วันจันทร์ที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

นวัตกรรม..คอมพิวเตอร์ ฝัง "รากฟันเทียม"

เมื่อจำเป็นต้องถอนฟัน แล้วไม่อยากใส่ฟันปลอม เพราะรู้สึกไม่มั่นใจ กลัวเสียบุคลิก จะมีวิธีใดบ้างที่ช่วยแก้ปัญหาดังกล่าวได้

ผศ.ร.ท.ทพ.ชัชชัย คุณาวิศรุต ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านทันตกรรมรากฟันเทียม ศูนย์ทันตกรรม โรงพยาบาลกรุงเทพ บอกว่า เมื่อผู้ป่วยได้รับการถอนฟัน และต้องได้รับการใส่ฟันทดแทน ที่บางคนอาจไม่ มั่นใจ เพราะกลัวว่าจะหลุดบ้าง กลัวเสียบุคลิกบ้าง สิ่งเหล่านี้จะไม่ใช่ปัญหาอีกต่อไป เพราะปัจจุบัน มีวิธีการที่จะช่วยลดความไม่มั่นใจ และทำให้ผู้ป่วยที่สูญเสียฟันสามารถกลับมาใช้งานฟันซี่นั้น ได้เป็นปกติอีกครั้ง ด้วยการใส่หรือฝังรากฟันเทียม

“รากฟันเทียม” คืออะไร

คุณหมอชัชชัย บอกว่า รากฟันเทียมเป็นวัสดุอาจเป็นไทเทเนียมหรือเซรามิก ที่ประดิษฐ์ขึ้นมาแทนรากฟัน โดยทำให้มีลักษณะคล้ายสกรูใส่เข้าไปในขากรรไกร เพื่อเป็นหลักยึดครอบฟัน สะพานฟัน หรือฟันปลอมถอดได้ทั้งปากเพื่อทดแทนฟันที่สูญเสียไป

“จุดประสงค์ของรากฟันเทียมจริงๆ ทำขึ้นเพื่อทดแทนฟันที่สูญเสียไป โดยใช้รากฟันเทียมยึดครอบฟันหรือสะพานฟันให้เป็นฟันที่ติดแน่นในปาก หรือใช้ยึดฟันปลอมถอดได้ ช่วยให้ฟัน ปลอมถอดได้มีการยึดที่แน่นขึ้น ไม่หลวมหลุดง่าย” คุณหมอชัชชัยบอกและว่า สำหรับการรักษาด้วยการใส่รากฟันเทียมนี้ จะใช้เวลาในการรักษาประมาณ 3-6 เดือน โดยระยะเวลาและจำนวนครั้งในการมารับการรักษาขึ้นกับปัจจัยหลายประการ เช่น ปริมาณและคุณภาพของกระดูกขากรรไกร จำนวนฟันที่ต้องการทำรากฟันเทียม เป็นต้น

ในการทำรากฟันเทียมเพื่อรักษาฟันที่สูญเสียไป ขั้นตอนที่ทันตแพทย์ใส่รากฟันเทียมในตำแหน่งที่เหมาะสมนับว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก วิธีการที่ใช้โดยทั่วไปคือ การพิมพ์ปากผู้ป่วย และนำภาพถ่ายรังสีมาประกอบการวางแผนในการกำหนดตำแหน่งของรากฟันเทียม ซึ่งต้องอาศัยประสบการณ์ และความชำนาญของทันตแพทย์เป็นหลัก

คุณหมอชัชชัย บอกว่า ปัจจุบันมีเทคโนโลยีที่ช่วยให้การใส่รากฟันเทียมมีความแม่นยำมากขึ้น เรียกว่า Computer Guided Implant Surgery ที่ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ในการนำภาพถ่ายรังสี และภาพถ่ายในช่องปาก หรือภาพถ่ายของแบบพิมพ์

ฟัน มาช่วยกำหนดตำแหน่งของรากฟันเทียม ช่วยให้ทันตแพทย์สามารถเห็นรายละเอียดของจุดที่ต้องการฝังรากฟันเทียมได้ครบถ้วน สอดคล้องกับความเป็นจริงมากยิ่งขึ้น ทำให้ทันตแพทย์สามารถกำหนดตำแหน่งรากฟันเทียมได้ในโปรแกรมคอมพิวเตอร์ และถ่ายทอดตำแหน่งนั้นจากหน้าจอคอมพิวเตอร์ สู่ตำแหน่งของรากฟันเทียมจริงๆ ในช่องปากได้แม่นยำยิ่งขึ้น

ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านทันตกรรมรากฟันเทียม ศูนย์ทันตกรรม รพ.กรุงเทพ บอกว่า Computer Guided Implant Surgery เป็นกระบวนการการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ร่วมกับเทคโนโลยีทางภาพถ่ายรังสีแบบ 3 มิติ (Cone-Beam CT) ช่วยในการวางแผนและกำหนดตำแหน่งรากฟันเทียม โดยโปรแกรมคอมพิวเตอร์นี้จะช่วยนำภาพถ่ายช่องปากหรือภาพถ่ายของแบบพิมพ์ฟัน มาประกอบเข้ากับภาพถ่ายรังสีแบบ 3 มิติ ทำให้เห็นความสัมพันธ์ของกระดูก ตำแหน่งของฟัน และอวัยวะสำคัญอื่นๆ เช่น เส้นประสาท ไซนัสแบบเสมือนจริง จะช่วยให้เลือกขนาดรากฟันเทียมและกำหนดตำแหน่งได้เหมาะสม สอดคล้องกับตำแหน่งฟันที่จะใส่ทดแทนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

สำหรับขั้นตอนของ Computer Guided Implant Surgery จะเริ่มจากตรวจสภาพช่องปากว่ามีความเหมาะสมกับการทำรากฟันเทียม หรือไม่ โดยการถ่ายภาพรังสีแบบ 3 มิติ และเริ่มวางแผนการรักษา โดยเลือกขนาด จำนวน ความยาวราก ฟันที่เหมาะสม ดูปัจจัยอื่นร่วม เช่น ปริมาณกระดูกคนไข้ ฟันคู่สบ จำนวนฟันที่หายไป และแจ้งแผนการรักษาให้คนไข้ทราบ ส่วนใหญ่แล้วการฝังรากฟันเทียม ตามตำแหน่งที่เหมาะสมตามที่วางแผนไว้ ต้องรอให้กระดูกของคนไข้ยึดติดกับรากฟันเทียมให้แน่นหนาก่อน ประมาณ 2-6 เดือน

“ในการฝังรากฟันเทียมหลังจากทันตแพทย์ได้เห็นสภาพในช่องปากอย่างละเอียดแล้ว ก็จะทำการฝังรากฟันเทียม โดยใช้อุปกรณ์กำหนดตำแหน่งรากฟันเทียมเข้าช่วย ซึ่งจะทำให้สามารถลดระยะเวลาการผ่าตัดลงไปได้มาก” คุณหมอชัชชัยบอกและว่า หลังจากฝังรากฟันเทียมประมาณ 2-3 เดือน ทันตแพทย์จะเริ่มขั้นตอนการทำครอบฟันหรือฟันปลอมบนรากฟันเทียมซึ่งจะต้องพิจารณาคุณภาพและปริมาณของกระดูก และเริ่มกระบวนการทำครอบฟันหรือสะพานฟัน ซึ่งต้องใช้เวลาประมาณ 1 สัปดาห์ถึง 1 เดือน ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของผู้ป่วยในแต่ละการรักษา

ข้อดีของ Computer Guided Implant Surgery ที่สำคัญ ที่สุดคือ ทำให้ทันตแพทย์สามารถวางแผนการรักษารากฟันเทียมได้ตรงจุด ลดระยะเวลาในการผ่าตัดฝังรากฟันเทียม เพราะตำแหน่งถูกกำหนดมาแล้ว ทำให้สามารถทำได้รวดเร็วขึ้น ลดความผิดพลาดของตำแหน่งรากฟันเทียม รับทราบข้อมูลสำคัญในการวางแผนได้อย่างเหมาะสม ผู้ป่วยบางรายที่สภาพ กระดูกแข็งแรง มีปริมาณกระดูกที่เหมาะสม สามารถใส่รากฟันเทียมได้ทันที หรือภายใน 1 สัปดาห์ หลังฝังรากฟันเทียม นอกจากนี้ ยังมีส่วน ช่วยเรื่อง maintenance ดูแลหลังจากครอบฟัน คือหลังจากที่ใส่ครอบ ฟันแล้ว คนไข้อาจเกิดจากการเคี้ยว หรืออุบัติเหตุอื่นๆ แล้วครอบฟันแตก หรือหลุด ทันตแพทย์สามารถดูไฟล์ที่เก็บในคอมพิวเตอร์และผลิตครอบฟันอันใหม่ขึ้นมาได้โดยที่คนไข้ไม่ต้องกลับเก็บข้อมูลทำเรื่องครอบฟันใหม่ ทำให้คนไข้สะดวก และประหยัดเวลามากขึ้น

นอกจากนี้ การทำรากฟันเทียมจะให้ความสวยงาม เสมือนธรรมชาติ เพราะสามารถกำหนดขนาดฟันที่เหมาะสมได้ อย่างไรก็ตาม หลังฝังราก ฟันเทียมแล้ว คุณหมอชัชชัย ย้ำว่า ผู้ป่วยยังคงต้องดูแลฟันอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่การแปรงฟันให้สะอาด ใช้ไหมขัดฟันทุกครั้ง หลีกเลี่ยงอาหารที่แข็งเกินไป เช่น กระดูกอ่อน และมาพบทันตแพทย์ตามเวลาที่กำหนดทุก 3 หรือ 6 เดือน.