วันพฤหัสบดีที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

รวม 8 ข้อต้องรู้! กินเจ 2560 รู้แล้วล้างท้องรอ

เวียนมาบรรจบอีกครั้งกับเทศกาลกินเจ 2560 คุณๆ รู้หรือไม่ คำว่า "กินเจ" พูดกันมายาวนาน แล้วถามคำนึง...ว่ารู้จักความหมายของคำว่ากินเจหรือไม่? เชื่อว่าหลายคนตอบว่ารู้ แต่ก็ยังเชื่อว่า มีคนอีกมากที่ไม่รู้รายละเอียดของเทศกาลกินเจเลย

วันนี้ ไทยรัฐออนไลน์ รวบรวมเรื่องราวที่น่าสนใจของเทศกาลกินเจมาฝาก เอาแบบเรียบง่าย สั้น และกระชับที่สุด เพื่อให้เข้ากับวัฒนธรรมการอ่านของคนไทย ดังนั้นจงสละเวลามาอ่านกันด่วนๆ แป๊บเดียว...จะได้มีเรื่องไปคุยไปโม้กับเขา

1. กินเจ คืออะไร
เทศกาลกินเจ หรือ กินแจ บางแห่งเรียกว่า ประเพณีถือศีลกินผัก เป็นประเพณีแบบลัทธิเต๋ารวม 9 วัน กำหนดเอาวันตามจันทรคติ คือ เริ่มต้นตั้งแต่วันขึ้น 1 ค่ำ ถึง ขึ้น 9 ค่ำ เดือน 9 ตามปฏิทินจีนของทุกปี

2. เริ่มจากประเทศอะไร?
จุดเริ่มต้นเริ่มขึ้นที่ประเทศจีนมายาวนานแล้ว แต่ปัจจุบันเทศกาลกินเจจัดขึ้นในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ได้แก่ สิงคโปร์ มาเลเซีย และไทย ตลอดจนหมู่เกาะเรียวในอินโดนีเซีย และอาจมีในบางประเทศเอเชีย เช่น ภูฏาน ญี่ปุ่น เกาหลี และประเทศจีน ที่ประกอบด้วยฮ่องกงและมณฑลไต้หวัน ซึ่งการกินเจในเดือน 9 นี้ เชื่อกันว่า น่าจะเกิดขึ้นเมื่อราว พ.ศ. 2170 ตรงกับสมัยอาณาจักรอยุธยา

3. ตำน้านนาน...
ตำนานของเทศกาลกินเจ มีการเล่าขานกันไว้หลายตำนาน บางแห่งเชื่อกันว่า กินเจเพื่อถวายเป็นพุทธบูชาแด่พระมหาโพธิสัตว์กวนอิมเป็นหลักๆ แต่ยังมีอีกหลายตำนวนมากมาย ที่มีความเชื่อแตกต่างออกไป

4. ความหมายที่มีนัยยะ
คำว่า เจ ในภาษาจีนทางพุทธศาสนานิกายมหายาน มีความหมายเดียวกับคำว่า อุโบสถ ดังนั้นการกินเจ ก็คือการรับประทานอาหารก่อนเที่ยงวัน เหมือนกับที่ชาวพุทธในประเทศไทยที่ถืออุโบสถศีล หรือรักษาศีล 8 โดยไม่รับประทานอาหารหลังจากเที่ยงวันไปแล้ว แต่เนื่องจากการถืออุโบสถศีลของชาวพุทธนิกายมหายานที่ไม่กินเนื้อสัตว์ จึงนิยมนำการไม่กินเนื้อสัตว์ ไปรวมกันเข้ากับคำว่ากินเจ กลายเป็นการถือศีลกินเจ ในปัจจุบันผู้ที่รับประทานอาหารทั้ง 3 มื้อ แต่ไม่กินเนื้อสัตว์ ก็ยังคงเรียกว่ากินเจ ฉะนั้นความหมายก็คือคนกินเจ มิใช่เพียงแต่ไม่กินเนื้อสัตว์ แต่ยังต้องดำรงตนอยู่ในศีลธรรมอันดีงาม มีความบริสุทธิ์ สะอาด ทั้งกาย วาจา ใจด้วย

5. จุดประสงค์
- กินเพื่อสุขภาพ อาหารเจเป็นอาหารประเภทชีวจิต เมื่อกินติดต่อกันไปช่วงเวลาหนึ่ง จะทำให้ร่างกายเกิดการปรับตัวให้อยู่ในสภาวะสมดุล สามารถขับพิษของเสียต่างๆ ออกจากร่างกายได้ ปรับระบบไหลเวียนโลหิต ระบบทางเดินอาหารให้มีเสถียรภาพ
- กินด้วยจิตเมตตา เนื่องจากอาหารที่เรากินอยู่ในชีวิตประจำวัน ประกอบด้วยเลือดเนื้อของสรรพสัตว์ ผู้มีจิตเมตตา มีคุณธรรม และมีจิตสำนึกอันดีงาม ย่อมไม่อาจกินเลือดเนื้อของสัตว์ ซึ่งมีเลือดเนื้อ จิตใจ เช่นเดียวกับคน
- กินเพื่อเว้นกรรม การกินซึ่งอาศัยการฆ่าเพื่อเอาเลือดเนื้อผู้อื่นมาเป็นอาหารของเรา เป็นการสร้างกรรม แม้ไม่ได้ลงมือฆ่าเองก็ตาม การซื้อก็เหมือนกับการจ้างฆ่า เพราะถ้าไม่มีคนกิน ก็ไม่มีคนฆ่ามาขาย

6. อาหารเจ
คือ อาหารที่ปรุงขึ้นโดยไม่มีเนื้อสัตว์ หรือผลิตภัณฑ์ที่ได้จากสัตว์ เช่น นม ไข่ น้ำผึ้ง น้ำปลา เจลาติน คอลลาเจน และไม่ปรุงด้วยผักที่มีกลิ่นฉุน ได้แก่ กระเทียม ต้นหอม หัวหอม หอมแดง หลักเกียว กุยช่าย และผักชี

7. ปฏิบัติตนช่วงกินเจ
- รับประทานอาหารเจ
- งดอาหารรสจัด ซึ่งหมายถึงอาหารเผ็ด หวานมาก เปรี้ยวมาก เค็มมาก งดผักที่มีกลิ่นฉุนทั้งหลาย แยกภาชนะสำหรับอาหารเจเท่านั้น
- รักษาศีลห้า
- รักษาจิตใจให้บริสุทธิ์ รักษาอารมณ์ ไม่พูดคำหยาบคาย รวมถึงงดการมีเพศสัมพันธ์
- ทำบุญทำทาน ไหว้พระ สวดมนต์
- นุ่งขาวห่มขาวตลอดเทศกาลกินเจ และควรแต่งกายชุดขาวเข้าร่วมพิธีกรรมต่างๆ ด้วย

8. ความหมายของสี
- สีแดง เป็นสีที่ชาวจีนเชื่อว่าเป็นสีสิริมงคล จะเห็นได้ว่าในงานมงคลต่างๆ ของคนจีน ไม่ว่าจะเป็นงานแต่ง วันตรุษจีน หรือวันสำคัญต่างๆ
- สีเหลือง เป็นสีสำหรับใช้ในราชวงศ์ ซึ่งอนุญาตให้ใช้ได้เพียงคน 2 กลุ่มเท่านั้น กลุ่มแรกคือกษัตริย์ ซึ่งเห็นได้จากหนังจีน เครื่องแต่งกายและภาชนะต่างๆ เป็นสีเหลืองหรือทอง ซึ่งคนสามัญห้ามใช้เด็ดขาด กลุ่มที่ 2 คืออาจารย์ปราบผี ถ้าท่านสังเกตในหนังผีจีน จะเห็นว่าเขาแต่งกายและมียันต์สีเหลือง
- สีขาว ตามธรรมเนียมจีน สีขาวคือสีสำหรับการไว้ทุกข์ สีดำที่เราเห็นกันอยู่ในขณะนี้ เป็นการรับวัฒนธรรมตะวันตก ถ้าท่านสังเกตในพิธีงานศพของจีน จะเห็นลูกหลานแต่งชุดสีขาวอยู่