วันเสาร์ที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2562
บริการข่าวไทยรัฐLogin
กริ่งเขมรน้อย พิมพ์ใหญ่

กริ่งเขมรน้อย พิมพ์ใหญ่

โดย พลายชุมพล
2 ธ.ค. 2561 05:01 น.
  • Share:

ขนบการใช้พระกริ่งแต่โบราณ นิมนต์ท่านไว้ก้นขันน้ำมนต์ เวลาจะไปไหนก็ไปกราบ...วักน้ำมนต์ลูบหน้า...เชื่อกันว่า เป็นสิริมงคล และป้องกันเสนียดจัญไรภัยพาลทั้งปวง

พระกริ่งในขันน้ำมนต์ ในบาตรน้ำมนต์ กรมพระยาปวเรศวริยาลงกรณ์ ในพิพิธภัณฑ์วัดบวรฯ เป็นพระกริ่งใหญ่ ไม่ใช่พระกริ่งปวเรศฯ ที่ทรงเอาเค้าพระกริ่งใหญ่มาเป็นต้นแบบสร้าง

พระกริ่งปวเรศฯองค์หลัก ที่เห็นเจนตา ท่านจำวัดอยู่ในกุฏิดินเผาเล็กๆ ไม่ได้แช่น้ำในบาตรน้ำมนต์

เจตนาการสร้างพระกริ่งแต่ดั้งเดิม สร้างไว้ทำน้ำมนต์ ส่วนพระที่ใช้ติดตัว สมัย ร.5 มีการสร้างพระชัยวัฒน์องค์เล็กๆ ผูกพระศอไว้คุ้มครองพระราชโอรส เมื่อส่งไปศึกษาต่างประเทศ

ค่านิยม เอาพระกริ่งติดตัว...มีบางคนบ่น ขนาดพระเมื่อรวมตลับ...ใหญ่ แขวนเดี่ยวก็หนักเกินไป

เมื่อสมเด็จสังฆราชแพ วัดสุทัศน์ ดำริสร้างพระกริ่ง รุ่นเขมรน้อย ระหว่างปี 2455-2458 ขนาดองค์เล็ก และบาง พออนุโลมแขวนคอกับพระองค์อื่นๆอย่างพระสมเด็จได้

พระกริ่งเขมรน้อย ชื่อเรียก...บอกนัย ได้ต้นแบบพระจากเขมร คำบอกเล่าผู้ใหญ่ พระกริ่งปทุมสุริยวงศ์จากเขมร แต่พระกริ่งจากเขมร มีทั้งกริ่งใหญ่ และกริ่งบาเก็ง

ถ้ายึดคำเขมร ต่อด้วยคำ “น้อย” กริ่งเขมรน้อย ก็น่าจะได้ต้นแบบมาจากพระกริ่งบาเก็ง มากกว่าแบบ “จีนเล็ก” ซึ่งเป็นกริ่งจีนสมัยต่อๆมา ที่วงการเรียก กริ่งจีน หรือกริ่งทิเบต

หากได้ดูด้านก้นและด้านข้าง กริ่งเขมรน้อย จะเห็นว่าแบนและบางไปทางกริ่งบาเก็ง

หนังสือมรดกล้ำค่า สมเด็จพระสังฆราชแพ ติสสเทวมหาเถร ของคุณบุญเหลือ ออประเสริฐ มีภาพพระกริ่งเขมรน้อย ต่างสภาพ ต่างฝีมือ แต่งไว้ให้ดูหลายองค์

มีสองขนาด พิมพ์ใหญ่ ส่วนกว้างของฐาน ราว 2.1 ถึง 2.2 ส่วนสูง 3.5 ถึง 3.6 ความกว้าง ความสูง ขนาดสมเด็จมาตรฐานกลาง...ทั้งชะลูดเรียวบาง ส่วนพิมพ์เล็ก ก็ย่อส่วนลงไปอีก

หาตลับพอดีๆ ไม่หนาเกินไป ใช้แขวนสร้อยคอ ก็น่ารักออก

มีคำอธิบาย เรื่องเนื้อ...เนื้อนวโลหะ ภายในสีนาก กลับขาวแล้วดำสนิท หล่อแบบกริ่งในตัว

ทุกองค์แต่งโดยฝีมือพระปลัดจิ๋ว ซึ่งเป็นฝีมือเดียวกับองค์ที่แต่งรุ่นก่อนหน้า รุ่นธรรมโกษาฯ

ฝีมือแต่งพระปลัดจิ๋ว ไม่งดงามพริ้งเพรา เท่าช่างชุดแต่งพระกริ่งปวเรศฯ วัดบวรฯ ซึ่งผมเชื่อว่าเป็นช่างชุดเดียวกับที่แต่งพระกริ่งสมเด็จสังฆราชแพ รุ่นเทพโมลี รุ่นแรก ปี 2411

ทั้งกริ่งเขมรน้อย พิมพ์ใหญ่พิมพ์เล็ก ท่านแต่งไว้สองแบบ แบบแรก แต่งสวย ตาจมูก ปาก คิ้ว พอได้สัดส่วนงาม แบบที่สอง แต่งพอเป็นเค้า ลงน้ำหนักเครื่องมือเป็นร่อง พอให้รู้ว่าเป็นคิ้ว เป็นปากเท่านั้น

หาของแท้ดูยาก ก็คงต้องดูภาพ เป็นแนวทาง จัดน้ำหนักฝีมือแต่งไว้ในใจ...เวลาไปเจอของปลอมหลายฝีมือ ที่ทำออกมาล่อคนที่คิดว่าเป็นเสือ...แต่จริงๆก็เป็นแค่แมวหง่าวธรรมดา

องค์ในคอลัมน์ เป็นพระกริ่งเขมรน้อย พิมพ์ใหญ่ ผิวสนิมดำและหนาเป็นธรรมชาติ ฝีมือแต่งลงตัวทุกเส้นสาย พระปลัดจิ๋วแน่นอน

ถ้าเป็นองค์ที่อาจารย์หนู (นิรันตร์ แดงวิจิตร) แต่งเพิ่มเติม ข้อสังเกตอยู่ที่สนิมแม้จะถูกทำให้ดำเหมือนกัน แต่ผิวสนิมบางกว่า อย่าลืมว่า รุ่นเขมรน้อยเดิมๆ อายุการสร้างถึงปีนี้ ปี 2561 เกินร้อยปีแล้ว

ข้อมูลพระกริ่งเขมรน้อย หล่อแบบกริ่งในตัว...แต่ไม่บอกว่า “2 รู” ชี้ว่า ไม่ว่าพิมพ์ใหญ่พิมพ์เล็ก พื้นที่มีน้อย เจาะรูชนวนได้รูเดียว จุดที่มีรอยอุดไม่แน่นอน มักอยู่กลางๆมากกว่าค่อนไปทางใดทางหนึ่ง

ดูพระแท้ผิวสนิมเก่าสนิทเนียนตา ขอฟังเสียงกริ่ง กริ่งเขมรน้อยแม้เจาะรูเดียว เสียงกริ่งก็ยังดังพอควร พระกริ่งวัดสุทัศน์ องค์ที่มีคุณสมบัติครบถ้วนกระบวนนิยม แขวนคอยืดอกได้ ไม่อายใครเลย.

พลายชุมพล

อ่านเพิ่มเติม...

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้