วันเสาร์ที่ 16 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ต้องไม่ติดคุกเพราะจน

รัฐธรรมนูญ 2560 ที่ผ่านการออกเสียงประชามติ ได้รับความเห็นชอบจากเสียงข้างมากของคนไทยผู้มีสิทธิเลือกตั้ง มีบทบัญญัติเกี่ยวกับการปฏิรูปในหลายด้าน รวมทั้งการปฏิรูปกระบวนการยุติธรรม ให้กำหนดระยะเวลาที่ชัดเจนของกระบวนการยุติธรรมทุกขั้นตอน เพื่อให้ประชาชนได้รับความยุติธรรมโดยไม่ล่าช้า มีกลไกช่วยเหลือผู้ขาดแคลนทุนทรัพย์ให้เข้าถึงความยุติธรรม

รัฐธรรมนูญเขียนบังคับไว้จะต้องสร้างกลไก เพื่อบังคับการตามกฎหมายอย่างเคร่งครัด เพื่อลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างความเป็นธรรมในสังคม รวมทั้งให้ปรับปรุงระบบการสอบสวนคดีอาญา ให้มีการตรวจสอบและถ่วงดุล ระหว่างพนักงานสอบสวนกับพนักงานอัยการ แสดงว่าคณะผู้ร่างรัฐธรรมนูญรับรู้และยอมรับว่ามีความเหลื่อมล้ำในกระบวนการยุติธรรมของไทย

รัฐบาลได้ตั้งคณะกรรมการปฏิรูปตำรวจขึ้นมารับผิดชอบในการปฏิรูประบบการสอบสวน และโครงสร้างของตำรวจดำเนินการอยู่ แต่ดูเหมือนว่าภาครัฐยังไม่ได้ดำเนินการเรื่องการลดความเหลื่อมล้ำ และสร้างความเป็นธรรมในสังคม ในส่วนที่เกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมโดยตรง จึงน่ายินดีที่คณะนักวิชาการมหาวิทยาลัยร่วมกันรณรงค์อยู่ในบางส่วน

การรณรงค์หรือแคมเปญภายใต้หัวข้อ “ไม่มีใครต้องติดคุกเพราะจน” มี ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล อาจารย์คณะนิติศาสตร์ และรองอธิการบดีมหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์ เป็นผู้ริเริ่มตั้งใจจะระดมรายชื่อประชาชนให้ได้ 66,000 คน เพื่อสนับสนุนการเรียกร้องปฏิรูประบบการประกันตัวของผู้ต้องหาหรือจำเลย ตามหลักต้องไม่ติดคุกเพราะความจน

ในวงการเสวนาเกี่ยวกับเรื่องนี้ อาจารย์ปริญญากล่าวถึงรัฐธรรมนูญ มาตรา 29 ที่เขียนไว้ว่า ในคดีอาญา ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าผู้ต้องหาหรือจำเลยไม่มีความผิด ก่อนมีคำพิพากษาถึงที่สุด แสดงว่าบุคคลใดกระทำความผิด จะปฏิบัติต่อบุคคลนั้นเสมือนผู้กระทำความผิดมิได้ แต่ในปัจจุบันมีผู้ต้องหาหรือจำเลยราว 66,000 คน ถูกควบคุมตัว ขณะที่ศาลยังไม่ตัดสินคดี

เหตุผลสำคัญที่ทำให้ผู้เคราะห์ร้ายเหล่านั้นถูกควบคุมตัว ทั้งที่ศาลยังไม่มีคำพิพากษา เนื่องจากไม่ได้รับการประกันตัว หรือปล่อยตัวชั่วคราว ในระหว่างที่ศาลพิจารณาคดี เพราะไม่มีหลักทรัพย์หรือเงินประกันตัว ตามระเบียบการประกันตัวที่กำหนดเงินประกันตัวตามความหนักเบาของโทษ เช่น โทษจำคุก 10 ปี อาจต้องประกัน 6–8 แสนบาท

ประเทศไทยเป็นสังคมแห่งความเหลื่อมล้ำ การไม่มีเงินประกันตัว เพื่อได้รับการปล่อยตัวชั่วคราวในระหว่างการพิจารณาคดี ซึ่งอาจใช้เวลาหลายปี เป็นความเหลื่อมล้ำด้านความยุติธรรม เป็นผลจากความเหลื่อมล้ำด้านรายได้ อาจทำให้คนเป็นอันมากติดคุกฟรีตามคำกล่าวที่ว่า “คุกมีไว้ขังคนจน” หวังว่าภาครัฐจะช่วยดูแล เรื่องที่นักวิชาการเรียกร้อง.