วันจันทร์ที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2560
บริการข่าวไทยรัฐ

ข่าว

วิดีโอ

ทัวร์0เหรียญย่ำแดนมังกร นั่งม้าด่วน ปีนด่าน เพลิดเพลินประวัติศาสตร์ รถไฟจีน

เป็นธรรมเนียมที่ทุกปี ซีพีออลล์ ผู้ใหญ่ใจดี จะพาสื่อมวลชนไปเปิดหูเปิดตาในดินแดนพญามังกร จีนแผ่นดินใหญ่ ตั้งต้นที่ปักกิ่งเมืองหลวง ลัดเลาะตามเส้นตะวันออก ไปยัง ฉินหวงเต่า เมืองใหญ่ของมณฑลเหอเป่ย ที่เป็นทั้งเมืองท่องเที่ยว ศูนย์กลางอุตสาหกรรม การขนส่งทางทะเล และเมืองที่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน จุดเริ่มต้นของ เดอะเกรทวอลล์ ของจริง

city&culture

ที่ปักกิ่ง คณะของเรา ทั้งหมด 18 ชีวิต เอาฤกษ์เอาชัย ก้าวย่างแรกของการมา “ทัศนศึกษา” ที่จัตุรัส เทียนอันเหมิน แวะเซลฟี่กับประธานเหมา “เหมา เจ๋อ ตุง” ผู้ยิ่งใหญ่ตลอดกาลของพรรคคอมมิวนิสต์ จีน ก่อนลัดเลาะสู่ พระราชวังโบราณ ความยิ่งใหญ่แห่งบรรพชนจีน สถานที่ต้องห้ามพลาดสำหรับผู้เมาเยือน ที่มากี่ครั้งก็ไม่เคยเบื่อ

หอบูชาฟ้าเทียนถาน มรดกโลก ที่ถูกสร้างเพื่อการบูชาเทพยดาฟ้าดิน

วัดยงเหอกง หรือวัดลามะ วัดแบบทิเบต แต่ผ่านยุคสมัยจนเป็นที่รวมศิลปะทั้งของชาวฮั่น มองโกล แมนจู

history&high-speed train

จากปักกิ่งคณะของเรานั่งรถไฟความเร็วสูง ที่สถานีรถไฟปักกิ่ง (โซนตะวันตก) ตั้งอยู่ในอาคารขนาดใหญ่ ด้วยเหตุผลที่ต้องรองรับผู้โดยสารจำนวนมากในแต่ละวัน มีร้านรวงมากมาย เดินทางสู่ ฉินหวงเต่า หมุดหมายชายฝั่งทะเลด้านตะวันออก ..เมื่ออยู่บนรถไฟเราจึงคุยกันถึง...รถไฟ..

ผศ.วรศักดิ์ มหัทธโนบล ผู้อำนวยการศูนย์จีนศึกษา สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย วิทยากรของคณะ เริ่มขยับลูกคอด้วยเกร็ดประวัติศาสตร์พิสดารของรถไฟจีน - จีนเผชิญกับตะวันตกในยุคสมัยใหม่ ในช่วงปลายราชวงศ์ชิง ซึ่งคำว่ายุคสมัยใหม่ มีรูปธรรมหลายอย่างเช่น มีกบฏ มีขบวนการปฏิวัติ พวกนี้ยอมรับความทันสมัย และในช่วงปลายสมัย ราชวงศ์ต้องการเงิน...

"คือเงินก็ต้องการ แต่ก็ต้องระมัดระวังเรื่องประเพณีต่างๆ ที่อยากรักษา จนถึงช่วงปลายจริงๆ จึงมีการให้สัมปทานอยู่ช่วงหนึ่ง แต่จีนเขาถือในเรื่องการขุดสุสานบรรพชน เรื่องความกตัญญูอะไรหลายอย่าง ดังนั้น ซูสีไทเฮา จึงคิดในเรื่องพื้นฐานประเพณี และวิธีแก้ปัญหา แม้ซูสีไทเฮาเห็นด้วยที่จะมีรถไฟ แต่ยังติดในเรื่องประเพณี ซูสีไทเฮา เลยให้ฝรั่งมาทำรถไฟในพระราชวังฤดูร้อน วิ่งวนรอบๆ ไปก่อน ซึ่งช่วงนั้นตรงกับร.5 ของเรา เพียงแต่ของเราราชสำนักเป็นคนเอารถไฟเข้ามา แต่ของจีน ฝรั่งจะเอาเข้ามาแต่ราชสำนักยังปฏิเสธ"

..กระทั่งราชวงศ์ชิงเริ่มเสื่อม มีอยู่ช่วงหนึ่งรัฐบาลของราชวงศ์ชิง ให้สัมปทานกับเอกชนจีนในการทำรางรถไฟ แต่รัฐบาลเกิดเปลี่ยนใจ เพราะฝรั่งให้ค่าตอบแทนในการทำสัมปทานสูงกว่า เลยเอาของฝรั่ง ปรากฏว่าสร้างความไม่พอใจให้คนจีนอย่างรุนแรง ขบวนการปฏิวัติจึงเอาจุดนี้มาโน้มน้าวประชาชนให้ร่วมเคลื่อนไหว และวกกลับมาที่ประเพณีจีน เพราะอะไร เพราะว่าถ้าคุณไปขุดทางรถไฟ คุณต้องไปขุดสุสานบรรพชน ในที่สุดมันก็เกิดการปะทุขึ้นมา สรุปว่าการปฏิวัติของจีน ฟางเส้นสุดท้าย ก็คือการรถไฟ...

จากนั้น เมื่อจีนเข้าสู่ยุคสมัยใหม่ และมีวิทยาการรถไฟความเร็วสูง จีนจึงไม่ปฏิเสธที่จะศึกษา เราต้องเข้าใจด้วยว่าการมีรถไฟความเร็วสูงในจีนเป็นสิ่งจำเป็น เพราะว่าการเดินทาง จากจุดหนึ่งไปอีกจุดหนึ่งมันกินเวลามาก..

"ผมเคยมีเพื่อนเป็นผู้อาวุโส เดินทางมาประชุมที่สิบสองปันนาจากปักกิ่ง มารถไฟมั่ง รถบัสมั่ง ใช้เวลากว่าสิบวัน ดังนั้น ลองคิดดูถ้ามีรถไฟความเร็วสูงใช้เวลาแค่หนึ่งถึงสองวัน มันช่วยอะไรได้เยอะเลย ส่วนไทยก็ต้องเข้าใจว่า จีนเขามีรถไฟเพราะความจำเป็น ซึ่งเราก็ต้องอนุโมทนา และจีนเป็นประเทศหัวพ่อค้า พอเขามีแล้ว สร้างเสร็จแล้ว เขาก็ขายให้คนอื่น เท่าที่รู้เรื่องนี้ เวลาไปที่ไหน นายกรัฐมนตรีเขาจะเป็นเซลส์แมนเสนอขายเองเลย ส่วนเรา ก็ต้องถามว่ามีความจำเป็นแค่ไหน เพราะเขามาในฐานะพ่อค้า ก็ต้องโน้มน้าวให้เราซื้อสินค้า ซึ่งในที่สุดเราก็ซื้อ" ผศ.วรศักดิ์กล่าว

สำหรับทริปนี้ ผู้เขียนขอเน้นในเรื่อง “รถไฟ” เป็นพิเศษ เนื่องจากกรณีที่กล่าวมาแล้วคือ รัฐบาลไทยกำลังซื้อรถไฟ และวิทยาการรถไฟสมัยใหม่จากจีน

ที่ “ฉินหวงเต่า” ซึ่งแปลว่าเกาะแห่งจิ๋นซี เนื่องจาก จิ๋นซีฮ่องเต้ ในช่วงปลายชีวิต จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ ได้หลงเชื่อนักพรตในราชสำนักถึงยาอายุวัฒนะ บนเกาะศักดิ์สิทธิ์ในทะเล เสด็จฯ มาที่ฉินหวงเต่า นี้ ถึง 5 ครั้ง จนครั้งที่ 5 จึงได้เสด็จสวรรคต

ที่นี่เราได้ไปสัมผัส ป้อมหัวมังกร จุดเริ่มต้นของกำแพงเมืองจีนด้านที่ติดทะเล ด่านซานไห่กวน ด่านอันดับ 1 แห่งใต้หล้า ปฐมบทการล่มสลายของราชวงศ์หมิง 

ขากลับจากฉินหวงเต่า เข้าสู่มหานครปักกิ่ง คณะเราจองรถไฟความเร็วสูงไม่ได้ จึงได้นั่งรถขบวนธรรมดา หรือ ชั้น 3 ได้สัมผัสกับ ร.ฟ.จ.-รถไฟจีน ของจริง...

อ.ประสิทธิ์ ฉกาจธรรม ผู้จัดการทั่วไปอาวุโส อาศรมสยาม-จีนวิทยา เล่าเรื่องรถไฟจีน ในแบบฉบับ "เหล่าซือ" ว่า ด้วยความจำเป็นทางภูมิศาสตร์ จีนกว้างใหญ่ไพศาลมาก แล้วคนเยอะ วิธีเดียวที่จะแก้ปัญหาคือ ต้องใช้การขนส่งระบบราง ขนส่งคน ขนส่งสินค้า ขนส่งวัตถุดิบเพื่อจะกระจายไปได้ทั่ว รถไฟเป็นทางออกที่ต้นทุนต่ำที่สุด กระจายไปได้ทั่วถึงที่สุด จีนจึงใช้รถไฟในการพัฒนาประเทศ จนมีการตั้งกระทรวงรถไฟขึ้น หลังจากนั้น ก็พัฒนาจากรถไฟธรรมดาเป็นรถไฟฟ้า แล้วก็เป็นรถไฟฟ้าความเร็วปานกลาง ความเร็วสูง และตอนนี้เป็นไฟแม่เหล็กที่ ล้อกับราง ไม่ติดกัน มันยกลอย อยู่ที่เซี่ยงไฮ้ จากในเมืองไปถึงที่สนามบิน

“ส่วนหนึ่งก็คือเป็นความภาคภูมิใจที่เขาสามารถเรียนรู้และพัฒนาเทคโนโลยีตัวนี้จนเป็นของเขาเอง เขาจึงใช้รถไฟเป็นเครื่องมือในการสร้างรายได้ เป็นเครื่องมือในการขยายขอบเขตการเดินทาง และขายภาพลักษณ์ที่ดีของจีนออกไปทั่วโลก ทุกวันนี้รถไฟจีนเข้าไปในสารพัดประเทศเลย”

..รู้ไหมว่า มีรถไฟจากจีนไปถึงยุโรปด้วย มีถึง 2 สาย สายหนึ่งไปถึงลอนดอน อีกสายไปถึงเยอรมนี ต่อไปจากจีน วิ่งข้ามไปเลย จากฉงชิ่ง ทางฝั่งตะวันตก แต่ว่าเขาเริ่มต้นจากตู้คอนเทนเนอร์ขนสินค้าก่อน ในอนาคตจะขนคน เพราะฉะนั้น เขาจึงมีทั้งการขนส่งทางทะเล การขนส่งทางบก ส่วนจะเป็นไปได้ไหมว่าจะไปถึงอาเซียน ทะลุไปถึงมาเลเซีย สิงคโปร์ นั่นเป็นแผน ตอนนี้ก็เริ่มแล้ว เริ่มเข้าที่ลาว หากไปถึงลาวก็เป็นไปได้ที่จะผ่านไทยไปถึงมาเลเซีย สิงคโปร์..

“ณ ตอนนี้ ถ้าพูดถึงชั่วโมงบิน จีนก็มีชั่วโมงบิน หรือชั่วโมงการทำงานในการสร้างและการเดินรถมากที่สุด น่าจะมากที่สุดในโลก เพราะเส้นทางรถไฟน่าจะหลายหมื่นกิโลเมตร ยาวมากที่สุด แล้ววิ่งวันหนึ่งไม่รู้กี่เที่ยวต่อกี่เที่ยว เมื่อคูณจำนวนเที่ยวเข้าไปทำให้จีนมีประสบการณ์ ในการสร้างและเดินรถ น่าจะสูงที่สุดในโลกในปัจจุบัน" เหล่าซือ ประสิทธิ์ กล่าวทิ้งท้าย

IT จีนไม่มี โซเชียล ไม่มีเฟซบุ๊ก ไม่มีไลน์ หนุ่มสาวจีนบอกรักกันด้วย WeChat และไอโฟน คือ เครื่องมือสื่อสารยอดนิยม ไม่ใช้มือถือยี่ห้อจีน ด้วยเหตุผลว่า ไอโฟนมาก่อน และคนจีนคุ้นเคยกับไอโฟนมากกว่า   

Nation คนจีนรุ่นใหม่จำนวนมาก เลือกที่จะไม่แต่งงาน แม้ว่าจีนจะมีค่านิยมและธรรมเนียมที่เข้มข้นในเรื่องนี้ จนรัฐบาลจีนต้องเปลี่ยนนโยบาย มีลูกคนเดียว ให้มีลูก 2 คน น้องฟ้า ไกด์สาวของคณะ เป็นชาว ‘จ้วง’ จากมณฑลกวางสี เธอเครียดทุกครั้งเมื่อถูกถามว่า มีแฟนหรือยัง

ฟ้า เล่าว่า อายุเธอผ่านเกณฑ์ ‘ควรมีคู่’ มานานหลายปี ซึ่งสำหรับสาวจีน หากอายุ 27 ปีแล้วยังไม่แต่งงาน จะถูกเรียกว่า ‘ไดโนเสาร์’ สาวโสดที่จะกลับไปบ้านช่วงเทศกาล หากไม่มีแฟน ต้องเช่า ‘หนุ่ม’ กลับไปบ้านด้วย เพื่อที่ไม่ต้องถูกถามว่า ทำไมไม่มีแฟน

"ต่อไปในมหาวิทยาลัยจีน จะมีสอนวิชาการหาคู่หรือหาแฟนด้วย นี่คือเรื่องจริง" ฟ้า กล่าว

All Around -ในเมืองใหญ่ของจีน โดยเฉพาะปักกิ่ง จะเห็นรถจักรยานจอดเรียงรายริมถนน นั้นคือรถเช่าที่ผู้ประกอบการนำออกมาให้เช่า พร้อมมีมาตรการอย่างรัดกุม เพราะคนเช่าส่วนหนึ่ง เช่าแล้วเชิด เอารถกลับไปบ้านด้วย อย่างไรก็ตาม จีนให้ความสำคัญกับจักรยานมาก ถนนทุกสายมี ‘ไบค์เลน’ กว้างและใหญ่พอๆ กับเลนรถปกติ

ส่วนรถจักรยานยนต์หรือมอตอร์ไซค์ เกือบทั้งร้อย เป็นรถไฟฟ้า แทบไม่มีรถใช้น้ำมันให้เห็น เพราะหากใครจะใช้รถพลังงานปิโตรเลียม จะต้องไปสอบเอาใบขับขี่แบบเดียวกับใบขับขี่รถยนต์ ซึ่งยากมาก และต้องเสียค่าใบอนุญาตแพงมากๆ..

ปิดทริปอย่างอิ่มเอมเปรมใจ เป็ดปักกิ่งไม่เคยทำให้ใครผิดหวัง อาหารดี ดนตรีไพเราะ อิ่มอร่อยตลอดการเดินทาง อิ่มจังตังค์อยู่ครบ

กลับถึงบ้านน้ำหนักเพิ่มมาอีกหลายขีด..