วันศุกร์ที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

กรมน้ำบาดาล ปัดฝุ่นบ่อร้างแก้แล้ง

ฤดูฝนผ่านไป ฤดูแล้งเข้ามาแทนที่ ปีนี้ปัญหาเกษตรกรขาดแคลนน้ำจะกลับมาอีกไหม ...บ่อวง บ่อตอกที่ทำไว้จะมีน้ำสูบใช้พอหรือไม่

ปีนี้แม้จะปรับแก้อะไรไม่ทัน เพราะน้ำจากฟ้าผ่านไปแล้ว ปีหน้าถ้าไม่อยากมีปัญหา แล้งนี้ กรมทรัพยากรน้ำบาดาลเชิญชวนเกษตรกรที่ปล่อยทิ้งบ่อวง บ่อตอก กลายเป็นบ่อร้าง มาร่วมฟื้นฟูให้เป็นบ่อน้ำดังเดิม

“เป็นปกติทุกปี หลังฤดูฝนระดับน้ำใต้ดินจะลดระดับลง บ่อที่ชาวบ้านขุดไว้หลายแห่งมักจะไม่มีน้ำ แม้จะใช้ปั๊มสูบ ก็ดึงน้ำไม่ขึ้น ส่งผลให้เกษตรกรปล่อยทิ้งให้กลายเป็นบ่อร้าง โดยเฉพาะในช่วงแล้ง 3-4 ปีที่ผ่านมา ทางกรมจึงได้คิดนวัตกรรมขึ้น เพื่อหาวิธีการเติมน้ำให้บ่อร้าง และให้น้ำคงอยู่ได้นานมากขึ้น โดยทดลองให้เห็นผลมาแล้วในหลายพื้นที่”

ดร.อรัญญา เฟื่องสวัสดิ์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรน้ำบาดาล บอกถึงวิธีการฟื้นบ่อร้างให้กลับมาเป็นบ่อน้ำ ว่า ระยะเวลาที่เหมาะสมต้องเลือกลงมือทำในฤดูแล้ง เพื่อเตรียมรับน้ำในฤดูฝน

ด้วยการนำบ่อร้างที่มีบ่อตอกอยู่ด้านใน และระดับน้ำลดลงจนไม่สามารถใช้เครื่องสูบช่วยได้...ถอนท่อสูบน้ำเก่าออก ทำความสะอาดบ่อวง ขุดรื้อวงคอนกรีตที่ชำรุด ใส่วงคอนกรีตใหม่เข้าไปแทน จากนั้นต่อท่อกรองน้ำ (ท่อเซาะร่อง) เข้ากับท่อบ่อตอกเดิม

ใส่กรวดทรายกรองน้ำลงในบ่อวง จากนั้นใช้เครื่องเป่าลมลงท่อเซาะร่องเพื่อให้กรวดทรายกรองน้ำเรียงตัวได้ดี ประสิทธิภาพการกรองและการเติมน้ำใต้ดินจะดีขึ้น ช่วยให้น้ำที่เติมลงไปมีความสะอาดมากขึ้น สูบขึ้นมาใช้จะได้ไม่มีปัญหา

เจาะปากบ่อวงท่อเซาะร่องบริเวณปากบ่อเติมน้ำ ในลักษณะ 4 ทิศทาง ใส่กรวดกรองน้ำ และทรายหยาบทับชั้นบนท่อเซาะร่องอีกชั้น เพื่อช่วยกรองไม่ให้ขยะที่ไหลมากับน้ำไหลลงบ่อวงเติม แล้วเสริมบ่อวงให้สูงกว่าระดับผิวดิน 1 วง...ปิดฝาบ่อให้มิดชิด เพื่อป้องกันอันตรายไม่ให้คนหรือสัตว์พลัดตกลงบ่อ

“ช่วงภัยแล้งปี 2557-2558 กรมทรัพยากรน้ำบาดาลได้นำนวัตกรรมนี้ ไปทดลองนำร่องในพื้นที่บ้านหนองจอก ต.นางลือ อ.เมือง จ.ชัยนาท และบ้านซับหวาย ต.หนองพิกุล อ.ตากฟ้า จ.นครสวรรค์ ปรากฏว่า ระดับน้ำในบ่อตอกฤดูแล้ง จากที่เคยอยู่ลงไปถึง 10 เมตร ระดับน้ำได้กลับมาสูงขึ้น ห่างจากปากบ่อแค่ 2.7-3 เมตร หลังจากทดลองได้ผล ปี 2560-2562 กองทุนพัฒนาน้ำบาดาลจึงได้ดำเนินโครงการสนับสนุนทุนให้เกษตรกรที่มีบ่อวงร้างในไร่นา ปรับปรุงบ่อใหม่ ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย พิษณุโลก พิจิตร สุโขทัย สิงห์บุรี อ่างทอง หนองคาย มหาสารคาม อำนาจเจริญ สุรินทร์ ปราจีนบุรี เพชรบุรี จันทบุรี ตรัง และสงขลา”

เกษตรกรอยู่ในพื้นที่ที่มีปัญหาท่วมแล้งซ้ำซาก มีน้ำหลาก สนใจติดต่อเจ้าหน้าที่กรมทรัพยากรน้ำบาดาลใกล้บ้าน ต้นทุนค่าใช้จ่ายอยู่ที่ 25,000–35,000 บาท.


เพ็ญพิชญา เตียว