วันจันทร์ที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

บวงสรวงตัดกล้วยตานี 50 ต้น เตรียมทำเครื่องสด ประดับพระจิตกาธาน

สำนักพระราชวัง ประกอบพิธีบวงสรวงตัดกล้วยตานี 50 ต้นจาก 3 สวน ใน จ.จันทบุรี ก่อนลำเลียงมาที่โรงโขน โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมมหาราชวัง เพื่อเตรียมเข้าพิธีบวงสรวงช่างทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน 19 ต.ค.นี้...

เมื่อเวลา 06.00 น. วันที่ 18 ต.ค.ที่โรงโขน โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมมหาราชวัง นายธนวินทร์ จุ้ยอนันต์ นักจัดการในพระองค์ปฏิบัติการ กองศิลปกรรม สำนักพระราชวัง ในฐานะตัวแทนสำนักพระราชวัง ที่เดินทางไปประกอบพิธีบวงสรวงตัดกล้วยตานี 50 ต้นจาก 3 สวน ใน จ.จันทบุรี นำขบวนรถบรรทุก 3 คัน ที่ขนกล้วยตานีซึ่งถูกปลูกขึ้นสำหรับใช้จัดทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน บนพระเมรุมาศ เข้าสู่พระบรมมหาราชวัง ทางประตูช่องกุด ก่อนจะเริ่มกระบวนการขนย้ายลงจากรถ โดยใช้ทีมช่างเครื่องสดราชสำนักที่เป็นชายล้วน ตามธรรมเนียมปฏิบัติราชสำนักฝ่ายใน ที่อนุญาตให้บุรุษเท่านั้นที่สามารถจับต้องกล้วยตานีที่จะใช้ทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน ที่ผ่านพิธีทั้งหมด เข้าพักรอไว้ด้านหลังอาคารโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ก่อนจะมีการประกอบพิธีสงฆ์ทอดผ้าบังสุกุล 1 ไตร จึงเป็นอันสิ้นสุดกระบวนการ รอการประกอบพิธีบวงสรวงช่างเครื่องสด ครั้งสำคัญ ในวันที่ 19 ต.ค.ที่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เสด็จมาทรงเป็นองค์ประธานในพิธี


นายบุญชัย ทองเจริญบัวงาม นักจัดการในพระองค์ชำนาญการ กองศิลปกรรม สำนักพระราชวัง หนึ่งในทีมออกแบบเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน กล่าวว่า นอกจากกล้วยตานีจาก จ.จันทบุรี แล้วยังมีกล้วยตานีจาก อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี จากจ.อ่างทอง ที่จะถูกขนมารอพิธีบวงสรวงในวันที่ 19 ต.ค. สำหรับการดูแลรักษากล้วยทั้งหมดจะถูกวางโดยรองผ้าขาวและและคลุมด้วยใบตอง โดยเฉพาะต้นกล้วยตานีต้นเอก ที่ตัดถูกเป็นเป็นปฐมฤกษ์ จะถูกแยกไปเก็บรักษาไว้ เฉพาะ เนื่องจากต้องใช้สำหรับการแทงหยวกประดับพระจิตกาธานชั้นสำคัญ คือชั้นเรือนยอดฉัตรชั้นที่ 9 ในลายลูกฟักช่องกระจก สำหรับกระบวนการกคัดเลือกต้นกล้วยตานี ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช จะต้องเป็นกล้วยที่ปลูกขึ้นเฉพาะ ก่อนการปลูกมีการขอรุกเทวดาเรียบร้อย ทั้งต้องมีความสูง 4 เมตร เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 ฟุตเศษ ฯลฯ


ผู้แทนกองศิลปกรรมสำนักพระราชวัง กล่าวด้วยว่า ขณะนี้ทีมช่างเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน ทั้งหมด 323 คน ที่ประกอบด้วย ช่างฝีมือฝ่ายใน ช่างฝีมือดอกไม้ประดิษฐ์ ช่างแทงหยวกราชสำนัก ช่างสกุลแทงหยวก ศิษย์เก่าโรงเรียนช่างฝีมือในวังชาย-หญิง ร่วมกับตัวแทนช่างจาก 4 ภาค ที่ได้รับโปรดเกล้าฯ จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ให้เข้าร่วมในพิธีนี้ มีความพร้อมสำหรับการปฏิบัติงานครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิต และจะใช้อาคารโรงโขนโรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบเป็นสถานที่ปฏิบัติงาน เริ่มตั้งแต่หลังพิธีบวงสรวง วันที่ 19 ต.ค.เป็นต้นไป ที่จะมีการเร่งจัดทำดอกไม้ประดิษฐ์ การทำร้อยกรองชั้นยอดเรือนเก้านั้น เป็นฝีมือของฝ่ายในสำนักพระราชวัง โดยจะประดับคู่กับ ดอกเข็มประดิษฐ์ประดับเลื่อมสีทอง 4 แสนดอก ที่ให้ประชาชน จิตอาสา ร่วมกันทำขึ้น

กระทั่งในวันที่ 22 ต.ค. จะมีพิธีบวงสรวงครูช่างแทงหยวก จึงจะเริ่มกระบวนการแทงหยวกกล้วยตานีทั้งหมด เพื่อให้คงความสด จากนั้นในวันที่ 25ต.ค.เวลา 05.00 น. จะนำขึ้นประดับบนพระจิตกาธานให้เสร็จก่อนเวลา 16.00 น. ทั้งเมื่อสิ้นสุดพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพแล้ว ในวันที่ 27 ต.ค.จะมีพิธีจำเริญน้ำ ตามจารีตของช่างราชสำนัก เนื่องจากกาบกล้วยที่โดนเพลิงไหม้นั้น ถือว่าเป็นพระเพลิงศักดิ์สิทธิ์จากฟ้า การดับพระเพลิงได้ต้องใช้น้ำจากพระคงคาเท่านั้น จึงต้องนำกาบกล้วยบางส่วนที่เหลือ ลงเรือที่ราชวรดิฐ นำล่องไปปากคลองบางกอกใหญ่หน้าป้อมวิชัยประสิทธิ์ ทำพิธีขอพระคงคาดับเพลิงฟ้าให้ร่มเย็น จึงจบหน้าที่ช่างเครื่องสดราชสำนัก


สำหรับรูปแบบเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน ในพระราชพิธีนี้ถูกออกแบบขึ้นโดยยึดตามรูปแบบเดิมที่ศึกษามาจากภาพถ่ายเก่าในหอจดหมายเหตุ งานพระบรมศพ ร.5 และร.6 โดยผนวกเข้าด้วยกัน ด้วยหลักแนวคิดที่ใช้สัญลักษณ์ที่จะสื่อถึงในหลวงรัชกาลที่ 9 ด้วยดอกปาริชาต สีเหลือง และม่วงอมชมพู ที่สื่อถึงดอกไม้บนสรวงสวรรค์ ตามตำนานไตรภูมิ มีกลิ่นหอมซึ่งใครได้กลิ่นจะสามารถระลึกชาติได้ เปรียบเหมือนคนไทยทั้งประเทศจะไม่ลืมในหลวงรัชกาลที่ 9 เรือนชั้นยอดประดับด้วยร้อยกรองดอกไม้สดเป็นตาข่ายทุกชั้น การประดับชั้นรัดเอว (ประดิษฐานพระโกศจันทน์) ประดับลายแทงหยวก ลายกลีบบัวจงกลซ้อนกาบลาย 5 ชั้น ด้านหน้าประดับดอกปาริชาต 16 ดอก หมายถึงสวรรค์ 16 ชั้น ส่วนการตกแต่งชั้นเรือนไฟ หรือเรือนฟืน จะมีรูปเทวดานั่งคุกเข่า พระหัตถ์ถือขรรค์ 8 องค์ ประดุจพิทักษ์รักษาและส่งเสด็จฯกลับสู่สรวงสวรรค์ ส่วนลายแทงหยวกใช้ลายราชสำนักโบราณ 5 แบบ และประดิษฐ์คิดค้นใหม่ 1 แบบ คือ ลวดลายประดับเสาเรือนไฟ ที่ช่างกองศิลปกรรม คิดขึ้นใหม่เป็นลายเถารูปเลขเก้าไทย

สำนักพระราชวังแจ้งว่า ในวันที่ 19 ต.ค.นี้ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะเสด็จพระราชดำเนิน ไปในพิธีบวงสรวงสังเวยการจัดทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ณ โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ ในพระบรมมหาราชวัง โดยพิธีจะเริ่มระหว่างเวลาฤกษ์ คือ 09.14-10.59 น.โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะทรงเจิมโองการบวงสรวงสังเวย เครื่องสดราชสำนัก ช่างศิลปกรรมผู้ประกอบพิธีจะอ่านโองการบวงสรวงและนำกล่าวบทบูชาครูเครื่องสด สมเด็จพระเทพฯ จะทรงพระสุหร่าย เครื่องมือ เครื่องใช้ในการจัดทำเครื่องสดประดับพระจิตกาธาน และทรงเจิมเทวดาประดับพระจิตกาธาน.