วันจันทร์ที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐLogin
ปวดท้องแบบไหนที่เรียกว่า “ปวดท้องโรคกระเพาะอาหาร” (ตอน 1)

ปวดท้องแบบไหนที่เรียกว่า “ปวดท้องโรคกระเพาะอาหาร” (ตอน 1)

  • Share:



เชื่อว่าทุกคนต้องเคยมีอาการปวดท้อง เป็นๆ หายๆ และคนส่วนมากก็จะคิดไปก่อนเสมอว่าตัวเองเป็นโรคกระเพาะอาหารหรือเปล่า เพราะอาการปวดท้องเป็นอาการเริ่มต้นของการเป็นโรคกระเพาะอาหาร แต่ก็ไม่ใช่เสมอไป ยังมีปัจจัยอื่นๆ ร่วมด้วย วันนี้คอลัมน์ “ศุกร์สุขภาพ” มีเรื่องราวของโรคนี้มาฝากกัน

“อาการปวดท้อง” มีสาเหตุมาจากอะไรบ้าง

การปวดท้องกระเพาะอาหาร คนไข้จะมีอาการมวน ปวด แสบ จุกเสียด แน่น ท้องอืด หรืออย่างใดอย่างหนึ่ง แต่จะปวดเฉพาะช่องท้องส่วนบน เริ่มจากสะดือขึ้นไปถึงบริเวณลิ้นปี่ ข้างซ้ายหรือขวา แต่ส่วนใหญ่จะปวดบริเวณลิ้นปี่หรือใต้ชายโครงซ้าย และมีอาการปวดเรื้อรังมากกว่า 4 สัปดาห์

อาการดังกล่าวข้างต้นเข้าข่ายอาการปวดท้องกระเพาะอาหาร แต่เนื่องจากภายในท้องของคนเราประกอบด้วยอวัยวะต่างๆ มากๆ ไม่ว่าจะเป็น ตับ ตับอ่อน ถุงน้ำดี ซึ่งก็อาจทำให้มีอาการปวดท้องที่คล้ายคลึงกับกระเพาะอาหารเช่นกัน ดังนั้นแพทย์จึงต้องมีการวินิจฉัยแยกโรคว่าอาการปวดท้องที่เกิดขึ้นนั้นเกิดจากอะไรกันแน่ ซึ่งอาการปวดท้องที่คล้ายกับปวดกระเพาะอาหาร ก็มีหลายสาเหตุ ดังนี้

• การกินยา เนื่องจากยาหลายตัว ทำให้เคืองกระเพาะ และทำให้คนไข้มีอาการปวดท้องคล้ายกับการปวดท้องกระเพาะอาหารได้

• กรดไหลย้อน เกิดจากกรดในร่างกายมากเกินไปจึงไหลย้อนกลับเข้าไปในหลอดอาหาร มีอาการแสบร้อนกลางอก ปวด จุก แน่น อืด และไม่สบายบริเวณช่องท้องส่วนบน

• แผลในกระเพาะอาหาร ก็ทำให้มีอาการปวดท้องคล้ายกับปวดท้องกระเพาะอาหารได้เช่นกัน ซึ่งการจะรู้ว่าเป็นแผลในกระเพาะอาหารหรือไม่ ต้องตรวจโดยการส่องกล้อง และสามารถรักษาให้หายได้โดยการให้ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรีย

• ตับอ่อนอักเสบ คนไข้จะมีอาการปวดตรงกลาง บริเวณลิ้นปี่ อาการปวดจะรุนแรงมาก ส่วนใหญ่จะพบในคนไข้ที่ดื่มเหล้า คนไข้จะมาด้วยอาการอ่อนเพลีย และอาจมีตาเหลือง ตัวเหลืองร่วมด้วย

• นิ่วในถุงน้ำดี พบว่าคนไข้ส่วนหนึ่งที่มีอาการปวดท้องส่วนบนหรือใต้ชายโครงขวา โดยมักมีอาการปวดรุนแรงเป็นชั่วโมงและมักมีอาการปวดหลังทานอาหารมัน สุดท้ายคือตรวจพบว่าเป็นนิ่วในถุงน้ำดี การรักษาคือการผ่าตัดเอานิ่วออก คนไข้ก็จะหายปวดท้อง

• ไส้ติ่งอักเสบ ระยะแรกๆ คนไข้จะมวนๆ ท้องบริเวณลิ้นปี่ แต่หลังจากนั้นจะปวดบริเวณด้านขวาล่าง ร่วมกับอาการเบื่ออาหาร

• มะเร็งกระเพาะอาหาร ในกรณีนี้ คนไข้ส่วนใหญ่จะไม่เคยปวดท้องลักษณะนี้มาก่อน แต่มาปวดตอนอายุมาก และไม่ตอบสนองต่อยารักษาโรคกระเพาะอาหาร น้ำหนักลด กินอาหารไม่ลง ขับถ่ายผิดปกติ ถ้ามีอาการลักษณะดังกล่าวนี้ถือว่ามีสัญญาณเตือนโรคร้าย ควรรีบปรึกษาแพทย์ เพราะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคมะเร็งกระเพาะอาหาร

อาการปวดท้องกระเพาะอาหารมี 2 แบบ คือ

• ปวดท้องเนื่องจากไม่มีแผลในกระเพาะอาหาร เกิดจากหลายสาเหตุ ดังนี้

          - การรับรู้สิ่งกระตุ้นที่ไวกว่าปกติ กล่าวคือ ปลายประสาทที่รับความรู้สึกไวกว่าปกติ การที่มีกรดในกระเพาะอาหารเท่ากับคนอื่น การบีบตัวเท่ากัน แต่ปวดท้องง่ายกว่าคนอื่น
          - การเคลื่อนไหวที่ผิดปกติ เกิดจากการที่กระเพาะอาหารมีการบีบตัวช้า ส่งผลให้มีแก๊สในกระเพาะ คนไข้จึงมีอาการท้องอืด อาหารไม่ย่อย
          - การหลั่งกรดที่มากกว่าปกติ ทำให้มีอาการปวดแสบง่ายกว่าคนอื่น
          - ปัจจัยทางด้านจิตใจ ความเครียด การพักผ่อนไม่เพียงพอ เมื่อร่างกายเกิดความเครียด กรดก็จะหลั่งออกมามากกว่าปกติ
          - การกินอาหารที่มีรสจัด เผ็ดจัด อาหารมัน ทอด ของหมักดองต่างๆ 
          - การกินอาหารในปริมาณที่มากเกินไป
          - การกินอาหารไม่เป็นเวลา 


• ปวดท้องเนื่องจากมีแผลในกระเพาะอาหาร ซึ่งการจะรู้ว่าเป็นแผลหรือไม่ต้องตรวจโดยการส่องกล้อง โดยสังเกตจากการที่มีภาวะซีดหรือสังเกตว่ามีการถ่ายอุจจาระมีสีดำ

สาเหตุของอาการปวดท้องที่มีแผลในกระเพาะอาหาร เกิดจากการที่มีการอักเสบ การติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งส่งผลให้กระเพาะอาหารมีการอักเสบเรื้อรัง มีโอกาสที่จะเกิดแผลมากกว่าปกติ และมีความเสี่ยงที่จะเป็นมะเร็งกระเพาะอาหารตามมา

-----------------------------------------------------

แหล่งข้อมูล

พญ.วราภรณ์ ปัญจวงศ์ สาขาอายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหารและตับ ภาควิชาอายุรศาสตร์ 
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล

คุณอาจสนใจข่าวนี้

คุณอาจสนใจข่าวนี้