วันพฤหัสบดีที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

"วีระศักดิ์" เปิดปฏิบัติการบริหารวิกฤติท่องเที่ยว ชี้บทบาทสำคัญกว่าตำแหน่ง

ช่วง 2 เดือนนี้มีรัฐมนตรีคนหนึ่งที่อยู่เบื้องหลังการคลี่คลายเหตุการณ์สำคัญในหลายเรื่อง

เริ่มตั้งแต่เรื่องสุดเซอร์ไพรส์ ที่เขาเป็นคนเริ่มต้นโทรศัพท์ไปเชิญ นายโรเบิร์ต ฮาร์เปอร์ นักดำน้ำชาวอังกฤษ มาช่วย “ทีมหมูป่า อะคาเดมี่” ที่ติดอยู่ในถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ที่มี นายริชาร์ด สแตนตัน และ นายจอห์น โวลันเธน เจ้าของเสียง “How many of you?” ประโยคที่โด่งดังไปทั่วโลกเมื่อค้นพบทีมหมูป่าฯ

ในช่วงเวลาคาบเกี่ยวกัน ได้เกิดเหตุเรือล่มกลางทะเลภูเก็ต พัดพานักท่องเที่ยวชาวจีนบาดเจ็บและสูญหาย ในที่สุดเสียชีวิต 47 คน ในฐานะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา “วีระศักดิ์ โควสุรัตน์” รีบแสดงบทบาทนำในฐานะตัวแทนรัฐบาลไทย ไปดูแลเหตุการณ์และประชุมกันกลางดึกร่วมกับ นายหลู่ เจี้ยน เอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทย เพื่อบริหารจัดการวิกฤติที่เกิดขึ้น

เหตุการณ์ล่าสุด นักท่องเที่ยวไทยใช้โอกาสวันหยุดยาว 4 วัน บินลัดฟ้าไปเที่ยวอุทยานแห่งชาติภูเขาไฟรินจานี เกาะลอมบอก ประเทศอินโดนีเซีย แล้วเกิดเหตุแผ่นดินไหว ดินถล่มปิดเส้นทาง นักท่องเที่ยวไทยติดค้างอยู่ด้านบนภูเขาไฟ มารู้ตัวเลขแน่ชัดตอนหลัง 216 คนที่ดูแลออกมาได้ปลอดภัยทุกคน

แต่ก่อนถึงช่วงเวลานั้น รมต.วีระศักดิ์ได้รีบสื่อสารถึงนักท่องเที่ยวไทยที่ติดอยู่ ผ่านแอปพลิเคชัน LINE ในทันที ให้ส่งพิกัดที่ตั้ง สถานการณ์และสภาพความเป็นอยู่ พร้อมประสานไปยังนายกรัฐมนตรี กระทรวงการต่างประเทศ และกองทัพอากาศ เพื่อเตรียมพร้อมการช่วยเหลือ

3 เหตุการณ์ใหญ่ๆ แสดงบทบาทการทำงานของเขา ในฐานะรัฐมนตรีท่องเที่ยวและกีฬา ที่กลับมาในครั้งนี้ เป็นรอบที่ 3 “ทีมเศรษฐกิจ” ได้สัมภาษณ์พิเศษ ถึงความตั้งใจ วิธีคิดและการบริหารงาน ที่ติดตามกันได้นับจากนี้....

ถาม : วางบทบาทรัฐมนตรีท่องเที่ยวอย่างไร เหมือนจะทำเกินกว่าหน้าที่

ตอบ : เป้าแรกการรับเชิญเข้ามาคราวนี้ผมตั้งใจจะทำแบบเหมือนไม่ได้กลับมาอีก ผมไม่ได้มีเป้าประสงค์ทางการเมืองแล้ว ผมเป็นกรรมการมูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก ผมก็ยังต้องทำตรงนั้นต่อเนื่อง ผมถือว่าเมื่อเข้ามาแล้วเมื่อมองหันหลังกลับมา เราจะต้องไม่เสียใจแม้แต่วันเดียว ว่าเราได้ทอดเวลาทิ้งไปโดยวันนั้นเราน่าจะทำอย่างนั้นมันน่าจะทำอย่างนี้ สิ่งที่ใส่เข้าไปจึงเกินกว่าหน้าที่และเกินกว่าความคาดหวัง มีผู้คาดหวังอยากให้ผมทำอะไรอีกหลายๆอย่างซึ่งผมก็ทำ แต่ผมทำเกินกว่าที่เขาคาดอีก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อพูดถึงความยั่งยืน หลายเรื่องจึงไม่ได้มาทำเพื่อภาคธุรกิจ ส่วนเรื่องหน้าที่ถ้าย้อนกลับไปตั้งแต่ปิดสนามบินย่อย 3 แห่งภูเก็ต กระบี่ หาดใหญ่ เมื่อปี 2551 ถามว่าเป็นหน้าที่ของรัฐมนตรีท่องเที่ยวต้องไปทำอะไรหรือไม่ ผมก็บินลงใต้ การที่เข้าไปอยู่ในพื้นที่และวันนั้นเขามีเหตุผลทางการเมืองแต่เขาไม่ได้มีเป้าประสงค์ที่จะทำลายธุรกิจ การที่ไปแล้วทำให้เขารู้ว่าเราพร้อมที่จะมาสนทนา

“ได้ช่วยทำให้เห็นว่าหน้าที่ของเราไม่ใช่แค่หน้าที่บริหารตามที่พระราชบัญญัติระบุเท่านั้น แต่คือการทำหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของสมาชิกคณะรัฐมนตรี ที่ต้องรับผิดชอบประเด็นทางสังคมการเมืองด้วย ดังนั้น เมื่อมีเหตุการณ์ปิดสนามบินสุวรรณภูมิและสนามบินดอนเมือง ผมจึงไม่ลังเลที่จะเข้าไปอยู่ในเหตุการณ์แล้วไปทำในสิ่งที่นาทีนั้น ถ้าจะไม่ทำก็คงได้ แต่การที่ไม่ทำจะเสียหายมากกว่า”

พอผ่านบทเรียนนั้นมาผมก็รู้เลยว่า บทบาทสำคัญกว่าตำแหน่งมาก เมื่อเข้ามาคราวนี้ ถามว่าผมต้อง LINE ไปหาใครไหม ตอนที่เขาไปติดภูเขาไฟที่อินโดนีเซีย ไม่ทำก็คงจะไม่มีใครว่าอะไร แต่เรารู้สึกได้ทันทีว่า ถ้าเราได้สื่อไปถึงเขา วันที่เขาอยู่บนภูเขาวันที่ฟ้ากำลังมืดลง โดยที่ไม่รู้ว่าอนาคตของเขาจะเป็นอย่างไร จะเป็นกำลังใจที่ดีมาก เพราะจะแตกต่างจากญาติมิตรที่ติดต่อ นี่คือผู้บริหารระดับสูงในรัฐบาลไทยของเขาเองติดต่อมา และยืนยันที่จะรักษาการติดต่อไว้ตลอดจนกว่าเขาจะปลอดภัย ผมคิดว่าทำให้เขาสามารถตะโกนบอกคนที่อยู่ในมุมต่างๆในหุบเขา วันนั้นตอนฟ้ามืดได้เลยว่าเขามีการติดต่อแล้ว เขาจะไม่สับสนแล้ว ต่างจากการไม่รู้ไปได้ข่าวสารอะไรมาบ้างไม่รู้แต่นี่คนที่พูดมาเป็นการพูดโดยรัฐบาล นี่เป็นตัวอย่าง

ถาม : ไปเกี่ยวข้องกับการเชิญนักดำน้ำอังกฤษอย่างไร

ตอบ : กรณีถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ตั้งแต่ข่าววันแรกว่ามีทีมนักฟุตบอล ก็คิดว่า “ลูกค้าผมนี่หว่า เป็นนักกีฬา” ไปติดอยู่ในถ้ำวนอุทยาน “มันก็เป็นแหล่งท่องเที่ยวอีก” เพราะฉะนั้นเกี่ยวข้องกับเราเต็มใบ ประจวบเหมาะกับผมเป็นคนเที่ยวแบบผจญภัย ปีนเขา เข้าถ้ำ ผมก็ติดต่อตำรวจท่องเที่ยวในพื้นที่ ผมบินไปถึงวันที่ 26 มิ.ย. จริงๆจะไปถึงก่อนหน้านั้น แต่ไฟลท์บินหมดแล้ว เลยไปตอนเช้า คือไปเห็นแล้วเข้าใจแล้ว แล้วกลับออกมาก็ได้ และตั้งแต่วันแรกๆที่มีการค้นหาอยู่มีคำอธิบายคำหนึ่งว่าวันนี้ต้องยุติการค้นหาก่อนตรงนั้นเป็นความรู้สึกบีบคั้น ผมรู้สึกว่าตอนซื้อตั๋วขาไปแล้ว ก็คิดว่าไว้ฟ้ามืดแล้วค่อยกลับ ลูกน้องผมก็ถามว่าแล้วจะทำอะไรที่นั่นทั้งวัน แต่ในความรู้สึกผมคนเป็นผู้ปกครองจะรู้สึกมากว่าเวลาฟ้าใกล้มืดใจเขาจะหายที่สุดและถ้าผมอยู่ตรงนั้นใกล้ๆ ให้รู้ว่าเราจะไม่ทิ้งลูกเขา มันจะมีคุณค่ามาก

“ผมนั่งอยู่ในห้องประชุม ผมไม่ปริปากอะไรเลยเพราะผมรู้ว่าเขากำลังทำหน้าที่กัน เขาคงรู้สึกว่าเป็นรัฐมนตรีก็เลยมีสิทธิ์อยู่ในที่นี้และผมก็ใช้สิทธิ์ในการนั่งฟังไปเรื่อยๆ และออกไปเช็กหน้าถ้ำแล้วเดินกลับมาคุยกับ พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา รมว.มหาดไทย ว่าสิ่งที่พวกเราคุยกันนั้นข้อมูลตรงกันกับหน้าถ้ำแสดงว่าเราไม่ได้อยู่บนหอคอยงาช้าง และด้วยความที่ทนนั่งอยู่ตรงนั้นฟัง และประเมินสถานการณ์ไปเรื่อยๆ โดยไม่พยายามไปนำอะไรทั้งสิ้น จึงทำให้ผมเจอนายเวิร์น อันสเวิร์ธ นักดำน้ำชาวอังกฤษที่เคยไปสำรวจถ้ำ และมีภรรยาเป็นชาวแม่สาย ซึ่งร่วมกับหน่วยซีลค้นหาตั้งแต่แรก ในตอนเย็น เขาถามว่าเป็นไปได้ไหมที่จะลองนำนักดำน้ำถ้ำที่มีประสบการณ์กว่า 30 ปี ที่เคยเห็นถ้ำนี้มาก่อน”

ผมจึงมีโอกาสได้ติดต่อประสานงานขอความช่วยเหลือจากทีมนักดำน้ำชาวอังกฤษ พร้อมกับประสานไปยังนายวีระศักดิ์ ฟูตระกูล รมช.ต่างประเทศ และนายอาคม เติมพิทยาไพสิฐ รมว.คมนาคม ให้อำนวยความสะดวกเรื่องการเดินทาง ซึ่งทั้ง 2 ท่านรีบผละออกจากงานอื่นมาช่วยตรงนี้ทันที

ถาม : ตอนเรือล่มที่จังหวัดภูเก็ตได้ทำอะไรบ้าง

ตอบ : ผมเป็นคนตื่นตัวกับเรื่องแบบนี้อยู่แล้ว เมื่อเกิดเหตุเรือล่มพร้อมกัน 3 ราย มันแปลว่ามีเรื่องเกี่ยวกับชีวิตแน่ๆ ผมก็สั่งการเตรียมตัวลงใต้ทันที ถามว่าไปแล้วจะลงทะเลช่วยเขาหรือ ซึ่งเปล่า แต่ถ้าเกิดความสูญเสียขึ้น การที่เราไปถึง เราไม่ได้ไปเรื่องศพ แต่เราไปเรื่องญาติ และคนบาดเจ็บ เพราะเวลามีการบาดเจ็บขึ้นโดยเฉพาะชาวต่างประเทศเขาจะส่งข้อความทันที จึงรีบบินด่วนลงไปและไปเยี่ยมเขาที่โรงพยาบาล สื่อมวลชนของจีนอยู่เต็มพื้นที่แล้ว เขาก็รอถ่ายภาพอยู่ว่าใครจะมาถ้าได้ระดับสมาชิกของคณะรัฐมนตรีเขาก็จะรายงาน ทำให้ภาพข่าวในจีนไม่ได้มีแต่ภาพความโหดร้ายและมีภาพความอบอุ่นในการเข้าไปโอบอุ้มดูแล

ถาม : ต่อจากนี้จะสร้างความมั่นใจให้นักท่องเที่ยวจีนกับประเทศไทยอย่างไร

ตอบ : จากการประชุมคณะกรรมการท่องเที่ยวแห่งชาติ (ท.ท.ช.) ที่นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกรัฐมนตรี ได้สั่งการให้กระทรวงการท่องเที่ยวฯ และการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) ตั้งหน่วยงานพิเศษดูแลนักท่องเที่ยวจีนเป็นการเฉพาะ ตั้งแต่เดินทางเข้า จนออกจากประเทศไทย ขณะเดียวกันต้องจัดการความรู้สึกของคนจีนก่อน ตอนนี้คนจีนไม่ใช่คนจน อย่าแก้ด้วยเงิน ไม่ว่าจะเป็นการลดราคาหรืออะไร เขาไม่ได้ติดใจเรื่องค่าใช้จ่าย แต่เขาติดใจเรื่องเวลาของเขา เช่น ต้องต่อแถวที่สนามบินเพื่อขอคืนเงินภาษีมูลค่าเพิ่ม หรือระบบตรวจคนเข้าเมืองกับคนจีนที่มีจำนวนมากจะต้องคล่องตัวขึ้น ซึ่งผมได้ประสานการทำงานนี้กับสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และบริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน) หรือ ทอท. ที่จะนำระบบ Advance Passenger Process System (APPS) มาใช้ให้มีประสิทธิภาพในทุกด่านที่คนจีนเดินทางเข้าไทย หรือกระบวนการที่จะให้ซื้อประกันการท่องเที่ยวก่อนเข้าเมือง คนจีนก็ไม่ได้ติดใจ ขอให้ดูแลให้ดีก็แล้วกัน ตรงนี้ก็จะตอบคำถามที่ว่าจะดูแลคนจีนอย่างไรในเรื่องของการแก้ระบบ

“ต่อมาเรื่องการพยายามมองให้เขาเป็นญาติไม่ใช่มองเขาเป็นถุงเงิน ไม่เช่นนั้นจะพูดตลอดเวลาว่าตอนนี้เราสูญเสียรายได้ไปกี่ห้อง กี่คืน กี่บาท เขาบอกที่เขาเสียไปคือชีวิต แล้วไม่เห็นพูดถึงชีวิตของเขาเลย”

เพราะฉะนั้น ต้องดูระบบการปล่อยเรือของเรา และเรือที่จมลงตอนนี้ก็เร่งพยายามกู้ขึ้นมาให้เร็วที่สุดก็คือวัตถุพยานสำคัญ ไม่เช่นนั้นคดีจะเดินหน้าไม่ได้เต็มที่ เพราะคือสิ่งที่ตลาดจีนและรัฐบาลจีนต้องการรู้ว่าอะไรคือเหตุและจะป้องกันอย่างไร หรือระบบตรงอาจจะดีแล้วก็ได้แต่มีคนฝ่าฝืนระบบเขาจะได้จบไป แต่ขณะนี้ในเมื่อยังไม่ได้รู้ว่าอะไรคือเหตุก็ต้องวุ่นไปทั้งระบบไปก่อน และในความวุ่นวายนั้นเราจะต้องเจ็บตัว

ถาม : จำเป็นต้องง้อตลาดจีนไหม

ตอบ : เราต้องบริหารสมดุล ของความยั่งยืนของเราเอง แต่ว่าเราไม่ควรจะพึ่งพาที่ใดมากเกินไป แต่เราไม่ควรจะทิ้งตลาดใดเลยและคนไทยยังเข้าใจผิดว่าคนจีนยังมาจากตลาดเหมืองถ่านหิน บัดนี้ไม่ใช่แล้ว บัดนี้คือผู้จ่ายกระเป๋าหนักและมีสไตล์มากที่สุดกลุ่มหนึ่งในโลก และเขากำลังก้าวหน้ามีวิวัฒนาการอย่างรวดเร็ว ส่วนเรื่องการที่มีนอมินี ไม่ใช่ความผิดของนักท่องเที่ยว เป็นกระบวนการของนักธุรกิจ ต้องจัดการกับนักธุรกิจเหล่านี้ที่มาเอาเปรียบลูกค้า ที่เราเรียกว่าทัวร์ศูนย์เหรียญ ต้นทุนต่ำ และอีกพวกหนึ่งอาจจะทำตลาดไฮเอนด์ แต่มาตัดวงจรคนไทย คุณเอาเปรียบคนไทยเจ้าของแผ่นดิน

ถาม : บทเรียนถ้ำหลวงจะต่อยอดอย่างไร

ตอบ : ผมได้ประชุมกับรัฐมนตรีกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อจะต่อยอดเรื่องนี้ ตอนนี้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวระดับโลกแล้ว และคำว่าถ้ำหลวงต้องเป็นผลประโยชน์ของคนอำเภอแม่สาย ฉะนั้นคนต้องรู้จักอำเภอแม่สายทั้งหมด เหมือนอย่างเช่นคนไปเทศกาลเมืองคานส์ ประเทศฝรั่งเศส ไม่ใช่จะอยู่แค่ในงานบนตึกแค่ 2 ตึก เขาอยากจะไปอีกส่วนหนึ่งของเมืองคานส์ เราจะทำอย่างนี้ได้ ด้วยการนำเสนอเรื่องราวของถ้ำหลวงกับอำเภอแม่สาย เป็นบันทึกสำคัญเกี่ยวกับเหตุการณ์ สิ่งปลูกสร้าง อาคารพิพิธภัณฑ์ ระบบนำเที่ยว รถท้องถิ่น ไกด์ท้องถิ่น ที่พักท้องถิ่น เมนูท้องถิ่น เหมือนตัวเล่นที่อยู่บนกระดานหมากรุก คือกระดานถ้ำหลวง และกระดานใหญ่กว่านั้นไปอีกคือกระดานจังหวัดที่จะทำให้อำเภอแม่สายได้ประโยชน์จากกระดานนี้

“ส่วนที่คนกลัวว่านานไปภาครัฐจะลืม ผมก็กลัว แต่เราต้องเข้าใจว่าใน 70 ปีที่ผ่านมา เรามีประวัติศาสตร์สำคัญของโลกชนิดที่ออกมาสวยงามขนาดนี้ กี่หนกัน ภาพยนตร์เรื่อง Pearl Harbor ผ่านไป 70 ปีแล้ว ยังอุตส่าห์สร้างกันอยู่เลย ผมคิดว่าเรื่องราวของเหตุการณ์ทางหลวง ไม่ใช่เหตุการณ์ท้องถิ่นอีกต่อไปแล้ว เป็นเหตุการณ์ระดับสากลเป็นประวัติศาสตร์ของมนุษย์ เพราะฉะนั้น ก็ยืนอยู่บนฐานนั้นเลยทำมันไปเรื่อยๆไม่ต้องเร่งให้เสร็จ เพราะไม่มีวันเสร็จ วันนี้ใครไปที่ฐานทัพเรือที่ Pearl Harbor ก็ยังเห็นเรือที่จมอยู่ใต้ทะเลเหมือนเดิม และยังคงมีหยดน้ำมันที่ค่อยๆ ลอยขึ้นมาจากเรือ Arizona ผมคิดว่าคอนเซปต์นั้นแหละ เป็นอย่างน้อย ที่มาทำกับถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอนได้”.

ทีมเศรษฐกิจ

ช่วง 2 เดือนนี้มีรัฐมนตรีคนหนึ่งที่อยู่เบื้องหลังการคลี่คลายเหตุการณ์สำคัญในหลายเรื่อง 5 ส.ค. 2561 12:48 5 ส.ค. 2561 12:51 ไทยรัฐ