วันเสาร์ที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2561
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

วาทกรรมเรื่องคนจน

แม้การพูดครั้งนี้จะไม่เป็นข่าวฮือฮา แต่การกล่าวเปิดสัมมนาเรื่องคนจน ของนายธีรยุทธ บุญมี ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดประเด็นว่า รัฐบาล คสช.เข้าใจและเข้าถึงคนจนหรือไม่ อาจารย์ธีรยุทธวิจารณ์ว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา พูดเกี่ยวกับคนจนเยอะ เป็นการพูดถึง แต่เข้าไม่ถึง ไม่พูดถึงมิติอำนาจ สิทธิ วัฒนธรรม และวิถีชีวิตของคนยากจน

อดีตอาจารย์มหาวิทยาลัยที่เคยเป็นผู้นำขบวนการนักศึกษายุคตุลา 2516 ขณะนี้เป็นนักวิชาการอิสระ กล่าวว่า ช่วงหนึ่งของสังคมไทยสนใจคนจนมาก มีสมัชชาคนจนที่มีพลัง แต่วันนี้วาทกรรมเรื่องคนจนอ่อนแรงลงไป ไม่ได้หมายความว่าคนจนหายไป แต่อาจมีความรุนแรงขึ้นด้วยซ้ำ จากผลการขึ้นทะเบียนผู้มีรายได้ต่ำของรัฐบาล คสช. ยืนยันว่าคนจนยังอยู่และอาจมากขึ้น

เมื่อปี 2557 สภาพัฒน์กำหนดเส้นความยากจน คือผู้ที่มีรายได้ต่ำกว่าเดือนละ 2,492 บาท ขณะนั้นมีอยู่ 8.4 ล้านคน อีก 7.2 ล้านคน มีรายได้สูงกว่าเส้นความยากจนเล็กน้อย เป็น “คนเกือบจน” รวมเป็น 15.6 ล้านคน ส่วนผลการลงทะเบียนคนจนปี 2560 มีผู้ขอลงทะเบียน 14.1 ล้านคน ทางการคัดเหลือ 11.6 ล้านคน มีสิทธิได้บัตรคนจน

มีผู้สงสัยว่าการที่มีผู้ขอขึ้นทะเบียนคนจนถึงกว่า 14 ล้านคน แสดงว่าคนจนเพิ่มขึ้นแบบก้าวกระโดดในยุค คสช.ใช่หรือไม่ เพราะเมื่อปี 2557 มีคนจนเพียง 8.4 ล้านคน เรื่องนี้น่าจะเป็นคนละเรื่องเดียวกัน แต่คำจำกัดความต่างกัน เมื่อปี 2557 คนจนหมายถึงผู้มีรายได้ตํ่ากว่าเดือนละ 2,492 บาท แต่ปี 2560 หมายถึงผู้มีรายได้ตํ่ากว่าแสนบาทต่อปี

หากรวมกลุ่มคนจนกับคนเกือบจนจะได้กว่า 15 ล้านคน หรือ 23.5% ของประชากรทั้งประเทศ เป็นตัวเลขที่ใกล้เคียงกับผู้ขอขึ้นทะเบียนคนจนปี 2560 กว่า 14 ล้านคน เป็นกลุ่มผู้มีรายได้ตํ่า รัฐบาล คสช.แก้ไขด้วยการแจกบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ เพื่อนำไปใช้ซื้อสินค้าใน “ร้านธงฟ้าประชารัฐ” และค่าโดยสารรถสาธารณะ ถามว่าแก้ปัญหาได้หรือไม่

บัตรสวัสดิการแห่งรัฐอาจบรรเทาปัญหาบางส่วน แต่ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาความยากจนยั่งยืน นักวิชาการบางคนวิจารณ์ว่ารัฐไทยขณะนี้เป็นอำนาจรัฐ 3 ประสาน ประกอบด้วยทหาร ทุนใหญ่ และข้าราชการ ยักษ์ใหญ่เพียงไม่กี่รายควบคุมเศรษฐกิจใหญ่ๆ ไว้ทุกระบบ ทั้งระบบการผลิตอาหาร ที่อยู่อาศัย การเงินการธนาคาร การค้าปลีกส่ง และการพลังงาน แต่ชาวบ้านยํ่าแย่

มีข้อเสนอแนะว่าการแก้ปัญหาความยากจนต้องยึดหลัก “ศีลธรรมสาธารณะ” คือ การแบ่งปันหรือกระจายรายได้ให้คนจน ผู้ด้อยโอกาส ด้อยอำนาจและสิทธิ แทนที่จะประเคนให้ผู้มีโอกาสล้นฟ้า แม้แต่โครงการระเบียงเศรษฐกิจตะวันออก หรืออีอีซี ที่รัฐบาลโหมโฆษณา ก็มีเสียงวิจารณ์ว่าให้สิทธิพิเศษแก่ “นักลงทุน” มากเกินไป แต่ชาวบ้านจะได้ประโยชน์อะไร?

แม้การพูดครั้งนี้จะไม่เป็นข่าวฮือฮา แต่การกล่าวเปิดสัมมนาเรื่องคนจน ของนายธีรยุทธ บุญมี ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดประเด็นว่า รัฐบาล คสช.เข้าใจและเข้าถึงคนจนหรือไม่ 13 ต.ค. 2560 09:01 ไทยรัฐ