วันจันทร์ที่ 18 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ตัวอย่างคนอยู่กับป่า

โดย สะ-เล-เต

บ้านห้วยปลาหลด ต.ด่านแม่ละเมา อ.แม่สอด จ.ตาก ถือเป็นพื้นที่แรกๆของประเทศ ที่คนกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยอมรับ ชาวบ้านอยู่กับป่าได้อย่างยั่งยืน จนเกิดโครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริ เมื่อปีที่แล้ว พ่วงด้วยชุมชนแม่ข่ายการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์

เดิมทีพื้นที่แห่งนี้ถูกชาวบ้านจับจองปลูกพืชเชิงเดี่ยว ปลูกข้าวโพด ทำไร่เลื่อนลอยมานาน...ก่อนที่ทางการจะประกาศให้เป็นอุทยานแห่งชาติตากสินมหาราช เมื่อปี 2524

พื้นที่ 1,027 ไร่ กลายเป็นพื้นที่ทับซ้อน ชาวบ้าน 225 ครัวเรือน จะต้องถูกเจ้าหน้าที่ผลักดันให้ไปอยู่ในที่ที่ทางการจัดไว้ แต่ด้วยความรักหวงแหนที่ทำกิน ไม่ ต้องการทิ้งถิ่นฐานบ้าน เกิด ชาวบ้านจึงตั้งตัวแทนเจรจากับเจ้าหน้าที่อุทยาน จนได้ข้อสรุป ให้ชุมชนกับเจ้าหน้าที่ร่วมด้วยช่วยกันบริหารจัดการพื้นที่...สร้างกฎกติกาใหม่

ชาวบ้านให้คำมั่นสัญญา ยอมเปลี่ยนบทบาท จะเลิกบทจากแผ้วถางป่า มาเป็นดูแลรักษา ปลูกทดแทน ใครอยู่แถบไหนให้รับผิดชอบแถบนั้น ใช้ประโยชน์ได้ในพื้นที่ที่กำหนด...ถ้าใครไม่ทำ อยู่ไม่ได้

แต่ใช่จะเป็นเรื่องง่าย ที่ชาวบ้านเคยชินกับพืชเชิงเดี่ยว ทำไร่เลื่อนลอย จะเลิกได้ฉับพลัน แกนนำชาวบ้านต้องร่วมกับเจ้าหน้าที่เดินหน้าให้ความรู้สร้างความเข้าใจกับชาวบ้านนานนับเดือน

เริ่มจากขอความร่วมมือชาวบ้านที่อยู่บนแหล่งต้นน้ำ ให้เลิกแผ้วถางป่าปลูกพืชเชิงเดี่ยว และลดละเลิกการใช้สารเคมี เพื่อไม่ให้เจือปนลงมาในแหล่งน้ำด้านล่าง...ใครไม่ทำจะโดนลงโทษด้วยกฎกติกา เพื่อนบ้านไม่คบค้าสมาคมด้วย

แต่ไม่ได้ห้ามกันแบบหักด้ามพร้าด้วยเข่า มีข้อแนะนำให้ปลูกกาแฟ ผักเมืองหนาวปลอดสารพิษ สร้างแรงจูงใจให้ชาวบ้านมีทางเลือกในการเริ่มอาชีพใหม่ ที่ทำรายได้ให้มากกว่าแบบเก่า

ที่ดินให้สิทธิทำกิน แค่ครัวเรือนละ 1.5 ไร่ ทำเงินให้ได้ถึงเดือนละ 2-3 หมื่นบาท ต่างจากแบบเก่าทำกันไม่รู้กี่สิบไร่ แต่ได้ไม่ถึงหมื่น

นี่เป็นแค่จุดเริ่มต้นของคนอยู่กับป่า บ้านห้วยปลาหลด แต่ยังมีอย่างอื่นให้ติดตามกันอีก ที่นี่มีอะไรดีถึงได้ใจคนกรมอุทยานฯ...ชาวบ้าน-ป่า-เจ้าหน้าที่ ถึงอยู่กันได้อย่างสงบ.

สะ–เล–เต

บ้านห้วยปลาหลด ต.ด่านแม่ละเมา อ.แม่สอด จ.ตาก ถือเป็นพื้นที่แรกๆของประเทศ ที่คนกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ยอมรับ ชาวบ้านอยู่กับป่าได้อย่างยั่งยืน... 16 เม.ย. 2561 13:21 16 เม.ย. 2561 13:21 ไทยรัฐ