๆเรียนค่อยๆรู้ รู้จักเนื้อพระกริ่ง รู้จักผิวกระแสพระกริ่ง แต่ละรุ่น และรู้ฝีมือช่างแต่งด้วย จึงจะถือว่าเป็นผู้รู้เรื่องพระกริ่งตัวจริง.

O พลายชุมพล O

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้