วันพฤหัสบดีที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

สพฐ.น้อมนำ "ศาสตร์พระราชา" เดินหน้าปั้นโรงเรียนต้นแบบปลุกสำนึกเยาวชน

สพฐ.น้อมนำ "ศาสตร์พระราชา" เดินหน้าปั้นโรงเรียนต้นแบบปลุกสำนึกเยาวชน ปฏิบัติการ "ประเทศไทย ไร้ขยะ"

จากสถานการณ์พายุฝนถล่มประเทศไทยช่วงสัปดาห์ก่อน ส่งผลให้ฝนตกมาต่อเนื่องยาวนาน ตามด้วยน้ำท่วมในหลายจังหวัด โดยเฉพาะเมืองหลวงอย่างกรุงเทพมหานครที่ตั้งรับไม่ทัน เจอฝนถล่มเมืองกลางดึก น้ำไม่สามารถระบายได้ทัน เพราะคู คลองตื้นเขิน จึงเกิดปรากฏการณ์ “น้ำรอการระบาย” จนหลายพื้นที่กลายเป็นคลองไปเกือบค่อนวัน

เมื่อน้ำลด “ขยะ” ก็ผุด โผล่ประจานพฤติกรรมของ “คน” ที่มักง่ายทิ้งขยะอย่างไร้ซึ่งความรับผิดชอบต่อตนเอง สังคม และประเทศชาติ จนสร้างความเสียหายต่อส่วนรวม

“ขยะ” ปัญหาสำคัญระดับชาติ เพราะปริมาณของขยะมูลฝอยนับวันมีแต่จะเพิ่มขึ้น จากข้อมูลของกรมควบคุมมลพิษ พบว่า ในรอบ 6 เดือนแรกของปี 2560 มีขยะมูลฝอยชุมชนเพิ่มขึ้น 27.39 ล้านตัน มีปริมาณของเสียอันตรายจากชุมชนเกิดขึ้นทั่วประเทศประมาณ 606,319 ตัน

รัฐบาลจึงได้วางแผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579) ระบุชัดในยุทธศาสตร์ที่ 5 ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ที่สอดคล้องกับแผนแม่บทการบริหารจัดการขยะมูลฝอยของประเทศ พ.ศ.2559-2564 และนำไปสู่แผนปฏิบัติการ “ประเทศไทย ไร้ขยะ” ตามแนวทางประชารัฐ ระยะที่ 1 (พ.ศ.2559-2560) ที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2559

และด้วยมองเห็นสัจธรรมตามที่โบราณว่าไว้ “ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก” การจะแก้ไขปัญหาสิ่งใดโดยที่หวังผลนอกจากแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าที่เกิดขึ้นแล้ว สิ่งที่ควรทำคือการอบรมสั่งสอนเพื่อสร้างสำนึกตั้งแต่เยาว์วัย

กระทรวงศึกษาธิการ โดย สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน หรือ สพฐ. จึงได้จัดทำ โครงการสร้างจิตสำนึกด้านการบริหารจัดการขยะ การลดปริมาณขยะ ใช้ประโยชน์จากขยะและน้ำเสียจากขยะในสถานศึกษาสู่ชุมชน มีสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษาเป็นแม่งาน

นายบุญรักษ์ ยอดเพชร เลขาธิการคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน บอกว่า “สพฐ.เล็งเห็นถึงสถานการณ์ขยะมูลฝอยที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ สะท้อนให้เห็นถึงต้นเหตุของปัญหาขยะที่เกิดจากชีวิตประจำวันของทุกคน การกำจัดขยะจากเทศบาลเป็นการกำจัดที่กลางทางและปลายทาง ทั้งๆที่ความจริงควรแก้ที่ต้นทาง โดยต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของคนเป็นหลัก เช่น การคัดแยกขยะต้องเริ่มจากที่บ้าน โดยสถานศึกษาต้องเป็นต้นแบบให้ความรู้ที่ถูกต้อง รวมถึงบริบทของสังคมและสิ่งแวดล้อมที่เอื้ออำนวยต่อการสร้างวินัยด้านการลดใช้ทำให้เกิดขยะน้อยลง ซึ่งถือเป็นการแก้ปัญหาในระยะยาว โดยต้องทำให้เป็นระบบเพื่อความยั่งยืน”

โครงการดังกล่าวเริ่มมาตั้งแต่ปี 2559 เป้า หมายคือ โรงเรียนในสังกัด สพฐ.ทั้ง 30,700 โรง เริ่มจาก การสร้างโรงเรียนต้นแบบสิ่งแวดล้อม จำนวน 15,000 โรง พร้อมเปิด “ศูนย์การเรียนรู้ ลดใช้พลังงาน การจัดการขยะ และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม” ในระดับภูมิภาคขึ้น 2 แห่ง คือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ตั้งอยู่ที่สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา (สพป.) ขอนแก่น เขต 3 และภาคใต้ที่ สพป.กระบี่ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ต้นแบบด้านการลดใช้พลังงาน การจัดการขยะ และอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในท้องถิ่นและชุมชน ที่สำคัญเพื่อขยายผลสู่สถานศึกษาและชุมชนในระดับภูมิภาค และหวังจะเป็น Nature school ของประเทศไทยในอนาคต

สิ่งสำคัญที่ สพฐ. โดยสำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา น้อมนำมาใช้คือ “ศาสตร์พระราชา” นำไปสู่การออกแบบหลักสูตรและกระบวนการจัดกิจกรรมฐานการเรียนรู้ จำนวน 10 ฐานให้กับศูนย์เรียนรู้ทั้ง 2 แห่ง เริ่มด้วยฐาน “ศาสตร์พระราชา...สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” ฐาน “โลกไร้ตะวันสะกิดคิด พิชิตลดโลกร้อน” ฐาน “น้ำใช้รู้ใช้น้ำ” ฐาน “พลังงานเพื่อชีวิต” ฐาน “ห้องเรียนสีเขียว” ฐาน “บ้านประหยัดพลังงาน” ฐาน “เส้นทางชีวิตผลิตภัณฑ์ : LCA” ฐาน “Zero Waste” ฐาน “ความหลากหลายทางชีวภาพ” และ ฐาน “อาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม” จนสร้างความสำเร็จให้กับศูนย์การเรียนรู้ทั้ง 2 แห่ง มีทั้งนักเรียน ครู และชุมชนมาเรียนรู้หลายหมื่นคน

นอกจากนี้ สพฐ.ยังได้คัดเลือกโรงเรียนตัวอย่างในการบริหารจัดการขยะ ที่ผ่านการรับประกันความสำเร็จจากเขตพื้นที่การศึกษา จำนวน 625 โรง เพื่อเป็นต้นแบบให้โรงเรียนทั่วประเทศได้เลือกใช้เป็นแนวทางในการขับเคลื่อนไปสู่เป้าหมาย โรงเรียนปลอดขยะ หรือ Zero WasteSchool

“สพฐ.ตั้งเป้าภายในปี 2561 จะเป็น “ปีแห่งการปฏิบัติ” โรงเรียนของ สพฐ.ทุกแห่งต้องไร้ขยะ เพราะที่ผ่านมาในปี 2559 และ 2560 ได้เน้นในเรื่องของการสร้างความตระหนักและจิตสำนึกให้คนในหน่วยงาน นับตั้งแต่เขตพื้นที่การศึกษา โรงเรียน ครู นักเรียน และชุมชน ดังนั้น นับจากนี้เราจะช้าไม่ได้แล้ว ทุกโรงเรียนต้องนำแผนไปสู่การปฏิบัติ เพื่อให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน” เลขาธิการ กพฐ.ยืนยัน

“ทีมการศึกษา” เห็นด้วยว่าการจะแก้ปัญหาขยะให้ยั่งยืน ต้องเริ่มที่ต้นเหตุนั่นคือ “คน” และการปลูกฝังและสร้างจิตสำนึกให้กับเด็กและเยาวชนก็น่าจะเป็นการแก้ปัญหาที่เดินมาถูกทาง

ปฏิบัติการ “ประเทศไทย ไร้ขยะ” คงเป็นฝันที่ไม่ไกลเกินจริง!!!

ทีมการศึกษา