วันจันทร์ที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เปิดปฎิบัติการดูแลโรคสมาธิสั้นแบบบูรณาการ "ของขวัญวันเด็ก" ปี 2561 : "คัดกรอง-ส่งต่อ-รักษา"

...สมาธิ​สั้น

อีก​หนึ่ง​ปัญหา​ด้าน​สุขภาพ​จิต​ที่​สำคัญ​ของ​ประเทศไทย

โรค​สมาธิ​สั้น เป็น​โรค​ที่​เกิด​จาก​ความ บกพร่อง​ของ​พัฒนาการ​ทาง​สมอง ทำให้​มี​ปัญหา​ทาง​พฤติกรรม​ด้าน​สมาธิ​และ​การ​ควบคุม​ตน​เอง และ​ที่​น่า​ตกใจ​และ​เป็น​กังวล​ยิ่ง​ไป​กว่านั้น คือ​ปัญหา​สมาธิ​สั้น เป็น​ปัญหา​ทาง​สุขภาพ​จิต​ที่​พบ​ได้​บ่อย​ใน​เด็ก​และ​วัยรุ่น ซึ่ง​เป็น​กำลัง​สำคัญ​ใน​การ​พัฒนา​ประเทศ

ที่​น่า​ตกใจ​คือ​ข้อมูล​ล่า​สุด​ของ ​สถาบัน​สุขภาพ​จิต​เด็ก​และ​วัยรุ่น​ราช​นครินทร์ ใน​ปี 2555 ระบุ​ชัด​ว่า พบ​ความ​ชุก​ของ​โรค​สมาธิ​สั้น​ใน​เด็ก​นักเรียน​ชั้น​ประถม​ศึกษา​ปี​ที่ 1-5 ร้อยละ 8.1 หรือ​ประมาณการ​ได้​ว่า​มี​เด็ก​นักเรียนไทย​ที่​ป่วย​เป็น​โรค​สมาธิ​สั้น​อยู่ 1 ล้าน​คน ​เมื่อ​เปรียบเทียบ​กับ​ประชากร​เด็ก​นักเรียน​ชั้น​ประถม​ศึกษา​ปี​ที่ 1-5 ทั่ว​ประเทศ และ​หาก​เจาะ​ลึกลง​ไป​อีก​จะ​พบ​ว่า​ใน​จำนวน​เด็ก​นักเรียน 100 คน​มี​เด็ก​นักเรียน​ถึง 8 คน​ที่​เป็น​โรค​สมาธิ​สั้น ซึ่ง​มี​ความ​ใกล้​เคียง​กับ​ข้อมูล​จาก​รายงาน​การ​สำรวจ​สุขภาพ​เด็ก​ประเทศ​สหรัฐอเมริกา​ใน​ปี 2552 ที่​พบ​ว่า​เด็ก​อายุ 3-17 ปี มี​ความ​ชุก​ของ​โรค​สมาธิ​สั้น​อยู่​ที่​ร้อย​ละ 9 หรือ 5 ล้าน​คน

โรค​สมาธิ​สั้น สามารถ​แบ่ง​ได้​สอง​กลุ่ม ได้แก่ 1.อาการ​ขาด​สมาธิ เช่น เหม่อ​ลอย ขี้ลืม ไม่​มี​สมาธิ​ใน​ขณะ​ทำ​งาน​หรือ​เล่น ว่อกแว่ก ง่าย​จาก​สิ่ง​เร้า​ต่างๆ และ 2.อาการ​อยู่​ไม่​นิ่ง หุนหันพลันแล่น เช่น มัก​ยุ​ก​ยิก​อยู่ไม่สุข ปีน​ป่าย พูด​มาก พูด​แทรก อดทน​รอ​คอย​ไม่ได้ เป็นต้น ใน​บาง​ราย​มี​ทั้ง​สอง​กลุ่ม​อาการ​ผสม​กัน ซึ่ง​หาก​ไม่ได้​รับ​การ​วินิจฉัย​รักษา​อย่าง​ถูกต้อง​โดย​เร็ว จะ​ส่ง​ผล​กระทบ​ต่อ​ตัว​ของ​เด็ก ทั้ง​ทำให้​มี​ปัญหา​ด้าน​การ​เรียน ด้าน​สัมพันธภาพ​ทาง​สังคม​ใน​การปรับ ตัว​เข้า​กับ​ผู้​อื่น และ​ใน​ระยะ​ยาว​ยัง​จะ​มี​ผล​ต่อ​พัฒนาการ​ใน​วัยรุ่น​และ​วัย​ผู้ใหญ่ เช่น มี​บุคลิกภาพ​ต่อต้าน​สังคม ติด​ยาเสพติด เกิด​ภาวะ​ซึม​เศร้า เป็นต้น

การ​พบ​ว่า​เยาวชน​ของ​ประเทศ​กำลัง​ป่วย​เป็น​โรค​สมาธิ​สั้น ซึ่ง​จะ​ส่ง​ผล​กระทบ​ใน​วง​กว้าง​ทั้ง​ต่อ​ตัว​เด็ก​เอง​ ครอบครัว และ​ระดับ​ประเทศ​จาก​การ​สูญเสีย​ทรัพยากร​บุคคล​และ​งบประมาณ​การ​ดูแล​รักษา​รวม​ทั้ง​ใน​ระบบ​บริการ​ระดับ​ปฐม​ภูมิ​ยัง​มี​ช่อง​ว่าง​ทั้ง​ใน​ด้าน​บุคลากร​สาธารณสุข​ที่​ยัง​ขาด​การ​ฝึก​อบรม​ทักษะ​ใน​การ​บำบัด​รักษา​ที่​ถูกต้อง​และ​มี​ประสิทธิภาพ ตลอด​จนการ​ติดตาม​ผู้​ป่วย​ร่วม​กัน​ระหว่าง​โรงเรียน บ้าน และ​ชุมชน ส่ง​ผล​ให้​หน่วย​งาน​ที่​เกี่ยวข้อง​อย่าง ​กรม​สุขภาพ​จิต จึง​จัด​ทำ ​โครงการ​วิจัย​พัฒนา​รูป​แบบ​การ​ดูแล​เด็ก​โรค​สมาธิ​สั้น​แบบ​บูรณาการ​ระหว่าง​บุคลากร​ทางการ​แพทย์ ผู้​ปกครอง และ​ครู​ ขึ้น

นพ.สมัย ศิริทอง​ถาวร รอง​อธิบดี​กรม​สุขภาพ​จิต ในฐานะหัวหน้า​โครงการ​วิจัย​พัฒนา​รูป​แบบ​การ​ดูแล​เด็ก​โรค​สมาธิ​สั้น​แบบ​บูรณาการ​ระหว่าง​บุคลากร​ทางการ​แพทย์ ผู้​ปกครอง และ​ครู​ใน​เขต​ภาค​เหนือ เล่า​ว่า ทีม​วิจัย​มี​การ​พัฒนา​แนวทาง​บริการ​เด็ก​โรค​สมาธิ​สั้น​แบบ​บูรณาการฯ​ตั้งแต่​กระบวนการ​คัด​กรอง ส่ง​ต่อ วินิจฉัย บำบัด​รักษา และ​ติดตาม​ที่​ชัดเจน เพื่อ​ลด​ช่อง​ว่าง​ของ​ปัญหา​อย่าง​เป็น​ระบบ ซึ่ง​จะ​ช่วย​ค้น​หา​ผู้​ป่วย​โรค​สมาธิ​สั้น​ได้​อย่าง​ทันท่วงที ซึ่ง​โรค​สมาธิ​สั้น​ใน​เด็ก​เป็น​โรค​ที่​รักษา​ให้​หาย​ได้​โดย​ไม่​ต้อง​ใช้​ยา ทั้ง​ยัง​มี​โอกาส​ประสบ​ความ​สำเร็จ​และ​ดำเนิน​ชีวิต​ใน​สังคม​ได้​อย่าง​ปกติ

“กรม​สุขภาพ​จิตเตรียม​ขยาย​ผล​นำ​แนวทาง​ดัง​กล่าว​มา​ใช้​ใน​การ​ดำเนิน​งาน​ใน​ปี 2561 แนวทาง​​ดัง​กล่าว ต้อง​เริ่ม​จาก​ที่​บ้าน​โดย​ พ่อ​แม่ มี​ส่วน​สำคัญ​ใน​การ​สังเกต​ความ​ผิด​ปกติ​ด้าน​อารมณ์ พฤติกรรม​ต่างๆ ควบคู่​กับ​การ​ใช้​แบบ​ประเมิน​คัด​กรอง​โรค​สมาธิ​สั้น​หรือ​พฤติกรรม ต่อ​จาก​นั้น​ ครู​จะ​ร่วม​สังเกต​ความ​ผิด​ปกติ​ด้าน​อารมณ์​และ​พฤติกรรม​ต่างๆ ควบคู่​กับ​การ​ประเมิน​ด้วย​แบบ​คัด​กรอง​ความ​บกพร่อง​ทางการ​เรียนรู้​และ​ออ​ทิ​ซึม​พร้อม​ติดตาม​ผล และ ​โรงพยาบาล​ส่งเสริม​สุขภาพ​ตำบล​จะ​ประเมิน​อาการ ให้​ความ​รู้​และ​คำ​แนะนำ​เกี่ยว​กับการ​ลด​ปัจจัย​เสี่ยง ติดตาม​อาการ และ ​ส่ง​ต่อ​เพื่อ​ปรับ​พฤติกรรม​โดย​นัก​จิต วิทยา​ควบคู่​กับ​แพทย์​วินิจฉัย​โรค​สมาธิ​สั้น และ​จาก​การ​ทำ​โครงการ​วิจัยฯ พบ​ว่า​เด็ก​สมาธิ​สั้น​ของ​ผู้​ปกครอง​ที่​ใช้​เครื่องมือ​หรือ​ผ่าน​หลักสูตร มี​ผล​การ​เรียน​และ​ปรับ​ตัว​เข้า​กับ​สังคม​ได้​ดี​ขึ้น ทั้งนี้​ การ​ใช้​แท็บ​เล็ต ไม่​ใช่​ตัวการที่​ทำให้​เกิด​โรค​สมาธิ​สั้น และ​ใช้ได้​เพราะ​เป็น​ของ​ร่วม​สมัย แต่​เรา​ต้อง​รู้จัก​ใช้​ให้​เกิด​ประโยชน์​และ​เหมาะสม เด็ก​ต้อง​ได้​รับ​การ​สัมผัส ฝึก​อ่าน เขียน​และ​พ่อ​แม่​ต้อง​มี​สมดุล​และ​แบ่ง​เวลา​ให้​ลูก​ด้วย” รอง​อธิบดี​กรม​สุขภาพ​จิต ขยาย​ภาพ​การ​ดูแล​รักษา​เด็ก​สมาธิ​สั้น

ขณะ​ที่ นพ.พีรพล สุทธิ​วิเศษ​ศักดิ์ ผอ.​สถาบันวิจัย​ระบบ​สาธารณสุข (สว​รส.) กล่าว​ถึง ​การ​แก้​ปัญหา​โรค​สมาธิ​สั้น​ใน​เด็กว่า ใน​ปี 2561 สว​รส. และ​กรม​สุขภาพ​จิต ได้​ร่วม​มอบ​ของขวัญ​ปี​ใหม่​และ​วัน​เด็กโดยนำ​ความ​รู้​ที่​ได้​จาก​โครงการ​วิจัยฯ​มา​เผยแพร่​แก่​ประชาชน​เพื่อ​นำ​ไป​ใช้​ประโยชน์ ไม่​ว่า​จะ​เป็น​คู่มือ​การ​คัด​กรอง​ และ​ปรับ​พฤติกรรม​เด็ก​สมาธิ​สั้น​สำหรับ​ผู้​ปกครอง และ​ คู่มือ​สำหรับ​ครู​ใน​การ​ดูแล​และ​ส่งเสริม​การ​เรียนรู้​ของ​เด็ก นอกจาก​นี้​ ใน​โครงการ​วิจัยฯ ยัง​มี​ สื่อ​และ​หลักสูตร​สำหรับ​ครู​และ​บุคลากร​ทางการ​แพทย์​เพื่อ​ใช้​เป็น​แนวทาง​มาตรฐาน​การ​ดูแล​เด็ก​ใน​โรงเรียน​และ​โรงพยาบาล เพื่อ​ให้​คน​ไทย​เกิด​การ​เรียนรู้​และ​เข้าใจ​ต่อ​โรค​สมาธิ​สั้น​ใน​เด็ก สามารถ​รับมือ​ได้​อย่าง​ถูกต้อง เพื่อ​ให้​ลูก​หลาน​และ​ครอบครัว​กลับ​มา​ใช้​ชีวิต​ได้​อย่าง​ปกติ​และ​มี​ความ​สุข

ทีม​ข่าว​สาธารณสุข มอง​ว่า การ​ให้​ความ​สำคัญ​กับ​กระบวนการ​คัด​กรอง ส่ง​ต่อ วินิจฉัย บำบัด​และ​รักษา การ​ป่วย​โรค​สมาธิ​สั้น​ใน​เด็ก เพื่อ​มอบ​เป็น​ของขวัญ​วัน​เด็ก​ปี 2561 นับ​เป็น​สิ่ง​ที่​มี​คุณ​ค่า​ต่อ​สังคม​ไทย เพราะ​การ​ที่​ได้​มี​สุขภาพ​ร่างกาย​ที่​สมบูรณ์ แข็ง​แรง ถือ​เป็น​สุด​ยอด​ความ ปรารถนา​ของ​ทุก​คน

คง​เป็น​เรื่อง​น่า​เศร้า​และ​น่า​เสียดาย​หาก​มี​เด็ก​แม้แต่​เพียง​คน​เดียว​ที่​โชค​ร้าย​เป็น​โรค​สมาธิสั้น ต้อง​พลาด​โอกาส​ทองใน​การ​ได้​รับ​การ​ดูแล​รักษา​อย่าง​ทันท่วงที

เพราะ​เด็ก​ใน​วัน​นี้​คือ​ผู้ใหญ่​ใน​อนาคต และ​ถือ​เป็น​กำลัง​สำคัญ​ที่​จะ​พัฒนา​ประเทศชาติ​ต่อ​ไป.

ทีมข่าวสาธารณสุข