วันพฤหัสบดีที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

กติกากับคอร์รัปชัน

การละเมิดกติกาสังคม แม้จะเป็นเรื่องเล็กๆ แต่เป็นการเพาะนิสัยเสีย จนเป็นต้นธารสายหนึ่งของคอร์รัปชัน เหมือนฝังเมล็ดพันธุ์ไม้พิษไว้ในดิน นานวันไปย่อมเกิด ต้นไม้พิษ ด้วยตระหนักในเรื่องนี้ กรุงเทพมหานครจึงผุดโครงการ “โตไปไม่โกง” นำมาใช้ในโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร แต่เมื่อผู้ว่าฯ กทม. ถูกตรวจสอบเรื่องคอร์รัปชัน เสียเอง ก็ไม่รู้เหมือนกันว่าเด็กๆในโครงการจะคิดอย่างไร

แบบบทอันดีงามเรื่องการเคารพกติกาสังคม ประเทศที่ทำสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมน่าจะเห็นได้แก่ ญี่ปุ่น การจ่ายเงินซื้อของคนญี่ปุ่น ไม่ว่าจะในห้างหรือร้านค้า แถวจะยาวเหยียดอย่างไร จะไม่มีการแซงคิวให้เห็น บางเวลาเห็นหนุ่มสาวอยู่หน้าคนสูงอายุ คนสูงอายุก็ไม่มีทีท่าว่าจะขอแซงคิวไปก่อน ไม่แน่ใจเหมือนกันว่า ถ้าหนุ่มสาวนั้นเชื้อเชิญให้ใช้บริการก่อน คนสูงอายุจะปฏิเสธหรือไม่

ห่างไกลออกไปในชนบท หมู่บ้านโอชิโนะฮักไก หมู่บ้านเกษตรกรนี้อยู่ห่างไกลเมืองหลวง พื้นที่หมู่บ้านมีสระน้ำแร่ ชาวบ้านเปิดให้เป็นสถานที่ท่องเที่ยว และนำสินค้าพื้นเมืองมาขายโดยมีกติกาว่า ราคาสินค้าชนิดเดียวกันแต่ละอย่าง ทุกร้านราคาต้องเท่ากัน การทำอย่างนี้ทำให้นักท่องเที่ยววางใจ พอใจซื้อร้านไหนก็ไม่ต้องห่วงเรื่องราคา ทำให้ชาวบ้านมีสิทธิในการขายเท่าๆกัน

นอกจากกติกาเรื่องซื้อของและเข้ารับบริการแล้ว การใช้พื้นที่ร่วมกันก็เคารพสิทธิซึ่งกันและกันอย่างเคร่งครัด อย่างกรณีการสร้างตึกโตเกียวสกายทรี ตึกที่สูงที่สุดในโตเกียว แต่ละวันมีคนเข้ามาใช้บริการหนาแน่น ทำให้ที่จอดรถล่วงล้ำคนในพื้นที่ คนในพื้นที่จึงรวมตัวกันทวงสิทธิ ผู้บริหารตึกจึงหาทางออกด้วยการทำที่จอดรถในอาคารของตัวเอง แล้วจัดคิวการเข้าใช้บริการ แต่ละวันรับรถได้แค่ไหนก็ได้แค่นั้น

นอกจากเคารพกติกาสังคมแล้ว ยังเคารพศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์ ทั้งตามกฎหมายและจารีตประเพณี อาทิ ในอดีตซามูไรเมื่อพ่ายแพ้รักษาศักดิ์ศรีตัวเองไว้ด้วยการฆ่าตัวตาย ในปัจจุบันนักการเมืองเมื่อผิดพลาดหรือทำผิดกฎหมาย แม้จะเห็นว่าเป็นเรื่องเล็กๆน้อยๆก็มักแสดงความรับผิดชอบด้วยการลาออกจากตำแหน่ง เพราะถือว่าเป็นเรื่องน่าละอาย ทำให้กฎหมายใช้ได้จริง

กฎหมายเราเอาเข้าจริงก็มีมากมาย แต่ในทางปฏิบัติดูจะไม่เข้มแข็ง ทั้งนี้ อาจเพราะความมีวินัยและสำนึกของคนในสังคมไม่เข้มแข็งพอ ดังนั้น โครงการ “โตไปไม่โกง” ในโรงเรียน ที่เนื้อหาหลักสูตรครอบคลุมความดี 5 ประการ คือ ความซื่อสัตย์สุจริต การมีจิตสาธารณะ ความเป็นธรรมทางสังคม กระทำอย่างรับผิดชอบ และเป็นอยู่อย่างพอเพียง แม้จะเป็นเรื่องดี แต่ก็น่าห่วงว่าจะก้าวสู่เป้าหมายได้อย่างไร

“เด็กไม่ได้ทำตามผู้ใหญ่สอน แต่เด็กจะทำตามผู้ใหญ่ปฏิบัติ” หากทฤษฎีทางการศึกษานี้เป็นจริง การปลูกฝังให้เยาวชนเคารพกติกาของสังคม อันเป็นเชื้อสายหนึ่งของคอร์รัปชันก็ยังน่าห่วงต่อไป น่าห่วงตราบเท่าที่ผู้ใหญ่ยังไม่มีสำนึกทางสังคม และเป็นแบบอย่างที่ดีให้เด็กไม่ได้ อีกทั้งไม่ละอายต่อความผิดของตน.

การละเมิดกติกาสังคม แม้จะเป็นเรื่องเล็กๆ แต่เป็นการเพาะนิสัยเสีย จนเป็นต้นธารสายหนึ่งของคอร์รัปชัน เหมือนฝังเมล็ดพันธุ์ไม้พิษไว้ในดิน นานวันไปย่อมเกิด ต้นไม้พิษ ด้วยตระหนักในเรื่องนี้ 26 ธ.ค. 2560 10:24 26 ธ.ค. 2560 11:33 ไทยรัฐ