วันศุกร์ที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ภูมิคุ้มกันเสพติดอำนาจ

ประธานาธิบดีโรเบิร์ต มูกาเบ

หลายวันผ่านไปหลังจากถูกยึดอำนาจ แต่ประธานาธิบดีโรเบิร์ต มูกาเบ แห่งซิมบับเว ยืนยันไม่ยอมลาออก แม้คณะทหารจะเข้ายึดจุดสำคัญในเมืองหลวง คุมตัวประธานาธิบดี ด้วยการสั่งกักบริเวณ พร้อมทั้งจี้ให้สละอำนาจ ด้วยการปลดจากผู้นำพรรค และเลือกอดีตรองประธานาธิบดีเป็นผู้นำพรรคคนใหม่ แต่มูกาเบก็ยังเฉย แต่ไม่รู้ว่าจะเฉยได้อีกกี่วัน

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในซิมบับเว ซึ่งอยู่ในตอนใต้ของทวีปแอฟริกา อาจเป็นประเพณีการเมืองอย่างหนึ่งของกาฬทวีป แต่ผู้นำกองทัพซิมบับเวไม่เรียกว่า “รัฐประหาร” เป็นเพียง “การฟื้นฟูความสงบเรียบร้อย” ควบคุมความสงบด้านการเมือง เศรษฐกิจและสังคม ฟังดูคล้ายกับชื่อคณะ รัฐประหารของไทย เช่น คณะรักษาความสงบแห่งชาติ เรียกย่อ รสช. และ คสช.

ในบรรดากว่า 190 ประเทศ ทั่วโลก ที่เป็นสมาชิกสหประชาชาติ ส่วนใหญ่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย มีเพียงไม่กี่ประเทศที่เลือกแนวทางอำนาจนิยมหรือเผด็จการ ผู้นำบางคนเข้าสู่อำนาจตามวิถีทางประชาธิปไตย แต่เสพติดอำนาจ จึงผันตัวเองเป็นผู้เผด็จการ แต่ในที่สุดก็ถูกประชาชนลุกฮือขับไล่ เช่น อดีตประธานาธิบดีมาร์กอส แห่งฟิลิปปินส์

อีกประเทศหนึ่งคือกัมพูชา เพื่อนบ้านใกล้ชิดของไทย ถูกโลกตะวันตกวิจารณ์ว่า ผันตัวเองจากประชาธิปไตย สู่ความเป็นเผด็จการเต็มใบ ด้วยการยุบพรรคฝ่ายค้าน จับกุมคุมขังระดับผู้นำพรรค ในข้อหาเป็นกบฏต่อประเทศ และสั่งตัดสิทธิการเมืองนักการเมืองฝ่ายค้าน เป็นเวลา 5 ปี ก่อนที่จะจัดการเลือกตั้งใหญ่ในปีหน้า โดยไม่มีคู่แข่ง

แสดงว่าเส้นทางสู่เผด็จการ ไม่จำเป็นต้องเป็นรัฐประหารเสมอไป การเลือกตั้งก็อาจนำไปสู่เผด็จการได้ เช่นเดียวกับ มูกาเบ แห่งซิมบับเว เข้าสู่อำนาจในฐานะวีรบุรุษ ผู้นำในการต่อสู้ขับไล่รัฐบาลผิวขาว จัดตั้งรัฐบาลผิวสีของประชาชนส่วนใหญ่ ผ่านการเลือกตั้งมาหลายครั้ง ผูกขาดการครองอำนาจมาถึง 37 ปี เป็นผู้นำคนเดียวในยุคคนผิวสีเป็นใหญ่

มูกาเบเข้าสู่อำนาจ คล้ายกับเนลสัน มันเดลา แห่งแอฟริกาใต้ แต่มันเดลา ยอมลงจากอำนาจเมื่อครบวาระ และถึงเวลาอันสมควร จึงสามารถรักษาความเป็นวีรบุรุษและรัฐบุรุษของชาติไว้ได้ จนถึงวาระสุดท้ายของชีวิต แต่มูกาเบกำลังถูกกล่าวหา ผันตัวเองจากวีรชนประชาธิปไตย มาเป็นเผด็จการทรราชย์ ถูกกล่าวหาทุจริตโกงกิน และเข่นฆ่าฝ่ายตรงข้าม

มูกาเบครองอำนาจมาแล้ว 37 ปี จนบัดนี้อายุ 93 ปี แต่ยังประกาศจะสืบทอดอำนาจต่อไปอีกหนึ่งสมัย จนอายุเกือบถึง 100 และยังสนับสนุนให้ภรรยาสืบทอดตำแหน่ง เป็นไปตามหลักธรรมชาติที่ว่าอำนาจมักทำให้เหลิง ผู้ที่อยู่ในอำนาจนานๆ มักเสพติดอำนาจ โลกประชาธิปไตยจึงต้องสร้างภูมิคุ้มกัน ด้วยระบบการตรวจสอบและถ่วงดุล เพื่อไม่ให้เหลิงอำนาจ.