วันเสาร์ที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ฤาสงครามกลางเมืองสเปนจะเกิดอีก?

ผู้อ่านท่านคงยังจำเหตุการณ์ 1 ตุลาคม 2560 ที่มีการลงประชามติที่แคว้นกาตาลุญญาของสเปน และประกาศเอกราชเมื่อ 27 ตุลาคม 2560 ได้ไหมครับ? หลังจากนั้น รัฐบาลกลางของสเปนก็ใช้อำนาจมาตรา 155 ของรัฐธรรมนูญปลดนายคาร์ล ปุยเดอมองต์ จากตำแหน่งประธานาธิบดีแคว้นกาตาลุญญา ต่อมา แกก็หนีไปลี้ภัยที่เบลเยียม

21 ธันวาคม 2560 มีการเลือกตั้งท้องถิ่นที่รัฐบาลกลางของสเปนเป็นคนจัด ผู้ชนะคือแนวร่วมพรรคการเมืองที่ต้องการประกาศเอกราชออกจากสเปน นำโดยพรรคประชาธิปไตยยุโรปกาตาลันของนายปุยเดอมองต์ ได้สมาชิกสภาแห่งชาติกาตาลุญญามากถึง 70 ที่นั่ง จากสมาชิกทั้งหมด 135 ที่นั่ง

นี่หมายความว่า ประชาชนคนของแคว้นกาตาลุญญาต้องการเอกราช และต่อไปในอนาคตก็อาจจะมีการกระดิกพลิกตัวไปสู่การตั้งประเทศใหม่ที่มีชื่อว่า สาธารณรัฐกาตาลุญญา ผมว่ารัฐบาลกลางสเปนคงต้องรีบหาทางแก้ไขปัญหานี้อย่างเร่งด่วน ไม่เช่นนั้นอาจจะบานปลายขยายไปสู่สงครามกลางเมืองสเปนครั้งใหม่

ย้อนหลังกลับไปไม่ถึงร้อยปี สเปนเป็นประเทศที่มีการแบ่งชนชั้นระหว่างคนรวยกับคนจนสูงมาก ความรวยจนตัดสินกันที่ขนาดและจำนวนที่ดิน ที่ดินในประเทศมากกว่าครึ่งเป็นของคนชั้นสูงและสถาบันคริสต์ศาสนานิกายโรมันคาทอลิก ส่วนคนจนก็แทบไม่มีที่ดินเป็นของตนเอง เรื่องนี้ทำให้เกิดสงครามกลางเมืองมาแล้วในห้วงก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 ระหว่าง 18 กรกฎาคม ค.ศ.1936-1 เมษายน ค.ศ.1939

การเลือกตั้งท้องถิ่นที่แคว้นกาตาลุญญาที่เพิ่งผ่านไปเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม ผมว่าหลายคนเริ่มกลัวเหตุการณ์เมื่อ 70 กว่าปีที่แล้วจะหวนกลับมาอีกครั้งหนึ่ง ตอนนั้น สเปนมีกษัตริย์พระนามว่าพระเจ้าอัลฟองโซที่ 13 ทรงพยายามแก้ไขวิกฤติแต่ไม่สำเร็จ คนจนพยายามแยกดินแดนในหลายแคว้นเป็นประเทศใหม่ ทั้งแคว้นบาสก์ แคว้นกาตาลุญญา และแคว้นกาลิเซีย ตอนนั้นแคว้นโมร็อกโกก็เป็นรัฐในอารักขาของสเปนด้วย

ความขัดแย้งทางการเมืองขยายตัวและบั้นปลายท้ายที่สุดก็นำไปสู่ความล่มสลายของสถาบันกษัตริย์จนถึงขนาดต้องมีการสถาปนาสาธารณรัฐสเปนที่ 2 ขึ้น

ค.ศ.1931-1936 รัฐบาลของสาธารณรัฐที่ตั้งขึ้นใหม่พยายามแก้ไขและปฏิรูปประเทศด้านต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการแยกศาสนจักรออกจากอาณาจักร แต่ทำไม่สำเร็จ ความวุ่นวายทวีความรุนแรงมากขึ้น ขยายไปทุกทั่วหัวระแหง

เมื่อรู้ว่าไปไม่รอด รัฐบาลสเปนสมัยนั้นจึงจัดให้มีการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ.1936 พวกหนึ่งเป็นพวกสาธารณรัฐนิยม พวกนี้รวมตัวกันตั้ง Popular Front หรือแนวร่วมประชาชน อีกกลุ่มหนึ่งเป็นพวกอนุรักษนิยมขวาจัด มีพวกนิยมฟาสซิสต์อยู่ด้วย พวกขวาจัดนี้รวมตัวกันตั้ง National Front หรือแนวร่วมแห่งชาติ

พวกแนวร่วมประชาชนชนะการเลือกตั้งครั้งนั้นและได้จัดตั้งรัฐบาล แต่ก็แก้ไขอะไรไม่ได้อีก พวกผู้นำทหารในโมร็อกโกเห็นว่าระบอบประชาธิปไตยที่ให้โอกาสพรรคการเมืองหลายพรรคที่มีอุดมการณ์และแนวทางต่างกันมาอยู่ในเวทีเลือกตั้ง แก้ไขความขัดแย้งและความไม่เป็นธรรมในสังคมไม่ได้ จึงก่อกบฏ แต่ก็ไม่มีใครกล้าเป็นผู้นำที่แท้จริง

สมัยนั้น มีพลเอกอยู่คนหนึ่งซึ่งเป็นเผด็จการชื่อพลเอกฟรันซิสโก ฟรังโก คนนี้ถูกรัฐบาลประชาธิปไตยไล่ให้ไปประจำอยู่ที่หมู่เกาะคะแนรี พลเอกฟรังโกพูดวิทยุกระจายเสียงมาจากหมู่เกาะคะแนรี ชมทหารกบฏ และขอให้คนสเปนทั้งประเทศลุกฮือช่วยทหาร หลังจากนั้น แกก็กลายมาเป็นหัวหน้าผู้ก่อการ ประกาศเป็นผู้นำแห่งรัฐสเปน

หลังจากนั้น ก็เกิดสงครามกลางเมืองสเปน พวกประชาชนคนรากหญ้า ศิลปิน นักประพันธ์ นักวิชาการ ผู้ลี้ภัย ผู้อพยพ ฯลฯ พวกที่มีหัวประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการและลัทธิฟาสซิสต์ ก็รวมตัวกันตั้งกองพลน้อยนานาชาติขึ้นสู้กับทหาร

พวกที่สู้กับทหารมีผู้หญิงเป็นจำนวนมาก พวกผู้หญิงในแนวรบประชาชนใจเด็ดถึงขนาดอพยพลูกไปอยู่ประเทศอื่นเป็นการชั่วคราว ส่วนตัวเองเข้าร่วมรบ บางส่วนก็ไปทำงานในโรงงานอุตสาหกรรม ไปลงไร่ไถนาผลิตอาหารมาเลี้ยงแนวรบประชาชน

สงครามกลางเมืองสเปนเป็นสงครามที่น่าสนใจมากครับ การสงครามจะเป็นอย่างไรต่อไป พรุ่งนี้ขออนุญาตมารับใช้กันต่อครับ.

นิติการุณย์ มิ่งรุจิราลัย
songlok1997@gmail.com 

ผู้อ่านท่านคงยังจำเหตุการณ์ 1 ตุลาคม 2560 ที่มีการลงประชามติที่แคว้นกาตาลุญญาของสเปน และประกาศเอกราชเมื่อ 27 ตุลาคม 2560 ได้ไหมครับ? 24 ธ.ค. 2560 08:07 24 ธ.ค. 2560 08:07 ไทยรัฐ