วันจันทร์ที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

เสียงครวญจากดอยเต่า วอนขอน้ำ..อยู่เคียงคู่

ทะเลสาบดอยเต่า จ.เชียงใหม่ อ่างเก็บน้ำตอนบนของเขื่อนภูมิพลที่แห้งสนิทมาตั้งแต่ปี 2555...วันนี้กลับมาเหมือนเดิมแล้ว

อาชีพประมง เรือนแพท่องเที่ยวที่ต้องอพยพไปหากินไกลถึง อ.ลี้ จ.ลำพูน ได้หวนกลับมาอยู่ในจุดเดิม ณ ท่าศูนย์อพยพชาวบ้านผู้ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนภูมิพล

ทะเลสาบกลับมา...วิถีชีวิต การทำมาหากินที่เปลี่ยนไปนาน 5 ปี เกษตรกรต้องเริ่มต้นใหม่อีกหน

เพราะนับแต่สร้างเขื่อนภูมิพลมา คนดอยเต่าไม่เคยเจอภาวะเช่นนี้มาก่อน

แม้ที่นี่จะมีปรากฏการณ์น้ำแห้งเกิดบ่อยก็ตาม แต่ไม่รุนแรงและนานเท่านี้...ปกติจะมีน้ำอยู่คู่ทะเลสาบดอยเต่า 2-3 ปี ตามด้วยน้ำน้อย 1 ปี สลับกัน

และน้ำน้อย 1 ปี ผืนน้ำจะลดห่างจากท่าศูนย์ฯไม่เกิน 10 กม. ชาวบ้านยังคงทำกิน ดำรงวิถีชีวิตเช่นเดิมได้...แต่ 5 ปีที่ผ่านมาน้ำถอยไปไกลกว่า 30 กม. จนทรายท้องน้ำแม่ปิงโผล่ให้คนเดินข้ามไปมาได้

สาเหตุไม่ได้มาจากเกิดภัยแล้งติดต่อกันหลายปี

น้ำท่วมใหญ่ปี 2554 ณ วันเวลาสิ้นสุดฤดูฝนปีนั้น เขื่อนภูมิพลเก็บกักน้ำไว้ 99% และก่อนเข้าสู่ฤดูฝนในปีถัดมา 15 พ.ค.2555 น้ำในเขื่อนภูมิพลเหลือ 47%

ด้วยผู้มีอำนาจหวาดผวาน้ำ สั่งระบายน้ำทิ้งแบบบ้าเลือด...จนเหลือน้ำใช้การได้ 19%

เมื่อบวกผสมกับภัยแล้งเกิดตามมาหลายปี ทะเลสาบดอยเต่าเลยแห้งสนิท รอปีแล้วปีเล่าน้ำไม่มาสักที...จะอยู่ให้รอด ชาวบ้านต้องปรับเปลี่ยนชีวิตให้เข้ากับทะเลสาบที่กลายสภาพเป็นทุ่งหญ้าไกลสุดลูกหูลูกตา

“ก่อนทะเลสาบแห้ง แถวนี้มีวัวเลี้ยงอยู่ประมาณ 1,000 ตัว เมื่อไม่มีน้ำให้ทำอย่างอื่นและน้ำไม่มาสักที คนเลยหันมาเลี้ยงวัวเพิ่มขึ้นทุกปี จำนวนวัวเลยเพิ่มมาเป็น 20,000 ตัว”

ธีรภัทร์ เขียวแปน เกษตรกรผู้เลี้ยงวัวในพื้นที่ดอยเต่า บอกว่า ตอนนี้น้ำกลับมา เหลือทุ่งหญ้าให้วัวกินแค่ 3% คนเลี้ยงวัวต้องปรับตัวอีกครั้ง จะเลี้ยงแบบเดิมไม่ได้แล้ว เพราะวัวควายจะไปกินลำไย กินพืชผักของชาวบ้าน จะไปเลี้ยงในป่าอุทยานแห่งชาติแม่ปิงทำไม่ได้ ต้องขออนุญาตและไม่รู้ว่าจะได้หรือเปล่า

ทำนา ปลูกหอมแดง กระเทียม ก็เช่นกัน น้ำที่แห้งไป 5 ปี ชาวบ้าน ได้ขยับเข้ามาใช้ทะเลสาบแล้งน้ำทำกิน เพราะดินดี ความชื้นสูง เจาะบาดาลไม่ลึกก็ได้น้ำแล้ว...วันนี้ทะเลสาบกลับมา พื้นที่ใช้เลี้ยงครอบครัวจมใต้น้ำ ต้องปรับตัวเปลี่ยนวิถีชีวิตอีกครั้ง ทั้งที่ไม่เป็นผู้ก่อปัญหา

“จะแก้ปัญหานี้ได้ ต้องให้คนดอยเต่าเข้าไปมีส่วนร่วมในคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำร่วมกับทางเขื่อนภูมิพลด้วย และต้องเปลี่ยนแปลงเวลาการปล่อยน้ำของเขื่อนภูมิพล จากเดิมที่จะเริ่มปล่อยน้ำในเดือนพฤศจิกายนให้เลื่อนไปเป็นเดือนเมษายน ถึงจะทำให้ทะเลสาบดอยเต่ายังคงอยู่ตลอดไป” ว่าที่ร้อยตรีบำรุงเกียรติ วินัยพานิช นายอำเภอดอยเต่า เสนอแนวทางการแก้ปัญหา.

วิทยา พัฒนเมธาดา